Қостанайдың кей аудандарында түлектердің ҰБТ-ға қатысуы 50 пайыздан аспайды

Биыл Қостанай облысы бойынша мектеп бітіретін түлектердің 68,3 пайызы ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысуға өтініш біл­дір­ді. Бұл өткен жылдан 15 па­йызға жоғары болса да, көңіл тол­­тыратын көрсеткіш емес. Мек­­­тептердегі білім сапасының дең­гейін байқауға түлектердің ҰБТ-ға қатысу пайызы-ақ кепіл болатын секілді. Мектепте ал­ғыр, жақсы оқыған түлек кол­леджді емес, жоғары оқу орнына түсуді қалайтыны кімге де бол­­са белгілі жайт. Облыстық бі­лім  басқармасының кеңейтіл­ген алқа мәжілісінде шалғай жат­­қан  Меңдіғара, Қарасу, Де­нисов, Ұзынкөл аудандарында  түлектердің ҰБТ-ға қатысуы 50 пайыздан аспайды, тіпті Таран ауданында ол 40 пайыз ғана екені айтыл­ды. 

Егемен Қазақстан
23.05.2018 2172

Облыс қалаларындағы  мектептерде түлектердің ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысу деңгейі ауыл бала­ларына қара­ғанда әлдеқайда жо­ғары. Өйткені ауыл мектебіндегі білімнің деңгейі қа­лай болғанда да қаладағы білім ошақ­тарынан төмен. Ол ҰБТ-ға қатысу пайызының көр­сет­кішіне де негіз болады. Демек, жыл сайынғы түлектердің ұлт­тық бір­ыңғай тестілеуге қатысу  пайызы мен  олар алған баға көрсеткішінен ауыл мектептеріндегі көптеген өзекті мәселенің төбесі қылтияды. Денисов ауданында мектепті биыл бітіріп  отырған 121 түлектің 70-і ҰБТ-ға қатысады. ҰБТ-ға қатыспайтын 51 түлектің 15-і жоғары білімді көрші елге барып оқуды мақсат еткен. Қалғаны колледждерге құжат тапсырмақ.

– Қанша дегенмен ауылды жерлерде әлеуметтік тұрмыстың төмендігі бүгінгі  мектеп оқушыларының білім деңгейіне әсер етпей қоймайды.  Аудан­­да  мәселелі 43 отбасы бар. Үй­де ата-ананың біреуі ішкілікке салын­ған немесе жұмыссыз. Сонымен қатар толық емес отбасында өсіп жат­қан балалардың тәрбиесі қиын бол­ғандықтан, сабағы да дұрыс болмайды, – дейді аудандық білім бөлімінің әдіс­кері Валерий Важничий.    

Ауылдық жерлердегі  мектептердің негізінен шағын жинақты болуы, баланың аздығы да білім сапасына  теріс әсер етеді. Денисов ауда­нындағы  27 мектептің үшеуі ғана тол­ық білім ошағы болып саналады. Бұл бір Денисов емес, өңірдегі барлық  аудан­ға тән көрініс.  Мысалы,Ұзынкөл ауданындағы 24 білім ошағының 4-і ғана толық жинақты, қалған  20-сы шағын жинақты мектептер. 

– Ауылдағы білім сапасының да, деңгейінің де төмендігі осы шағын жинақты мектептерде болып отыр. Оларда сағат саны тіпті аз, оған қандай білікті мұғалім барады? Кадрлар жетіспейді. Бұрынғыдай емес, қазір қос пәнді, мысалы, математика мен физиканы, сурет пен ән-күй пәнін, химия мен биологияны қатар беретін мұғалімдер дайындалмайды. Ауыл мектебінде химия пәнінің мұғалімі бос отырса да, оның биологиядан сабақ беруіне рұқсат жоқ, – дейді Ұзынкөл аудандық білім бөлімінің меңгерушісі Ботагөз Дүзенова.  

Негізі мұғалімнің пәндерді қосақ­тап меңгеруі де лаждың жоқтығынан қолға алынған шараның бірі. Немесе қазіргі уақыт талабы тұрғысынан қа­ра­ған адамға  мұғалімнің математика-физика, химия-биология секілді негізгі пәндерді игеріп, оны оқушыға жеткізуі оңай шаруа емес. Мұғалім де адам баласы, оның да мектептен тыс тіршілігі, үй-жайы бар. Ет пен сүйектен жаралған адам соның барлығына қалай  үлгереді? Облыста бүгінде жас ұрпақты біліммен сусындатып отырған 514 білім ошағы бар, соның ішінде 351 мектеп шағын жинақты болып саналады. Яғни, осы мектептің барлығы да ауылдық жерлерде. Онда бүгінде 21 мың 74 бала оқиды. Бұл жалпы облыстағы мектеп оқушыларының төрттен бірі. Аз емес. Ал шағын жинақты мектептердің өзекті мәселесі тіпті көп.

Облыстық білім басқармасы бас­­шы­сының орынбасары Гүлнара Үкинаның бұл туралы алдағы күннен үміті үлкен.  

– Қазір ауылдарға кең жолақты интернет барып, цифрландыру ісі жүріп жатыр. Осының арқасында шағын жинақты мектептерде ресурстық орта­лықтар жақсы жұмыс істейтін болады,  білім сапасы көтеріледі, – дейді Г.Укина. Цифрландыру жалпы экономиканы, әлеуметтік саланы көте­ретініне күмән жоқ. Бірақ мектеп туралы сөз болғанда  кемеңгер ағар­тушы Ыбырай Алтынсариннің «Мұғалім – мектептің жүрегі» деген сөзінің қуаты қалай кете қояр екен? Қазір ауылдарда 20-25 бала, тіпті  5-6 бала оқитын мектептер бар. Әрине бұлар облыс картасынан ертең сызылып тастайтын ауылдарда орналасқан. Мемлекеттік бағдарлама бойынша барғанмен, мұндай ауылға мұғалім тұрақтамайды. Мұғалім ауы­са берген мектепте білім сапасы көте­рілмейтіні кімге болса да аян.

ҰБТ-ға түгел  қатыс­пауы­ның тағы бір себебі түлек­тердің көрші елдерге кетуі екені айтылып жүр.    

– Аудан бойынша 15 шақты түлек  іргедегі Ресейдің Қорған қа­ла­­сын­дағы жоғары  оқу орындарына құжат тапсырады. Ондағы жоғары оқу орындары түлектерді грант­пен, жатақханамен, қала ішін­дегі қо­ғам­дық көліктерде тегін жүру­мен, тіп­ті  Қостанай облысын­да тұра­тын ата-анасына  келіп-кету жолын төлеумен қамтамасыз етеді. Қор­ғандық жоғары оқу орындары біз­дің түлектердің білім деңгейінің жоғары­лығына да қызығатын көрінеді. Ең өкініштісі, сол  түлектердің елге қай­татыны бірлі-жарым ғана. Енді бізде де грант көп бөлініп жатыр. Осы жө­нінде түлектермен, ата-аналармен  әңгі­мелер өткіздік. ҰБТ тапсырмайтын   түлектер колледждерді қалап отыр, – дейді Ботагөз Дүзенова. 

Жангелдин ауданындағы Ы.Ал­тын­­­­са­рин мектебін биыл бітір­гелі ­отыр­ған Шерхан Есенбек те ҰБТ тап­сыр­­майтындардың қатарында. 

– Мен мектепті «жақсы» бағамен бітіргелі отырмын. Бірақ ҰБТ тапсыр­маймын. Арқалық қаласындағы медицина колледжіне құжат тапсырамын, фельдшер болғым келеді, – дейді Шер­хан.

Расында, ауылға білікті фельдшер де керек емес пе?  Ең бастысы, түлек уақыт талабынан қалып қоймаса, білімін жетілдіре берсе, білікті  фельдшер болып, туған жерге келсе  ұтыламыз ба?  Шерханның қатарластары, армандастары қай оқуды бітірсе де, туған жерді түлетсе еңбектің қайтқаны да сол болар еді. 

Нәзира ЖӘРІМБЕТ,

«Егемен Қазақстан»

ҚОСТАНАЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.06.2018

Мемлекет басшысының тапсырмасымен Б.Сағынтаев пен Ә.Жақсыбеков Түркістан облысының әкімін таныстырды

20.06.2018

Астанада робот техникасы бойынша ұлттық біріншілік басталды

20.06.2018

ҰБТ нəтижелерін Telegram-нан көруге болады

20.06.2018

Қазақстан азаматтары үшін Шенген визасының құны 80 еуроға дейін қымбаттауы мүмкін

20.06.2018

Ғ. Әбдірахымов Шымкент қаласының әкімі қызметіне тағайындалды

20.06.2018

Жансейіт Түймебаев Түркістан облысының әкімі болып тағайындалды

20.06.2018

Сенаторлар Президент бастамасын іске асыру барысын талқылады

20.06.2018

Астанада тамақ қалдықтарын тыңайтқышқа айналдырмақ

20.06.2018

Солтүстік Қазақстанда А.Винокуров атындағы халықаралық жарыс өтті

20.06.2018

Түркістаннан тарту» бағдарламасы «Түркия үні» радиосы арқылы тыңдаушыларға жол тартты

20.06.2018

Мақтаралда арнайы комиссия құрамы ҰБТ өтетін нысанды қабылдап алды

20.06.2018

Ұлттық кітапханадағы залға көрнекті ғалым Өмірзақ Сұлтанғазиннің есімі берілді

20.06.2018

Жұмат Әнесұлының шығармашылығы

20.06.2018

Қармақшылық мектеп бітіруші түлектер ҰБТ тапсыруды бастады

20.06.2018

Маңғыстауда «Мирас» кеңесінің отырысы өтті

20.06.2018

Маңғыстауда медицина мекемелерінің қызмет көрсету сапасы тексерілді

20.06.2018

Маңғыстаулық екі мемлекеттік қызметші республикалық байқауда топ жарды

20.06.2018

Қостанайда Астана күндері өтіп жатыр

20.06.2018

Кен алыбының жобасы салалық «Алтын Гефест» байқауында үздік деп танылды

20.06.2018

Қазақстан мен Өзбекстан бизнес-омбудсмендері келісімге қол қойды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Арайланған, абаттанған Астанам!

Махамбет «Еділдің бойы ен тоғай, ел қондырсам деп едім» деп жалынды жырына қосқандай, бүгінде еңсесі биіктеген елорда көз алдымызда қанатын жайып, өсіп-өркендеп, сары даланың сәніне сән қосқан керім қалаға айналғаны анық.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ән мен күйдің бұлағы – Астананың құрағы 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу