Қостанайдың кей аудандарында түлектердің ҰБТ-ға қатысуы 50 пайыздан аспайды

Биыл Қостанай облысы бойынша мектеп бітіретін түлектердің 68,3 пайызы ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысуға өтініш біл­дір­ді. Бұл өткен жылдан 15 па­йызға жоғары болса да, көңіл тол­­тыратын көрсеткіш емес. Мек­­­тептердегі білім сапасының дең­гейін байқауға түлектердің ҰБТ-ға қатысу пайызы-ақ кепіл болатын секілді. Мектепте ал­ғыр, жақсы оқыған түлек кол­леджді емес, жоғары оқу орнына түсуді қалайтыны кімге де бол­­са белгілі жайт. Облыстық бі­лім  басқармасының кеңейтіл­ген алқа мәжілісінде шалғай жат­­қан  Меңдіғара, Қарасу, Де­нисов, Ұзынкөл аудандарында  түлектердің ҰБТ-ға қатысуы 50 пайыздан аспайды, тіпті Таран ауданында ол 40 пайыз ғана екені айтыл­ды. 

Егемен Қазақстан
23.05.2018 2319

Облыс қалаларындағы  мектептерде түлектердің ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысу деңгейі ауыл бала­ларына қара­ғанда әлдеқайда жо­ғары. Өйткені ауыл мектебіндегі білімнің деңгейі қа­лай болғанда да қаладағы білім ошақ­тарынан төмен. Ол ҰБТ-ға қатысу пайызының көр­сет­кішіне де негіз болады. Демек, жыл сайынғы түлектердің ұлт­тық бір­ыңғай тестілеуге қатысу  пайызы мен  олар алған баға көрсеткішінен ауыл мектептеріндегі көптеген өзекті мәселенің төбесі қылтияды. Денисов ауданында мектепті биыл бітіріп  отырған 121 түлектің 70-і ҰБТ-ға қатысады. ҰБТ-ға қатыспайтын 51 түлектің 15-і жоғары білімді көрші елге барып оқуды мақсат еткен. Қалғаны колледждерге құжат тапсырмақ.

– Қанша дегенмен ауылды жерлерде әлеуметтік тұрмыстың төмендігі бүгінгі  мектеп оқушыларының білім деңгейіне әсер етпей қоймайды.  Аудан­­да  мәселелі 43 отбасы бар. Үй­де ата-ананың біреуі ішкілікке салын­ған немесе жұмыссыз. Сонымен қатар толық емес отбасында өсіп жат­қан балалардың тәрбиесі қиын бол­ғандықтан, сабағы да дұрыс болмайды, – дейді аудандық білім бөлімінің әдіс­кері Валерий Важничий.    

Ауылдық жерлердегі  мектептердің негізінен шағын жинақты болуы, баланың аздығы да білім сапасына  теріс әсер етеді. Денисов ауда­нындағы  27 мектептің үшеуі ғана тол­ық білім ошағы болып саналады. Бұл бір Денисов емес, өңірдегі барлық  аудан­ға тән көрініс.  Мысалы,Ұзынкөл ауданындағы 24 білім ошағының 4-і ғана толық жинақты, қалған  20-сы шағын жинақты мектептер. 

– Ауылдағы білім сапасының да, деңгейінің де төмендігі осы шағын жинақты мектептерде болып отыр. Оларда сағат саны тіпті аз, оған қандай білікті мұғалім барады? Кадрлар жетіспейді. Бұрынғыдай емес, қазір қос пәнді, мысалы, математика мен физиканы, сурет пен ән-күй пәнін, химия мен биологияны қатар беретін мұғалімдер дайындалмайды. Ауыл мектебінде химия пәнінің мұғалімі бос отырса да, оның биологиядан сабақ беруіне рұқсат жоқ, – дейді Ұзынкөл аудандық білім бөлімінің меңгерушісі Ботагөз Дүзенова.  

Негізі мұғалімнің пәндерді қосақ­тап меңгеруі де лаждың жоқтығынан қолға алынған шараның бірі. Немесе қазіргі уақыт талабы тұрғысынан қа­ра­ған адамға  мұғалімнің математика-физика, химия-биология секілді негізгі пәндерді игеріп, оны оқушыға жеткізуі оңай шаруа емес. Мұғалім де адам баласы, оның да мектептен тыс тіршілігі, үй-жайы бар. Ет пен сүйектен жаралған адам соның барлығына қалай  үлгереді? Облыста бүгінде жас ұрпақты біліммен сусындатып отырған 514 білім ошағы бар, соның ішінде 351 мектеп шағын жинақты болып саналады. Яғни, осы мектептің барлығы да ауылдық жерлерде. Онда бүгінде 21 мың 74 бала оқиды. Бұл жалпы облыстағы мектеп оқушыларының төрттен бірі. Аз емес. Ал шағын жинақты мектептердің өзекті мәселесі тіпті көп.

Облыстық білім басқармасы бас­­шы­сының орынбасары Гүлнара Үкинаның бұл туралы алдағы күннен үміті үлкен.  

– Қазір ауылдарға кең жолақты интернет барып, цифрландыру ісі жүріп жатыр. Осының арқасында шағын жинақты мектептерде ресурстық орта­лықтар жақсы жұмыс істейтін болады,  білім сапасы көтеріледі, – дейді Г.Укина. Цифрландыру жалпы экономиканы, әлеуметтік саланы көте­ретініне күмән жоқ. Бірақ мектеп туралы сөз болғанда  кемеңгер ағар­тушы Ыбырай Алтынсариннің «Мұғалім – мектептің жүрегі» деген сөзінің қуаты қалай кете қояр екен? Қазір ауылдарда 20-25 бала, тіпті  5-6 бала оқитын мектептер бар. Әрине бұлар облыс картасынан ертең сызылып тастайтын ауылдарда орналасқан. Мемлекеттік бағдарлама бойынша барғанмен, мұндай ауылға мұғалім тұрақтамайды. Мұғалім ауы­са берген мектепте білім сапасы көте­рілмейтіні кімге болса да аян.

ҰБТ-ға түгел  қатыс­пауы­ның тағы бір себебі түлек­тердің көрші елдерге кетуі екені айтылып жүр.    

– Аудан бойынша 15 шақты түлек  іргедегі Ресейдің Қорған қа­ла­­сын­дағы жоғары  оқу орындарына құжат тапсырады. Ондағы жоғары оқу орындары түлектерді грант­пен, жатақханамен, қала ішін­дегі қо­ғам­дық көліктерде тегін жүру­мен, тіп­ті  Қостанай облысын­да тұра­тын ата-анасына  келіп-кету жолын төлеумен қамтамасыз етеді. Қор­ғандық жоғары оқу орындары біз­дің түлектердің білім деңгейінің жоғары­лығына да қызығатын көрінеді. Ең өкініштісі, сол  түлектердің елге қай­татыны бірлі-жарым ғана. Енді бізде де грант көп бөлініп жатыр. Осы жө­нінде түлектермен, ата-аналармен  әңгі­мелер өткіздік. ҰБТ тапсырмайтын   түлектер колледждерді қалап отыр, – дейді Ботагөз Дүзенова. 

Жангелдин ауданындағы Ы.Ал­тын­­­­са­рин мектебін биыл бітір­гелі ­отыр­ған Шерхан Есенбек те ҰБТ тап­сыр­­майтындардың қатарында. 

– Мен мектепті «жақсы» бағамен бітіргелі отырмын. Бірақ ҰБТ тапсыр­маймын. Арқалық қаласындағы медицина колледжіне құжат тапсырамын, фельдшер болғым келеді, – дейді Шер­хан.

Расында, ауылға білікті фельдшер де керек емес пе?  Ең бастысы, түлек уақыт талабынан қалып қоймаса, білімін жетілдіре берсе, білікті  фельдшер болып, туған жерге келсе  ұтыламыз ба?  Шерханның қатарластары, армандастары қай оқуды бітірсе де, туған жерді түлетсе еңбектің қайтқаны да сол болар еді. 

Нәзира ЖӘРІМБЕТ,

«Егемен Қазақстан»

ҚОСТАНАЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.08.2018

Дзюдошы қыздар үш жүлде алуды көздеуде

14.08.2018

Делдалшылар көмір бағасын қолдан жасап отыр

14.08.2018

Астанада «Сергек» камераларының көмегімен 2 мыңға жуық әкімшілік құқық бұзушылық анықталған

14.08.2018

Құқықтық талапты сақтаса шетел телеарналарына шектеу жоқ - Дәурен Абаев

14.08.2018

БҰҰ Бас хатшысы Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы конвенцияға қол қоюын құптайды

14.08.2018

Қорытынды көрсеткіштер көңілге қонымды

14.08.2018

Қара жолдың қасиеті

14.08.2018

Бұқар жырау Қалқаманұлының 350 жылдығына арналған көрме-байқауы өтті

14.08.2018

Қажымұқан көтерген тас

14.08.2018

Арал аумағында атқарылар шаруа көп

14.08.2018

«Хрущевкалардан» құтылудың тиімді тетігі

14.08.2018

Оқулық шығаруда олқылықтарға жол берілмеуі қажет

14.08.2018

Байзақ батыр кесенесі

14.08.2018

Жеті айдың қорытындысы бойынша экономикалық өсім 4% құрады — ҚР ҰЭМ

14.08.2018

Ұлы Абайдың туған күні тұңғыш рет Ташкентте тойланды

14.08.2018

Шәкәрімнің үш анығы

14.08.2018

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар саны өсуде

14.08.2018

Цифрлы қаржы: тез, арзан, тиімді

14.08.2018

Дулат Исабековтің кітапханасы ашылды

14.08.2018

Бекболат Әдетов шыққан белестер

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Халық санының артуы – елге құт

Халық санының артуы Қазақстан сияқты жер көлемі үлкен, халық саны аз мем­лекеттерге ежелден маңызды мәселе­лердің бірі болып келеді. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу