Еуропада атойлаған қазақ

2011 жыл. Жазы айы. Гер­ма­нияның Гейдельберг қаласының түстігінде орналасқан Хан­д­шусхайм шаһарында регбиден жастар арасында ел чемпионаты өтіп жатыр. Ұзындығы тай шаптырым жасыл алаңда қы­зылды-жасылды киінген екі топ регбишілер ортадағы жал­ғыз сопақша допқа таласып, қызыл қырғынды салуда. 

Егемен Қазақстан
25.05.2018 6026
2

Бір сәт топтанып тұра қалып, күйек кезінде күйге түскен қошқарлар сияқты сүзіссе, одан қалды сопақ допты көз ілеспес жылдамдықпен ойыншылар бір-біріне лақтырып, допқа қолы жеткені жарды сүзген бұқадай ентелеп өлермендікпен алға ұмтылады кеп.  Әсіресе жасылдар сапында түбіт мұрты жаңа тебіндеген қара торы жігіттің атойлап шабуы сұмдық. Қолына ілінген со­пақ допты қолтықтай-құ­шақ­тап, екпіндей ұмылған ол қарсы кездескен жалпақ сарыны жер қап­тырып, кеуделей соққан тағы біреуді оң қапталға аудара лақтырып, сеңгір биіктен жем­ге шүйілген бала қырандай зу­лаған күйі ақ сызықтан асып жығылды. Голл!!! Жас жігіттің әбжіл жылдамдығы мен түз бүр­кіттей қарымына риза болған төрт қаптал толы көрермен тік тұ­рып қол соқты. Өз кезегінде түбіт мұрт қара торы да қарап қал­ған жоқ, жаппай қошемет көр­сеткен жалпақ жұртқа қолын көтеріп, бас иіп мезірет жасады. 
Қарт құрлықтың төрінде, өз­дерін ақсүйек санайтын неміс­тер­дің елінде, жан беріп, жан алысқан регбишілер ортасында атой­лап жүрген бұл жігіттің есі­мі – Бөкейхан Әли. Ұлты – қазақ. 

* * *

Әңгімені әріден бастасақ Бөкей­хан 1993 жылы 12 нау­рыз күні Германияның Баден-Вюр­­темберг штатындағы Гей­дель­берг қаласында туыпты. Әке­сінің аты – Әли Сүрер. Әле­кең­мен телефон арқылы ха­бар­ласқанымызда, өзінің 1960 жылы Түркияның Салаһи қала­­сында туғанын айтты. 1969 жы­лы Әлидің ата-анасы жұ­мыс бабымен Алманияның Гей­дельберг қаласына көшіп келген екен. Содан бері бұл әу­лет тү­гел­дей осында тұрып жатыр. 1981 жылы Әли Сүрер мен Са­дия Құр­манбайқызы екеуі ша­ңырақ көтеріп, 1993 жылы егіз пер­зентті болған екен. Соның бірі Ра­бия атты қыз да, екіншісі бүгін­гі біздің кейіпкеріміз Бөкей­хан. Одан кейін де бұл отба­сына 1997 жылы Тәңір Құбы­лай және Шағатай атты егіз ұл сый­лапты. Отбасының қыс­қаша тарихы осы.  

* * *

Біздің кейіпкеріміз Бөкейхан алты жасында мектепке барып 1999-2003 жылдары Гей­дельберг қаласындағы Эммерц­гурнд бас­тауыш дәргейінде бі­лім алған. Одан соң 2003-2010 жылдары Гельмгольц гим­назиясын тәмам­даған. 2010-2013 жылдары өзі ту­ған қа­ладағы халықаралық жоғары заң оқу орнында оқып, 2014 жылы Мангейма универ­ситетінің ұжымдық құқықтану факуль­тетіне түсіпті. Қазіргі таңда осында білім алып жүр. 

Ендігі сөз жас жігіттің спорт­тық жолына үңілсек, Бөкейхан 2001 жылы сегіз жасында рег­биді бастапты. 2004 жылы Ба­ден-Вюртемберг штатының жас­өспірімдер, кейін жастар құрамасы сапына қабылданып, 2011 жылға дейін осында тұрақ­ты өнер көрсеткен. 

Осы аралықта мақала басында сипаттап өткеніміздей, жастар арасында Германия чемпионы атанып, ұлттық құрама қатарына қабылданып, Францияның Тар­бе қаласында өткен Еуропа чемпионатында өнер көрсетіпті. Сөйтіп бір жылдың ішінде  Бө­кейхан Әлиұлы болашағы зор жас регбишіге бұйыратын «ТВ Pforzheim» кубогын иеленіп, оның командасы Бундеслигада күміс жүлдеге қол жеткізеді. 

Келесі 2012 жылы жасындай жанып, қырандай түлеп көзге түскен жас жігітті Түркияның ұлттық құрамасы аттай қалап, қатарына қосқан.  2013-14 мау­сым ойындарында түркиялық регбишілер еуропалық ұлттар кубогының үшінші дивизонында өнер көрсетіп, бір топқа түскен Словакия құрамасын 31:5, әзербайжандықтарды 53:3 есе­бімен тізе бүктірсе, Таллин қаласында Эстонияны 49:5 есебімен жеңді. Осы сайыстарда біздің бала мамандар тарапынан «үздік ойыншы» ретінде бірауыздан мойындалды.  

Қазіргі таңда Шахин Көмүр­­кіс басқарып отырған түрік регбишілері даму үстінде. Соңғы жылдары халықаралық дебютіне қатысқанымен IRB құрамына іліге алмады. Бірақ соған қара­мастан түркиялықтарды Еуро­па регби федерациясының мүше­сі ретінде қабылдады. Осы­ның арқасында команда дәл бүгін халықаралық регби – 15 жо­ға­ры деңгейлі матчтарда өнер көр­сетуде.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

19.01.2019

Локомотивтерді жөндеу толық орындалды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу