Таңғы ас ішудің тәртібі қандай? Ольга Оструктың кеңесі

Интернет кеңістігіндегі сұранысқа ие мамандардың бірі, терапевт-дәрігер Ольга Оструктың айтуынша, дұрыс тамақтану үшін алдымен таңғы ас ішу тәртібіне көңіл бөлген жөн. Себебі таңғы асты жақсы көңіл күймен ішу жаңа бастамалар мен күнделікті жұмысты сапалы орындауға жетелейді. 

Егемен Қазақстан
11.06.2018 4575
2

Көтеріңкі көңіл күй жаңа күннің бастауына жағымды әсер қалдырады. Диетолог Татьяна Чеволюк те таңертең жақсы көңіл күймен тамақтанудың денсаулыққа пайдалы жағы көп екенін айтады. Әдетте, салмағын қадағалап отыратын адамдар үшін таңғы ас міндетті. Өйткені таңғы ас ішу арқылы түскі және кешкі асты аз мөлшерде тұтынуға болады. Бұл адамның артық салмақ жинамай, қалыпты мүсінін сақтауға көмектеседі. Тәжірбиеге сүйене келе мамандар таңғы асты үнемі ішіп жүрген адамдардың кешке дейін белсенді қимыл-қозғалыста болатынын, яғни ертеңгілік дұрыс тамақтану ағзаның күні бойы алатын калориялық қуатын тиімді пайдалануға жол ашатынын анықтады. Себебі 8-12 сағат аралығында ағзада ферменттер өте белсенді болады. Осыдан кейін ас қорыту жүйесі ауырлықты сезінбейді. Егер таңғы астан тыс қалсаңыз, ағзадағы қанттың мөлшері төмен түсіп, күш қуатыңыз әлсірей түседі екен.

«Менің медициналық тәжірибемде таңғы астың маңызы зор. Бірақ оның мөлшері мен құрамы адамның ағзасы мен денсаулығына байланысты әртүрлі болады», дейді О.Острук. Кей адамдар уақтылы ұйықтамаған жағдайда таңертеңгі асқа тәбеті болмайды. Себебі кеш жатып түсте оянатын адамның ас қорыту жүйесіндегі ферменттер дұрыс жұмыс істемейді. Бұл ағзаға салмақ түсіреді және көптеген ауруға апарады. Салдарынан адамда енжарлық басым бола түседі. Ал уақтылы тыныққан әрі дұрыс тамақтану ережесін сақтаған адамның келбеті әдемі кейіпке еніп, өзін жақсы сезінбек. Мамандардың кеңесіне сүйенсек, таңғы асты ішпес бұрын асқазанды тазарту керек. Таза 1 стакан су ішу немесе 1 дана банан жеу керек, 15 минуттан кейін таңғы асқа отыруға болады.

Татьяна Чеволюктің айтуынша, таңғы асқа сүт өнімдерін пайдаланған жөн. Қышқыл сүт өнімдері, сүзбе, ірімшік және жұмыртқа адамның күні бойы көңіл күйінің көтеріңкі болуын қамтамасыз етеді. Бұл ретте америкалық ғалымдар да ақуыздың таңғы асқа пайдалы екенін дәлелдеді. Яғни құнарлы таңғы ас ішкен адам күні бойы аштықты сезінбей, калорияны төмендету арқылы арықтай алады.

Дене бітімінің дұрыс болуы да дұрыс тамақтануға байланысты. Уақытында тамақтанған және көшедегі фаст-фудтан бұрын үй тағамын тұтынған абзал. Себебі сіңімді әрі тойымды. Ал кешкі сағат 18.00-ден кейін тамақтанбау керек. Ертерек ішкен тамақ бойға тарап, ағза қорытып үлгереді. Соңғы кездері жасөспірімдер тамақтанып отырып, қолындағы телефонына шұқшиып отырады. Бұл миға әсер етуді тежейтіндіктен, не жеп отырғанын баланың өзі де білмейді. Бұл да дұрыс емес. Сондай-ақ арықтаудың жолы осы екен деп тамақты дұрыс ішпей жүргендер де бар. Олар соңында ауырып, емханаға қалай түскенін білмей қалады. Немесе қаны азайып, анемияға ұшырап құлап жатады.

Ал зиянды тағамдар ретінде майлы тағамдар мен алкогольді және газдалған сусындар, хот-дог, чипсы және басқа да тез дайындалатын өнімдерден аулақ болған жөн. Осы қағиданы ұстамағандардың басым бөлігі ауруға ерте ұшырайды. Құнарлы тағамдар ретінде теңіз өнімдері, балық пен ет-сүт өнімдерін, жеміс-жидекті қолданған және таза суды көбірек ішкен абзал. Мәселен, қызыл және жасыл алма ағзаға өте пайдалы екен. Ағылшындарда «Жатарға алма жесеңіз, дәрігердің қажеті болмай қалады» деген мағына беретін тәмсіл бар. Расында, саламатты өмір салтын ұстанған жан ауырмайды.

Қызғалдақ ОМАР,

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті

Саясаттану және журналистика факультетінің 1-курс студенті

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.12.2018

Атырауда қысым тетіктерін шығаратын Қазақстандағы алғашқы кәсіпорын ашылды

14.12.2018

Сенат комитетінде «Табиғи монополиялар туралы» заң жобасы қаралды

14.12.2018

Атырауда жаңа мамандандырылған ХҚКО ашылды

14.12.2018

С.Әкелеев: Бекболат Тілеухан мен Айгүл Қосанованың дауысын мен қойғам

14.12.2018

​БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің мүшелері Астана форматындағы Сирияаралық келіссөздерді мойындады

14.12.2018

Бақытжан Сағынтаев мемлекеттік қызметкерлер мен ұлттық компаниялардың қызметкерлеріне марапаттар табыстады

14.12.2018

Қазақстан Президенті мемлекеттік наградалар мен сыйлықтар тапсыру рәсіміне қатысты

14.12.2018

ШҚО Аягөз қаласында 600 орындық мектеп ашылды

14.12.2018

Қызылорда облысының әкімі Қ.Көшербаев кәсіпкерлермен кездесті

14.12.2018

Тәуелсіздікке тарту: Қызылордада балабақша ашылды

14.12.2018

Назарбаев Зияткерлік мектебінде Қамқоршылық Кеңестің отырысы өтті

14.12.2018

«Аурухана клоунадасы» жобасы жүзеге асты

14.12.2018

Шағын және орта бизнесте көшбасшы

14.12.2018

Жайық өзенінің суы тұрғындарға қауіп төндірмейді

14.12.2018

Семейдегі «Шығыс» өңірлік әскери қолбасшылығы арнайы кездесу өткізді

14.12.2018

Қанат Исламға Дүниежүзі қазақтар Қауымдастығының мүшелік билеті табысталды

14.12.2018

Г.Әбдіқалықова мемлекеттік наградалар табыстады

14.12.2018

Самал Еслямова «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атанды

14.12.2018

1991 жылдан бері қазақ жерінде 8,7 миллион сәби дүниеге келді

14.12.2018

Бурабайда «Қансонар-2018» халықаралық турнирі өткізілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу