Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Егемен Қазақстан
08.11.2018 611
3

Internettegi sóz elektron toptarynan quralady. Jazý – usaq bólshekterdiń konfıgýrasıalary. Draıverdiń artyna – sıfrlar, ıaǵnı belgi-tańbalar ornatylǵan. Klavıatýra áripterin basqanda, sandarǵa habar beriledi.

Teginde, sóılemdi elektrondy belgi sandar qurastyrady.

Sóz jan-jaqtan qaýmalap, jamyrap, degbiri qashyp, shartarapqa jaıylý maq­satynda buqaralyq aqparat quraldaryn, qaıta-qaıta jaǵalap, uzaq saǵalap, qoly jetken minbelerden múdirmeı, súrinbeı, damylsyz, qaýlap sóılep tur. Keshegi únsizdiktiń beımezgil tún jaryp, tarǵyl úni shyqty. 

Sóz tynyshtyqty buzady. 

Noqtaly sóz jasyq bolady. Tizginsiz sóz bas jarady. Búkil álem minbege aınalyp, tus-tustan qıqýlap, qańqyldap, sanqyldap jetken daýystar órtke tıgen daýyldaı tóńiregin jaıqap, órship, órshelenip sóıleıdi. Qondyrǵylar, qurylǵylar Jer sharyn qushaqtap, planetany jaǵalap, shyǵandap kete almaı, symsyz jalǵanyp, áýe tolqynynda bir-birine qarsy túrli dybys faıldaryn jiberedi.

Kosmostyń óz shýyna adamzat órkenıeti taǵy jańa dybys qosady.

Ras qazirgi zamanda daýystar kókte ómir súredi. Biz – daýystardyń Jerdegi kóleńkesimiz. О́rkenıet dabysy ǵarysh keńistiginde aýyr salmaqty aspan deneleri tartylysynan qutyla almaı, álemdi kezip sharlap júr.

Tehnıka adamdy daýysynan bólip aldy. Búginde bizden bólinip alǵan óz daýysymyz ózimizge bóget jasaıdy. Qalada, dalada, kóshede, býlvarda, aýlada, ulardaı shýlap, mazany ketiredi.

Daýys shýǵa aınaldy. Birte-birte kúsheıip, áýeli Kún júıesinde shýyldady, keıin ǵalamdyq dúrbeleńge aınaldy. Jer betinde derbes ústemdigin ornatty. Qaltarys-bultarystaryna quıylyp, dúnıe júzine shúpildep tolyp aldy. 

Buryn daýys jańǵyryq tárizdi shyqqan jerinen tarap, ózeginen qashyqtaǵan saıyn kúsh-qýatynan aıyrylyp, álsirep, aqyry bilte sham, túngi jaryqtaı ólmeýsirep baryp, energıasyn taýysyp, birjola óshetin, joǵalatyn, qazir qoqys sekildi jınalyp, úıilip, jıylyp turady.

Qazir eshteńe joǵalmaıdy. Basqan iziń, aıtqan sóziń, jasaǵan qylyǵyń kóshe, avtomobıl, uıaly telefon beınetaspalarynda úzdiksiz jazylyp jatady, aqparattyq qurylǵylar júzine túsken is-áreket, ýaqıǵalar, el-jurt qondyrǵylar jadynan eshqashan óshirilmeıdi. 

One time and forever.

О́lgen daýys tiriledi.

Ertede Shýmer-Vavılon-Akkad jyry «Gılgamesh (Bilge-mes) týraly epostyń» tutas, bútin jetpegenine qınalatyn edik. Balshyq taqtalarǵa papırýs qalam túsirgen mátinder úzik-úzik qalpynda, alty myń jyl buryn ótken ýaqıǵalar jaıynda, tolyq aıta almaıtyn edi.

Gomerdiń «Ilıadasy» men «Odısseıasy», tipti, Shekspır týraly derekterdiń ózi kóp qupıa qaldyryp ketti.

Zattardyń joıylmaıtyn ýaqyty keldi. Bir toby kosmostyń tus-tusyna, túkpir-túkpirine qaptaı jaıylyp, túnektiń ár jerinde meteorıtterden bas saýǵalap qashyp, adasyp, qańǵyp ushyp júredi, ekinshi shoǵyry ǵalamtordyń ishinde jasyrynyp, buǵyp jatady, uryny tonaǵan qaraqshydaı jyrada buǵyp jatqan derekterdi tabý úshin jyldan jylǵa iz kesip, izdep tabatyn júıelerdiń qarasy kóbeıip, sany artyp keledi.

Internet – qoqys saýyt, aqpar-málimet – kúndelikti tirligimizdiń kúresini. Elektrondy qural-jabdyqtarmen qarýlanyp alǵan tutynýshy qoǵam, paıdalanýshy adam qyzmetiniń qaldyqtary. О́shpeıdi, ınternet alabynda adasqan kúshikteı eski jurtty tóńirekteıdi de júredi.

Aqparattyq qaldyq – kosmostyq qoqys nemese qoldanylǵan ıadrolyq ónim sıaqty, saqtaıtyn oryn, baqylap-qadaǵalap otyratyn keshendi júıe qajet.
Sóz jalǵan álem qalyptastyrdy. Ekrandarǵa úńilgen balalar, uıaly telefondaryna qadalyp, kóz almaı tesile qaraǵan jastar, smartfondaryn ańdyǵan úlkender jumysty qoıdy, qaıda júrse de bir qolynda jumys bolsa, ekinshi qolymen oıda ǵana ómir súretin ǵalamnyń sıqyryna eltip turady.

Daýystar faıldarǵa aınalyp bir-birine úzdiksiz tasymaldanyp jatady, oqylǵan soń, kúresinge tastalady, kúresindi saqtaý úshin búkil álemdik prosessor jyldan jylǵa qýatyn kúsheıtedi, tonnalap otyn jaǵady, bir kúni biz, múmkin, únemdik úshin jasalǵan vırtýaldy álemniń ysyrapsyz energıa jumsaıtynyn túsinetin shyǵarmyz dep úmittenetin.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

19.01.2019

Локомотивтерді жөндеу толық орындалды

19.01.2019

Мексикада құбыр жарылып, 20-дан астам адам қаза болды

19.01.2019

Мәжіліс депуттары Түркістандағы тарихи орындарды аралады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу