Қазақстан • 26 Ақпан, 2019

Әйелдердің бизнестегі әлеуеті

355 реткөрсетілді

Таяуда Алматыда өткен «Women in business» форумында бизнеспен айналысатын қазақстандық және шетелдік нәзік жандылар өздерінің табысқа жету құпияларын ортаға салды. Бұл форумға «Атамекен» ҰКП жанындағы іскер әйелдер кеңесі мұрындық болғанын айта кетейік.

Кеңес төрайымы Ләззат Ибрагимова­ның айтуынша, соңғы жылдары отандық бизнес бұрынғы алыпсатарлық сипаттан жетіліп, интеллектуалдық деңгейге көтеріліп келеді. Қазақстандық бизнес­тің қалыптасуында әйелдер ерекше орын алады. Батыс елдерінде мектеп­ қа­бырғасынан бастап, жоғары оқу орын­­дарында жалғасатын бизнес әліп­песінің негізін Қазақстандағы нәзік жан­дылар өмірдің өзінен үйренді. Қа­зақстан бизнесінің экономикалық өсімді есе­леуіне тигізген әсері туралы айтатын кез келді. Экономикадағы өтпелі кезеңге ерлер ғана емес, әйелдер де тез бейімделетіні дәлелденді. Қорыта кел­­генде, қазақ бизнесінің қалыптасу ке­зеңіндегі әйелдердің рөлін ешкім де жоқ­қа шығара алмайды. 

– Ауылдық жерлерде бизнесті өзінің бастапқы сипатында түсінетін адамдар әлі де болса көп. Олар идеясы, мүм­кін­дігі бола тұрса да, жаңадан іс бастауға қорқақтайды. Сондықтан балаларды, жас­тарды ақпараттық технология және бизнес саласына дайындауды мектеп қабырғасынан бастап қолға алатын кез келді. Біз ата-аналарға ғана емес, болашағын бизнес әлемімен байланыс­тыратын балалар үшін де осы форумды ұйымдастырдық. Пікірлеріңізді ортаға салыңыздар, – деді Л.Ибрагимова. 

Оның айтуынша, бүгінде жаңа тех­нологиялардың дамуы әлемді қарқынды түрде өзгертуде. Салық төлемі, ком­му­налдық қызмет ақысын өтеу, мобильді бан­кинг, тағы басқаларын меңгеру – уақыт талабы. Осы жаһандық даму үрдісінде бизнестің трендте болмауы­ мүм­кін емес. Артта қалып қоймау үшін қазір­дің өзінде жаңа құралдармен жарақ­танып, оны шебер меңгерген жөн. 

– Бүгінде шағын және орта бизнестің шамамен 40 %-ы әйелдерге тиесілі. Digital экономика, цифрлы коммуникациялар, цифрлы сауда-саттық құралдарымен кім тез жарақтанса, сол жаңа деңгейге ал­ғашқылардың қатарында көтеріледі, – деді Л.Ибрагимова.

Бүгінгі таңда мемлекеттің әйелдер бизнесін дамытуға ықыласы алабөтен екен. Былтырдың өзінде жүздеген кәсіпкер әйелге 1 млрд 2 млн теңге не­сие ең төменгі пайызбен беріліпті. Мем­­­­лекеттің әйелдер бизнесіне оң қа­­бақпен қарап отыруының себебін «Халық Банк» АҚ басқарма төрағасы Үміт Шаях­метова түсіндіріп өтті. Оның пайымдауынша, әйелдер кез келген орында жауап­кершіліктің салмағын сезінеді, оған ат­үсті қарай алмайды. 

Ү.Шаяхметова сөз арасында эконо­мика­ның дамуына мүмкіндік беретін қолайлы сыртқы ахуал қалыптасып отырғанын айтады. Керісінше елімізде нарық заңдылығына қайшы жағдайлар кездеседі. 

– Соңғы бірнеше айдан бері мұнай бағасы айтарлықтай жоғарылады. Бюд­жет пен төлем қабілетіміз де жоғары екенін көріп отырмыз. Бірақ ІЖӨ-нің өсімі тек шикізат секторының түсімі ар­­қылы ғана өсіп отыр. Сондықтан «Эко­­номика неге өсім бермейді?» деген мәселе бәрімізді толғандыруы тиіс. Оған бизнестің дамуы оң ықпал ететінін білесіздер. Қазақстандық бизнестің қарқынды дамуы үшін әйелдер белсенді болуы керек. Нәзік жандылардың биз­несін мемлекет тарапынан ынталандыру әлі де болса жалғаса береді. Оған мем­лекет те, банктер де мүдделі, – деді Ү.Шаяхметова. 

Бұл форумның бұрнағы жылдардағы­дан бір ерекшелегі ретінде шараның ауқы­мы қазақстандық деңгеймен шек­те­ліп қалмай, халықаралық ауқым­ға кеңейгенін айта кетуге болады. Гон­конг­тен арнайы қонақ ретінде шақырылған «China CITIC bank» басқарма төрағасы Ли Цинпин ханымның әңгімесі ресми түрде өтіп жатқан форумның атмосферасын жылытып жібергендей болды. «Форбс» журналының рейтингінде әлемдегі ең ықпалды әйелдердің ондығына кірген Ли Цинпинді үйіндегі жолдасы – адал жар, жалғыз ұлы – ардақты ана деп таниды. Оның пайымдауынша, жұмыс барысы мен ондағы көңіл күй үй жағдайына да әсер етеді екен. 

– Отбасымның көңіл күйіне теріс әсер ететін факторлардың бәрін мен жұ­мыс­қа қалдырып кетемін. Әйел екенімді ұмытып, тек бизнеске ғана мойын бұ­рып кетсем, өмірдегі табысым тек биз­несіммен ғана шектеліп қалар еді. Қазір бизнес пен отбасым – қос қанатым. Ме­нің бизнестегі табыс формуламның сыры осы, – деді «China CITIC bank» басшысы.

Ли Цинпин ханым бизнестегі биік табысқа жетуіне ықпал еткен бір фактор ретінде салық саясатының гуманистік сипатын айтты. Салықтағы жеңілдіктер, оны төлеу тетіктерінің ыңғайлылығы адамдарды бизнеске баруға, біліктілігін көтеруге жұмылдырады. 

– Табысыңның 10-15 пайызы­ – мем­­­лекеттің меншігі, қалғаны жеке­ табы­сың. Бұл кәсіпкерлерді қанат­тан­дырады. Ер адамдар әйелдердің табыс­тылығы мен біліктілігін бірден мойындай қоймайтыны белгілі. Сондық­тан әйелдердің кез келген саладағы басты қаруы – оның нәзіктігі болуы керек. Бойыңда нәзіктік, парасат қатар келіп тұрса, алынбайтын қамал жоқ,– деді Ли ханым. 

Осы орайда «China CITIC bank»-ке қатыс­ты бір мәселені айта кетейік. «Халық Банк» АҚ-тың еншілес ком­­пания­сы саналатын Altyn Bank акция­ларының 60 пайызы «China CITIC bank»-ке тиесілі. Ли Цинпин ханымнан өткен жылы жасалған осы келісім туралы сұ­раған едік. 

 – Біз Қазақстанға өз тәжірибемізбен бөлісуге келдік. Қазір біздің банк тек Қазақстанда жүрген қытай азаматтарына ғана емес, осы елдің азаматтарына да қызмет етеді. Жақында халықаралық компанияларға қызмет көрсететін арнайы бөлім аштық, – деді Ли Цинпин. 

Гонконг іскер әйелдер одағының жетекшісі Клэр Ло бізбен әңгімесінде Алматыға, Қазақстанға бірінші рет келіп тұрғанын айтты. Қазіргі тұрып жатқан қаласы Гонконг Қытайға қайта оралу үрдісін бастан кешіп жатқаны белгілі. Бір ғасыр бойы батыс құндылықтарын бойына сіңіріп алған қаланың қазіргі мэрі әйел адам екен. Бұрыннан нәзік жан­дыларға бизнесте қолдау көрсететін қалада бизнесті қолдау мен қорғаудың шарттарының халықаралық заңнамаға негізделген тетігі жасалған екен. 

– ҚХР-дың ішкі жалпы өніміндегі Гонконг бизнесінің үлесі қомақты. Оның басты себебі – бұл қала жемқорлық дертіне бой алдырмаған. Жер көлемі 1 мың шаршы шақырым ғана болғанмен, халқының саны – 7-8 млн. Ол Қытайды Батыспен де, Шығыспен де жалғастырып жатыр. Гонконг бизнесінің табыс формуласының бір қыры осы, – деп сөзін түйіндеді Клэр Ло. 

«Hewlett Packard Enterprise» ком­­па­ния­сының бас директоры Дана Ал­тыбаева – 2018 жылы Microsoft коман­­да­сынан шақырту алған кәсіпкер. Бұл компанияның Қазақстанда, Қырғыз­станда өкілдіктері бар. Ол сөз реті кел­ген­де атақты компанияның табыс сырын жи­нал­ғандар алдында жайып салды. 

– Әлемдік технология дамып кетті. Батыста тренд болған технологиялар бізге үш-төрт жылдан кейін жетеді. Себебі Қазақстанда технологияға инвестиция салуға билік те, бизнес те онша ықыласты емес. Бұл қоғамға әсер етеді. Кезінде БАҚ тек ер адамдардың еншісінде деген түсінік болатын. Уақыт өте келе әйел журналистердің білік­ті­лігі мен қабілеті бұл түсініктің тас-тал­қанын шығарды. Қазір сондай тү­сінік ақпаратты технология саласында жүріп жатыр. Мен айналысып жүрген бизнес ортада әйелдер өте аз, – деді Д.Алтыбаева. 

«Women in business» форумға отандық және алыс-жақын шетелдерден келген 100-ден астам кәсіпкер әйел қатыс­ты. Бизнесте бағы жанған нәзік жандылар өзара сөйлесіп, бір-бірімен тә­жірибе алмасты. Форум барысында Қазақстанда кенже қалған, енді дамып келе жатқан welness, fashion, restoclub секторларында қаржыны, брендті қалай басқару керектігі, тайм-менеджменттің мүмкіндігін кәдеге жарату туралы кәсіп­керлердің ой-пікірлері ортаға салынды.

Гүлбаршын САБАЕВА, 

«Еgemen Qazaqstan»

АЛМАТЫ

Соңғы жаңалықтар

Жақсылық жүрек жылытады

Қазақстан • Кеше

Ұқсас жаңалықтар