Аймақтар • 01 Қазан, 2019

Ауа райы қолбайлау болып тұр

13 реткөрсетілді

Солтүстік Қазақстан облысында астық биыл да бітік шықты. Әрине бұдан әлдеқайда бітік шыққан жылдар көп болған. Бірақ биыл жаздың ыстығынан дәннің қамырлылығы артып, сапасы жоғары болмақ.

Дәл қазір Есіл өңірінің ди­қан­­дары әрбір қолайлы күнді ұтымды пайдаланып қалуға тырысып, жанталасып жатыр. Бірақ жарықтық күн де қабағын ашпай, күздің көңілсіз жауын-шашыны үзілмей тұр. Кейде тіпті нөсерлетіп, бір-екі күн бойы үзіл­мей тұрып алады. Егіс ала­ңына шықпақ түгілі, жер езі­ліп кет­кенде қатынас үзіліп қа­лады. Сондықтан кейбір фермер­лер, пысық шаруалар күн жа­уын-шашынсыз болғанда орақты үз­бей салып, екі ауысыммен жұ­мыс істейді, комбайндар түні­мен тоқтамайды.

Биыл облыста барлығы
2 млн 861мың гек­тар жерге – дәнді дақыл, 970 мың гектар жерге – майлы дақыл, 34 мың гектар картоп, 6,2 мың гектарға – көкөніс тұқымдары сіңірілген. Ас атасы алқапқа егіл­ген көлем Ақмола мен Қос­танай облысынан кейінгі үшінші орында.

Соңғы мәлімет бойынша өңір­­дегі барлық дәнді дақылдың 70 пайызы орылып, дестеге түсіп, соның 63,8 пайызы бастырылды. Жиналған астық көлемі 39,4 мың тонна. Гектар берекелігінің орташа көрсеткіші – 15 центнер.

Қызылжар, Мамлют, Ақ­қайың, Уәлиханов аудандарында астық түсімі бұдан әлде­қай­да жоғары. Көш бастаушы Қы­зыл­жар ауданы орта есеппен гек­тарынан 18,3 центнерден астық жиналуда, ал кейбір жеке шаруашылықтарда тіпті 25-27 центнерден айналуда.

Осы көрсеткіш бойынша Сол­­­түстік Қазақстан көршілес ас­тықты облыстардан алда ке­леді. 26 қыркүйектегі мәлімет бо­йынша гектарына орташа тү­­сім Ақмола облысында − 10,3, ал Қостанайда – 6,3 центнерден екен. Алайда бұл өңірлерде ас­тық бастыру қарқыны жоғары. Нақты айтатын болсақ, Қостанай барлық астығының 74 пайызын, Ақмола 68,4 пайызын бастырып үлгеріпті.

Солтүстік Қазақстандағы ас­­тықты аудандардың ішіндегі егіс көлемі ең үлкені – Ғабит Мү­сірепов ауданы. Бүгінде аудан­­­­­­­ның диқандары 490,6 мың гек­­тар алқаптың 64,4%-ын бас­тырып үлгерді. Алайда гектар берекелігі облыстың орташа көр­сеткішінен төмендеу – 13,6 центнер ғана. Астық бастырудан облыс бойынша алда келе жатқан  – Уәлиханов ауданы. Аудандағы алқаптардың 71,4 пайызы бас­ты­рылған. Гектар берекелігі 16,4 центнерден айналуда. Ал көш соңында қалып, жауын-шашынның кесірінен құлашын жаза алмай келе жатқан аудан – Мамлют. Жергілікті диқандар дестеге түскен астықтың 57,7 пайызын ғана бастырды.

Синоптиктердің болжамына қарағанда, алдымыздағы он күн көлемінде ауа райы жады­рап кете қоймайды. Облыс ас­па­нын ала бұлт басып, кей жерлерде жауын-шашын күшеюі мүмкін. Сондықтан диқандар астық бастыруды алдымыздағы онкүндікте де аяқтай қоюы не­ғайбыл.

Ауа райының қолайсыздығы дәнді дақылдар ғана емес, майлы дақылдар мен көкөністі де толық жинап алуға мұрсат бермей отыр. Облыс бойынша піскен май­­­лы дақылдардың 55,5%-ы орылып, оның үштен бірі ға­на бастырылды. Барлығы 265,7 мың тонна майлы дақыл қам­­­баға түсті. Өнімді жинауда­ алда келе жатқан – Айыртау ауда­нының еңбеккерлері. Олар егістің 45,4 пайызын қамбаға түсіріп үлгерді. Көш соңында қа­лып келе жатқан Тимирязев ауданының диқандары егіс көлемінің тек 22,8%-ын ғана бастырды.

 Облыс бойынша картоптың 95 пайызы жиналды. Бұл істе Ғабит Мүсірепов ауданының еңбеккерлері алда келеді, олар өздеріндегі картоп тұқымы сі­ңірілген аумақты толық жи­на­ған. Алайда өнімділік тө­мендеу. Облыстағы орташа көр­сеткіш 130,7 центнер болса, Мүсірепов ауданында гектары­нан тек 111,4 центнерден жинал­ған. Ал ең жо­ғары өнім Қызылжар ауданында, олар гектарынан 150 центнерден өнім алуда.

Облыс картоптан басқа кө­көністерді жинауды да әлі толық аяқтай алмай отыр. Соңғы дерекке қарағанда, өнімнің әлі сегіз пайызы алқапта жатыр. Бә­­ріне кедергі болып тұрған ауа ра­йының қолайсыздығы. Бес-ал­ты күн шайдай ашық болса, қы­зыл­жарлықтар орақ науқанын ең­серіп тастар еді. Диқаншы қа­уым­ның бар тілегі де сол.

 

Солтүстік Қазақстан облысы

 

Баннер
Соңғы жаңалықтар

Ең қысқа әңгіме. Қанат Әбілқайыр

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Ең қысқа әңгіме. Арман Әлменбет

Ең қысқа әңгіме • Кеше

Күлкі керуені № 2

Руханият • Кеше

Баянғали туралы баян

Руханият • Кеше

Жаңа аялдамаға жаны қас

Аймақтар • Кеше

Ұқсас жаңалықтар