Саясат • 11 Тамыз, 2020

Жемқорлар аллеясы керек пе?

20 рет көрсетілді

Қостанай облысындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл департаменті алғашқы алты айлық жұмысын қорытындылады. Департамент басшысы Қуаныш Бекбасовтың айтуынша, бюджет қаржысына бөрідей тиіп, талан-тараж етуге епті шенеуніктер қатары азая­р емес. Жегенін желкесінен шығарып, топырлатып түрмеге тоғытып жатқанымен, жемқорлықтың жойылатын түрі жоқ. Қолына қазына қазанының тұтқасы тигенде сайтан азғырып, қаржының қызуына арбалған бәзбір шенеуніктер етке үймелеген шыбындай бірінен соң бірі ұсталып жатыр.

Инфографиканы жасаған Амангелді Қияс, EQ

– Басты міндет «пара бер­меу және пара алмау» прин­циптеріне негізделген қоғамдық сананы қалып­тастыру. Сондықтан біз күшті және белсенді азаматтық қоғамға сенім артамыз, – дейді департамент басшысы.

Көкейде қала орталы­ғын­дағы ел ең көп жүретін жерге «Жемқорлар аллеясын» ашып қойса қалай болар екен?» деген ой қылаң етті. Бәлкім, мұның сыбайлас жемқорлыққа қарсы қоғамдық сананың қалыптасуына септігі тиіп қа­лар. Әр жемқордың жеті атасын түгендеп, аты-жө­­нін жазып, үлкен пор­тре­тін таңбалап іліп, «Пә­лен­бай лауа­зымда отырып, мем­­лекет­тің пәленбай қар­жы­сын жымқырғаны үшін пәленше жылға сотталды!» деп қара сия­мен баттитып жа­­зып қойса... Жемқорлыққа қарсы күрестің көпке ой салар тиімді тәсілі осы болып қалар, мүмкін.

Аймақта сыбайлас жем­қорлыққа қарсы қыруар ша­­руа атқарылғанын жоқ­қа шығаруға болмайды. «Цифр­лы Қазақстан» бағдар­ламасы арқылы мемлекеттік қызмет көрсету жүйесінің ба­сым бөлігі автоматтанды­рылды. Бүгінде облыста мем­лекеттік қызметтің 12%-ы қағаз тү­рінде, 88%-ы электронды түрде көрсетіледі. Қа­зір мем­лекеттік қызмет көрсету барысында шенеунік пен азамат бұрынғыдай жүзбе-жүз кездеспейтіндіктен, пара беру­шінің де, пара алушы­ның да жолы кесілді. Бірақ жемқорлық COVID-19 сияқ­ты мутацияға бейім. Бір жағы­нан кесіп тастасаң, екінші жағы­нан өсіп шығады.

Департамент басшысының айтуынша, облыста соңғы жарты жылдың ішінде ғана сыбайлас жемқорлыққа қа­тыс­ты 86 қылмыс тіркеліп отыр. Оның 59-ы ауыр және аса ауыр қылмыстар санатына жатады. Қазір 77 қылмысқа қа­тысты тергеу аяқталып, сот қарауына жіберілген.

– Биыл сыбайлас жем­қор­лыққа қарсы күрес қыз­меті анықтаған аса ауыр қыл­мыстың бірі – облыстық бі­лім басқармасы қаржы бө­лімі басшысының орынба­сары Шұғаевқа қатысты іс. Ол бір коммерциялық меке­менің білім саласына 370 млн теңгеге компьютер сатып алу конкурсын ұтып алуы­на арағайындық жасап, кәсіпкерді 30 млн теңге пара беруге итермелеген. Аталған қылмыстық іс таяу күндері сотқа жіберіледі, – деді Қ.Бекбасов.

Сыбайлыс жемқорлыққа қарсы қызмет мамандары аймақта жүзеге асырылып жатқан мемлекеттік бағдар­ламаларды бақылау барысында 31 қылмысты анықтап, шағын және орта бизнестің шаруасына заңсыз араласқысы келген 16 шенеунікке тос­қауыл қойған. Сондай-ақ жү­йелі жемқорлыққа қатысты 6 қылмыс әшкереленді.

Аймақта алты ай ішінде 45 лауазымды тұлға заң алдында жауапқа тартылып отыр. Олардың ішінде әлеуметтік маңызды салаларда жауапты қызмет атқарған түрлі лауазым иелері бар. Мысалы, облыстық көліктік бақылау инспекциясының басшысы Ж.Арапбаев, Қостанай қа­лалық ТКШ бөлімінің бас­тығы А.Тарасов, Қостанай қаласы құрылыс бөлімінің бастығы Қ.Нұралин сияқты шенеуніктер жең ұшынан жалғасып, қазына қаржысына қол сұққаны үшін 3 жыл 6 айға бас бостандығынан айырылса, 10 мың теңге пара алған ақпараттандыру және білім сапасын бағалау орталығының директоры А.Павличенко 100 мың теңгенің айыппұлын арқалап отыр.

Қалалық құрылыс бөлі­мінің бастығы Нұралин істі болған соң, бірыңғай тәртіптік комиссия оған тікелей басшы­лық ететін қала әкімінің орын­ба­сары А.Финктің де мәсе­ле­сін қарап, қызметінен босатты.

Жаза берсең, жемқорлар тізімі жалғаса береді. Мәселен, жақында кенді Қашар кентінің әкімі бюджет қаржысын жым­қырған деген күдікпен ұс­талып, сотқа дейінгі тергеу ісі жүріп жатыр. Сыбайлас жем­қорлыққа қарсы күрес қыз­метінің мәліметі бойынша, әкім мекеме тіркеуінде тұр­ған қызметтік автокөлікті жөндеуден өткіздім деп жал­ған құжат жасап, 1 464 000 теңге бюджет қаржысын жым­қырған.

Департамент дерегі бо­йын­ша жыл басынан бері сыбайлас жемқорлық салдарынан қазынаға 457 млн теңге зиян келтірілген. Оның 414 млн теңгесі қайта өндіріліп алынған. Сондай-ақ жалпы құны 10 млн теңге болатын мүлікке тыйым салынып отыр. Қуаныш Бекбасов аймақта сыбайлас жемқорлық қылмысы жиі кездесетін салаларды да атап өтті. Олардың қатарында білім беру, денсаулық сақтау, тұрмыстық-коммуналдық шаруашылық, құрылыс және ауыл шаруашылығы салалары бар.

 

Қостанай облысы

 

Соңғы жаңалықтар

Жамбыл жылы жырлайды

Руханият • Кеше

Қай салада жалақы өсті?

Экономика • 27 Ақпан, 2021

Ресей азаматтары алғыс айтты

Аймақтар • 26 Ақпан, 2021

Ұқсас жаңалықтар