Қоғам • 21 Қыркүйек, 2020

Еуропалық атаулардан көз сүрінеді...

117 рет көрсетілді

Заманауи іргетасы мыңжылдықтар тоғысында қаланып, санаулы жылдар ішінде-ақ ғаламат сұлу шаһарға, нағыз урбанистік жауһарға айналған елордамыз халқымыздың болмысын әйгілеп тұр. Ұлы даланың қақ төрінен орын тепкен еңселі шаһар бүгінде айшықты астанаға айналды.

Өкінішке қарай, азат елдің басты ордасына айналған қалада кейінгі кезде шетелдік атаулар көбейіп барады. Әсіресе жаңадан салынып жатқан тұрғын үй кешендері Мәңгілік елдің астанасында емес, жат жерде жүргендей әсер қалдырады. Мәселен, әуежайдан түссеңіз, алдыңыздан Family Town тұрғын үй кешені шығады. Аудармасы – «Отбасы шаһары». Қазақшасынан жылылық сезіле ме, қалай?!

Содан Қабанбай батыр даңғылымен бұ­рылып, Мәңгілік ел көшесіне түсіп Ақор­даға қарай тарта берсеңіз, оң жағыңыз­дан «Вена орамы» менмұндалайды. Идеяның Габсбург династиясының ордасы саналатын Вена шаһарынан алынғанын аңғару қиын емес. Бірақ бұл тұрғын үй кешенінен Аустрия астанасында кездесетін готик не барокко стилін байқау қиын.

Айтпақшы, Нұр-Сұлтанда шетелдік қалаларға еліктеп салынған тұрғын үй кешендері де жетерлік. «Барселона» ТК, «Ағылшын орамы», «Лондон» ТК деп жалғаса береді. Тұрғын үй кешені «Барселона» деп аталғанымен, ол жақтан каталониялық шаһар­дың элементтерін байқау қиын. Әйт­песе Барселона қаласы әйгілі архитектор Антонио Гаудидің есімімен тығыз байланыс­ты әрі әлемнің түкпір-түкпірінен ағылған туристер Гаудидің қолтаңбасы – «Саграда Фамилия» ғибадатханасын, «Каса Бальо» және «Каса Мила» ғимараттарын көруге баратыны белгілі.

Қысқасы, елордадағы ғимараттарға шет­ел­дік атау берілгенімен, ондағы архитек­ту­ра­лық ерекшеліктер ескерілмей қалғаны анық аңғарылады. Әйтпесе Рим стилі, фахверк, готик, барокко стилдерінің элементтері жоқтың қасы. Бұл – біріншіден.

Екіншіден, астанадағы кей тұрғын үй кешендерінің атауы қазақы ұғымға мүлдем түсініксіз. Санамалап берейік: Astoria, City Seoul, City Tokyo, Bright Star, Boston Comfort House, Castle House, Crocus City, Discovery, Dream City, Freedom, G-Park Premium, Highvill, Liberty, Millennium Park, Nova City, Panorama Park, Promenade Expo, Sunrize деп жалғаса береді.

Жоғарыда аталған тұрғын үй кешендерін салған компаниялар шетелдік атауға әуес­теніп кеткенін аңғару оңай. Әйтпесе әлем­нің тоғызыншы территориясы саналатын Қазақстанда тартымды жер-су атаулары да жет­кілікті. Оған қоса, қазақ тілі әлемдегі бай тіл­дер­дің қатарында. Яғни, атау таңдаудан қинал­майсың. Мәселен, «Нұрлы ұя», «Нұр­сая», «Ханшайым», «Айналайын», «Атаме­кен», «Құлагер» деген секілді ұлттық болмысымызды айшықтайтын атаулар керемет емес пе.

Бас қаланың іргетасы қаланғанда сәулет­тік келбеті сан түрлі ұлт өкілдері мекен­дейтін қаланың еуразиялық болмысынан хабар беруі жоспарланған еді. Сондықтан шығар, Ақорда күмбезіндегі алтын қыран, Қазақ елі монументінің басындағы киелі Самұрық құс, дәстүрлі қазақ үйінің сұлбасын еске түсіретін Тәуелсіздік сарайы және көне аңыздарға арқау болған Бәйтерек – елорданың осы және басқа да көптеген көрікті жерлері ұлттық мифологиямен, халықтың тарихи жадымен тығыз байланысты.

Астананы әлемге әйгілеген ғимараттар­дың атауынан да қазақылықтың иісі аңқып тұрады. Британ сәулетшісі Норман Фостер­дің жобасы бойынша салынған, биіктігі 62 метрге жететін алып ғимарат – Бейбітшілік және келісім сарайы елорданың мәдени өмірінің нағыз орталығына айналды. Ашыл­ған алып күмбез бейнесіндегі «Хан Шатыр» архитектуралық ансамблі бүгінде Гиннес­тің рекордтар кітабына енген. Ұшар басы­на жеңімпаз Самұрық құс келіп қонған, көк­ке ұмтылған маңғаз мұнара «Қазақ елі» мону­менті Қазақстанның бүгінгі келбеті мен ертеңгі күнін бейнелейді.

Кезінде елордамыз Ақмолаға көшіріл­генде еліміздегі әр аймақ қала құрылысына атсалысқаны белгілі. Сол үйлер кейінірек халық арасында «Алматының үйі», «Қараған­дының үйі», «Қостанайдың үйі» деп аталып кетті. Осындайда талай сәулетшінің қолтаңбасы қалған айшықты астанамыздың қазіргі кездегі құрылысына жауаптылар ұлттық мифологияны, халықтың тарихи жадын, Ұлы даланың тарихи қайраткерлерін ескерсе дейсің...

 

Соңғы жаңалықтар

Қостанайға алғашқы қар түсті

Аймақтар • Бүгін, 10:02

Салымшыларға 887 пәтер

Аймақтар • Бүгін, 09:10

Қысқа дайындық толық аяқталды

Аймақтар • Бүгін, 07:46

Қажетті отынның 70%-ы жеткізілді

Аймақтар • Бүгін, 07:43

Қарсыласы ауырып қалыпты

Спорт • Бүгін, 07:38

Чемпиондар лигасы басталды

Футбол • Бүгін, 07:36

Францияға жол түсіп тұр

Оқиға • Бүгін, 07:33

Бөтенге сәлем

Руханият • Бүгін, 07:19

Қос ішекті қоңырым

Руханият • Бүгін, 07:14

Оңтайлы интеграцияланған жүйе

Экономика • Бүгін, 07:13

Не оқып жүрсіз?

Таным • Бүгін, 07:00

Бейсауат жүріске шектеу қойылды

Аймақтар • Бүгін, 06:49

Қауіпті індет қайта көбейді

Аймақтар • Бүгін, 06:45

Жаңа аурухана мен жаңа көліктер

Аймақтар • Бүгін, 06:39

Толық адам танымы

Абай • Бүгін, 06:37

Үміткерлер анықталды

Абай • Бүгін, 06:36

Ұқсас жаңалықтар