Туризм • 21 Қыркүйек, 2020

Әулиеағаш әлі ұзақ жасайды

161 рет көрсетілді

Жерден өніп шыққан мұндай алып ағаштың әу баста әулие атанары әмбеге беймәлім еді. Әйтсе де аңыз-әпсанаға бай қасиетті қазақ даласының ішіне бүккен бір сыры уақыт бетіне қалқып шықты. Жеті ғасырды басынан аунатып, жеті адамның құшағына әрең сыйған қаранар қарағаштың кепиетін кейін ұқтық. Бүгінде туризм саласымен тамырласып, жергілікті тұрғындардың жәрдемшісіне айналған.

Әсілінде, мұндай алып ағаш әлемде үшеу-ақ. Алдымен Мек­кеде, содан соң Қытайда және жа­зиралы Жаркент өңірінде. Талай нәубетті басынан өткерген әмбе қаншама дәуірлердің куәгері киелі ағашқа сыйынып, тәу ететіндердің қатары көп. Күн сайын ағылып келіп жатқан адамдар табиғаттың таңғажайып сыйына қайран қалып жатады. Бірі арман-тілегін арқалап келсе, бірі аңыз әңгімелерін естіп, қыдырып келеді. Аңыз демекші, киелі ағаш хақында әртүрлі мифтік оқиғалар өте көп.

Ертеде Қоқан мен Хиуа хан­дықтарының дүркіреп тұрған уақытында Шойнақ атты батыр­дың жары бала көтере алмай жүреді де, қасиетті ағаштың түбіне түнеуге келеді екен. Алла­дан перзент сұраған бәйбішенің көзі ілініп кеткенде, түсіне ақ са­қалды қария кіріп, үш ұлды болатынын, ол ұлдарының атын Жантас, Бектас, Ертас деп қою керектігін айтады. Расымен ба­тыр­дың әйелі құрсақ көтеріп, бірінші ұлы дүниеге келеді. Оның атын Жантас қояды, артын іле Бектас өмірге келеді. Үшінші баласы туылғанда бәйбіше кім қою керегін ұмытып қалып, Ақпұшық деп атай салады. Осы түні баяғы ақ сақалды қария кіріп, «неге балаңның атын өзгерттің, саған қажет болмаса, біз алып кетеміз» дейді. Бұл түсі­нен шошынып оянған ана сәбиінің шетінеп кеткенін көреді. Осындай аңыздардың түр-түрі ел аузында жүр.

Шыны керек, Әулиеағашқа тек тәу етіп емес, тамашалау үшін де келіп жатқандар жеткі­лік­ті. Олардың ішінде тіпті алыс-жақын шетелдің адамдары да бар. Бірде Америкадан келген ға­лым ағашты суретке түсіргісі келеді. Дәл сол сәт оның фотоап­параты жұмыс істемей, әбден әбігерге түседі. Осылайша ғалым әлемде сирек кездесетін ағаштан бірде-бір фото түсіре алмай, елі­не аттанған екен. Тағы бір оқи­ға­да қуаты таусылған суретке түсі­ретін құрылғы өзінен өзі қосы­лып кетіп, ал қайтар жолда қай­тадан істен шыққаны айтылады. Міне, бұдан кейін аңызға сенбей көріңіз.

Ағаштың жанында бір тамырдан таралып тұрған жеті бірдей жас ағаш өсіп тұр. Халық оны «7 ағайынды» деп атап кеткен. Сол секілді «Бозбала мен бойжеткен» деп аталатын шынар бар. Осы ағаштың ортасынан өткен әйел адамдары көп ұзамай бала көтеріп, ана атанады екен. Ал киелі ағаштан тамшылап тұрған су бірнеше ауруға шипа. Сондай-ақ «Әулиеағаштың» айналасынан қаумалап өскен көрікті ағаштарды көресіз. Олар құдды адам қолынан отырғызылғандай тізіліп тұр. Бірақ ол табиғаттың өз шеберлігімен жасалған саябақ. Бір ғажабы мұндағы ағаштар құбылаға қарай иіліп тұрғаны. Жергілікті тұрғындар мұны да қа­сиетті жердің бір белгісі ретін­де қарайды

Биыл Үлкенағаш ауылдық окру­гінің тұрғындары осынау табиғаттың таңғажайып жараты­лысының төңірегін, орман ішін көріктендіруге үлкен күш жұм­сады. Бұл іске Үлкенағаш, Ең­бек­ші ауылдарын жалғайтын жолдың асфальттанғаны да түрт­кі болды.

Дөңестен алып ағашқа бет­тей­тін кіреберіс жолға жаңа­дан баспалдақ құйылып, темір қор­шаулар жаңартылды. Жаяу жүргіншілер жолы төселіп, келушілердің демалуы үшін алаң­қайға орындықтар жасалған. Ор­ман ішін жарықтандыратын электр жарығы тартылған. Ақ­шам­да жанған электр жарығы таң ата бір-ақ сөндіріледі.

– Әулиеағаш Қазақстанның тарихи орындарын насихат­тайтын «Тарихи жол» бағдарла­масына енді. Қазір кез келген қазақ­стандық ғаламтордан оның көркі мен келбетін, өзіндік ерек­шеліктерін қиналмай тауып көре алады. Аудан әкімі Талғат Өмірәлиевтің тапсырмасымен өңірдегі белгілі сәулетші Қайрат Абаевпен бірлесіп, тарихи қа­сиетті орынды көркейтудің жос­парын жасап, бірқатар құрылыс жұ­мысын атқарып та үлгердік. «Максжолқұрылыссервис» ЖШС­ 4,5 миллион теңгеге жа­ңа жол төсеп берсе, өңірдегі бел­гілі меценат С.Ақсубаев, ауыл жа­нындағы кірпіш зауытының қожайыны Т.Бағаев және ауыл ақсақалдары мен тұрғындардың қолғабысымен сәнді темір қоршаулар қойылып, тоғай ішіндегі үйсін руының батыры Мың­батыр Қойшыбекұлының зиратының айналасына мрамор плиталары төселді. Мұ­ның барлығы өскелең ұрпақ үшін мол мұра екені анық, – дейді Үлкен­ағаш ауылдық округінің әкімі Ер­мек Нұрахметов.

Табиғи ескерткіштің жа­ңа құрылыс жобасы то­лық аяқ­талып, ресми ашылуы болғанша мұн­да басқа да жұмыстар жасал­мақшы. Әулие­ағаш өзі­нің емдік қасиет­терімен де көп­ші­лікке танымал. Ағаш шы­рыны көз, құлақ, тамақ, мұрын ауруларына таптырмас ем екенін де көпшілік жақсы біледі.

Жоспарланған жұмыс толық аяқталғанда Әулиеағаш жаңа көркімен бұрынғыдан да көп сая­хат­шыларды құшағына тартар қасиетті мәдени орынға айналатыны даусыз.

 

Соңғы жаңалықтар

Ұқсас жаңалықтар