Білім • 17 Тамыз, 2021

8 056 бала мектепке барады

28 рет көрсетілді

Биыл республика мектептерінің бәрінде оқу жаман індетке қарамай, дәстүрлі түрде оқытылатыны туралы жуырда Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов ресми түрде мәлімдеді. Оқуға ұмтылатын жасөспірімдер мұны қуанышпен қабылдады. Өйткені құрбыларын көрмей, олармен ойнап-күлмей, жарысып оқымай, үйге қамалып отырып алған оқушылардың өткен оқу жылындағы білімі төмен екені іс жүзінде көрінген.

Биылғы оқу жылында Сол­түстік Қазақстан облы­сының мек­тептерінде 75 мыңнан артық оқу­шы мектепке барады. Бұл был­тырмен салыстырғанда 2,5 мың балаға артық. Бала өсімі не­гізі­нен жергілікті тұрғын­дар­дың есебі­нен болып отыр. Мек­теп біті­ретін­дерден мектеп табал­дырығын бірінші рет аттайтындар саны саны 2,2 есе көп болғаны қуантады.

Алайда мемлекеттік тілде оқи­тындар санының үлесі осыдан 10 жыл бұрынғыдан төмен ек­е­ні алаңдатады. Биыл мектеп біті­ретін 3 586 жастың 34 пайызы қазақ­ша оқитындар болса, мектепке келетін балдырғындардың 21,4 пайызы, яғни 1 720 бала ғана мем­лекеттік тілді таңдап отыр. Осының өзінен мемлекеттік тіл­ді насихаттау, оқып-үйретуге ын­та­ландыру істерінің жылдан-жыл­ға төмендеп бара жатқанын көруге болады. Биыл мектепке бара­тын 8 мың балдырғандардың ішін­де тек 13 бөбек қана – өзге жұрт­тың өкілдері. Соның ішінде Петропавл қаласында бір-ақ өзге ұлттың өкілі қазақшаға баруды қалапты. Бұл да – мемлекеттік тіл­де оқытудың артықтығын жер­гі­лікті биліктің ата-аналар ара­сын­да тиімді жүргізбейтіні­нің салдары. Тиісті шенеуніктер мем­­­ле­кеттік мүддені ойламай тек қа­ғаз­бастылықпен жоғарыдан түс­кен бұйрық, талаптарға жа­уап берумен күнін өткізіп отыра­ды. Тым болмаса орысша оқи­тын оқушылар саны мүлде аз аралас мектептерді таза қазақ мектебі қылып ауыстыруға да ықыласы жоқ. Бірер ата-ана сәл-пәл қарсылық көрсетсе болды, со­лардың ығына жығы­лып, аралас мектепке тиіспейді немесе жа­ңадан ашылғандарды да аралас қылуға бейім. Мысалы, Қызылжар ауданының орталығы Бескөлдегі үшінші мектепті таза қазақша болады деген еді, енді қарасақ, аралас болыпты. Мек­тептегі 295 баланың 48-і ғана, яғни 16 пайызы ғана орысша оқи­ды. Сол балаларды басқа мек­теп­к­е ауыстыруға болар еді ғой, со­ған жергілікті билік күш-жігер­лерін жеткізе алмаған екен...

Ал халықты қазір қазақша мектеп бітіргендердің өзі орысша сөйлеуге бейім болып тұрғанда орысша оқығандардың ана тілін мүлде керек қылмасы мүмкін-ау деген дүдәмал ойлар мазалайды.

Облыстың оқу білімі басқар­масынан алған деректерге қара­ғанда биылғы оқу жылын­да бар­лық ваканттық орын­дар толығы­мен жабылады. Педагог­тер қыз­­­метке конкурстық негізде қа­был­­­да­нады. М.Қозыбаев атын­дағы жергілікті университет пен М.Жұмабаев атындағы жоға­ры пед­колледжді бітірген маман­дар­дың өзі ғана сұранысты қанағат­тандырады екен.

Осының өзінен жастардың мұғалім болуға деген ынтасы­ның артқанын көруге болады. Қазір мұғалімдердің бәріне педа­го­гикалық шеберлік санаты, магистр дәрежесі, тәлімгерлігі, сынып жетекшілігі, пәндерді ағылшын тілінде жүргізгені, дәптер тек­сер­гені, дене шынықтыру мұға­лім­­дерінің сабақтан тыс іс-шара­лар өткізгені үшін қомақты қо­сымша ақы төленеді. Оның көле­мі 80-90 мыңның, кейбіріне тіп­ті 150-160 мың теңгеге жететінін жаз­ғанбыз. Әрине, мұндай ын­та­ландырулардың ықпалы ти­мей қоймайды. Қазіргі жас­тар енді мұғалімдіктен ат-тонын ала қашпайтын болды. Әй­теуір қазіргі министрдің қадам­дары­на мұғалімдер де, халық та ри­за­шылығын білдіруде. Оның бұй­­рығымен мектеп табалды­ры­ғын алғаш аттаған балдырғандардың қолтығына «Әліппені» қысу да бір қуанышты жайт болғалы тұр.

Биыл Солтүстік Қазақстанда 84 мектеп жаңғыртылып, олар­дың шығынына 4 061 млн тең­ге қаражат бөлінген. Соның 3589,3 млн теңгесі 34 мектепті күр­делі жөндеуге жұмсалған. 78 мектептің кітапханаларына 250 млн теңгеден аса қаражатқа көр­кем әдебиеттер сатып алу көз­делген. Бұл тамаша үдеріс, енді тек мектеп тарапынан оқу­шы­­ларға көркем кітап оқуға де­ген ын­та арттырылса ғой. Ол үшін мек­теп бойынша бір кітап­ты та­л­дау мен саралауға арнал­ған сияқ­ты қызықты шаралар ұйым­дас­ты­рылса, нұр үстіне нұр болар еді.

Қазір облыс мектептеріндегі компьютерлік парк 25 509 бірлікті құрайды. 2020 жылы 1 980 компьютер, 7 444 ноутбук, 2 586 план­­шеттер сатып алынған. Мек­тептердің 98,5%-ы (455) кең жолақ­ты интернетке қосылған.

Ауыл мектептерінің соңғы жылдарға дейін шешілмеген тағы бір қажеттілігі жылы әжет­хана еді. Ондайды айтуға Кеңес жылдарында ұятсынып келсек, денсаулықты сақтаудағы ма­ңыз­ды факторлардың бірі ретін­де қазір бұл мәселе ауыздан түс­пейді. Құдайға шүкір, қазір об­лыс­тың барлық мектебі жылы әжет­ханаға қол жеткізген екен.

Мектепке қатысты тағы бір шетін мәселені де айтпай кетуге болмайды. Бұл – оқушы са­ны­ның азаюына байланысты мек­теп­тердің төменгі сатыға шегерілуі немесе тіпті жабылып қалуы. Биыл Солтүстік Қазақстан облысында Тайынша ауданындағы Ма­кашевка, Леонидовка, Кра­нокиевка орта мектептері негіз­гі мек­тепке ауыстырылған. М.Жұ­мабаев, Ғ.Мүсірепов аудандарын­да да 3 мектепті негізгі мектепке тү­­сіру жоспарланған. Бұл үде­ріс­­­тен басқа аудандар да қалыс қал­­­май­тын сияқты. Соның ішінде қазақ­­тың ауыл халқынан қала хал­­қы­­на айналу үрдісі артқан са­­йын бұл істің жалғаса берері анық.

Солтүстік Қазақстан облысы

Соңғы жаңалықтар

Доллар аздап қымбаттады

Қаржы • Бүгін, 11:30

Ұқсас жаңалықтар