Әлем • 27 Қыркүйек, 2021

Италия «Талибанды» мойындауға қарсы

48 рет көрсетілді

Италияның Сыртқы істер министрі Луиджи Ди Майо Ауғанстандағы «Талибан» (Қазақстанда тыйым салынған ұйым) үкіметін мойындау мүмкін емес деген мәлімдеме жасады. Дегенмен министрдің айтуынша, ауғандықтар өткен айда қарулы топ билік басына өткеннен кейін тоқтап қалған қаржылық қолдау алуын қайта жалғастыруы керек.

Өткен аптада Нью-Йоркте өткен G20 Сыртқы істер министр­лерінің кездесуіне төрағалық еткен Ди Майо: «Біз Ауғанстанның ыдырауынан қорғап, көрші елдердің тұрақсыздануына алып келетін, бақыланбайтын көші-қон ағынына жол бермеуіміз керек», деді жиналған әріптестеріне.

Еуропа одағына мүше мем­лекеттердің «Талибанға» көз­қарасы – көпшіліктің көкейіндегі сауал. Өйткені шиеленіске толы аймақтардан қашатын халықтың көбі осы кәрі құрлыққа беттейді.

Жалпы, көптеген үкімет тер­рорис­термен келіссөз жүр­гізіл­мейді деген ресми ұстаным­ды қолдайтыны әуелден белгілі. Алайда бұл саясатқа берік болу көп жағдайда қолдан келе бер­мейді.  Әлем елдері «Ирландия рес­­публикалық армиясы», «Па­лес­тинаны азат ету ұйымы» сияқ­ты зорлық-зомбылықты насихаттайтын немесе террористік шабуылдар жасаған ұйымдармен және топтармен келіссөздер үстеліне бірнеше мәрте отырған-ды.

Бұл ретте Ауғанстандағы жағдай ерекше. Өйткені «Тали­бан» радикалды исламшылдық қоз­ғалысы түгел бір халықты тұт­қын­ға алып отыр. Ал бұл халық­қа көмектескісі келетіндер қаласа да, қаламаса да «Талибан­мен» келісуге мәжбүр.

Германия канцлері Ангела Мер­кель талибандардың ынты­мақ­тас­тыққа дайын екенді­гіне үміт­­тенеді. Бірнеше айдан бері Қатар астанасы Дохада бірқа­тар еуропалық мемлекет өкіл­дері «Талибанның» саяси басшы­ларымен келіссөздер жүргізу­ге ты­рысуда. Алғашқы кезде келі­сім тақырыбы сондағы халық­тың жағдайы болса, бүгінде еуропалық саясаткерлер Кабул­дан өз азаматтары мен бейбіт тұр­ғын­дарды одан әрі эвакуациялау мүм­кіндігіне басымдық беріп отыр.

Орталық және Оңтүстік Азия арасында стратегиялық ма­ңызға ие мемлекеттегі оқиға – шын мәнінде елеусіз қалдыруға болмайтын мәселе.  Осы ретте Италия министрі шетелдік үкіметтерді мигранттардың жаппай келуіне әкеп соқтыратын қаржылық құлдыраудың алдын алуға шақырды.

«Талибан» үкіметінің мо­йындалуы мүмкін емес, өйткені министрлердің арасында 17 террорист бар, ал әйелдер мен қыздардың құқықтары мүлде еленбейді», деді Ди Майо Rai 3 мемлекеттік теледидарына берген сұхбатында.

 «Талибанға» ақша бермей-ақ қаржылық қолдауды қамтамасыз етудің жолдары бар. Біз сондай-ақ гуманитарлық көмектің бір бөлігі әрқашан әйелдер мен қыз­дар­ды қорғауға бағытталуы керек деп шештік», деді отырыс нәти­жесі туралы ақпарат берген министр.

G20 елдері Ауғанстанға көршілес елдермен бірге терро­ризмге қарсы күресуге және адам құ­қық­тарын қорғауға дайын екенін хабарлады.

Ал «Талибан» өкілдері Доха­да да, Кабулда да өз имиджін жақ­­­сартуға тырысу үстінде. Осы­­­лайша, Ауғанстан халқының олар­дан қорқуына ешқандай себеп жоқ деген белгі бергендей. «Талибан» басшылары тіпті БАҚ-тарға сұхбат та береді.

Шыны керек, «Талибан» эко­но­микалық көмектің кез келген түріне мұқтаж. Өйткені 40 жыл­дық соғыстан кейін Ауған­станның инфрақұрылымы толы­ғымен жойылды. Талибандар Батыс үкіметтерінің пікірімен санаспаса, елге бағытталған жаңа ақша ағынына қол жеткізу қиын болатынын түсінеді. Себебі Гер­маниямен қатар бірнеше мемлекет Ауғанстанға қаржылық көмек көрсетуді тоқтатты. Western Union және халықаралық ақша аударымымен айналысатын басқа компаниялар Кабулдағы кеңселерін жауып тастады.

Не дегенмен, G20 отырысында мемлекеттер мәселені бір­ле­сіп шешу керек деген ор­тақ шешімге келгенімен, жаңа үкі­метті мойындауға қатысты нақты ұйғарым білдірмеді.

Соңғы жаңалықтар

Балықшы

Өнер • Кеше

Ғалым ғибраты

Аймақтар • Кеше

Бюрократизм

Қоғам • Кеше

Бірінші байлық

Руханият • Кеше

Агробанк керек пе?

Экономика • Кеше

Ұқсас жаңалықтар