«Айқын» ақиқатқа айналды

Елбасы Жолдауында кәсіпкерлікке қашанда қолдау білдіру керектігін баса айтып келеді. Осыған орай, «Айқын» жобасының жүзеге асқанына көп уақыт өте қоймаса да, оның өміршеңдігі айқындала бастады. Бұл туралы Бас прокуратураның құқықтық статистика және арнаулы есепке алу жөніндегі комитетінде осы ведомствоның басшысы Сәуле Мұхамедианқызы өткізген брифингте айтылды. Сонымен қатар, онда ведомство басшысы аталған жобаның келесі кезеңінің де енгізілгені туралы ақпаратты жария етті. «Айқын» жобасының ерекшелігі сонда, азаматтар мен ұйымдар Интернет арқылы өз өтініштерінің қаралу барысын қадағалап отыра алады. Мәселен, олар құжаттың жылжуымен және ол жөнінде қабылданған шешіммен қатар қаралу мерзімінің бұзылу деректерін біле алады. Бұдан бұрын да хабарла­ға­ны­мыздай, мұндай мүмкіншілікке алғаш рет Көкшетау қаласының тұр­ғындары ие болған еді. Жұрт­шылық үшін тиімді екендігіне көз жет­кен соң бұл жоба біртіндеп жүзе­ге асырыла бастады. Мысалы, 2012 жылдың шілдесінен бас­тап «Айқын» жобасы Астана қала­сын­да орналасқан орталық мемлекеттік органдарға енгізілсе, 2013 жылдың сәуір айынан бастап Астана, Ал­маты және облыстық деңгейдегі әкім­діктерге берілген өтініштер үшін жұмыс істей бастады. Енді үстіміздегі жылдың 1 қаң­­тарынан бастап жоба қалалық әкім­діктер мен облыстық мәсли­хаттарға және облыстық деңгейдегі мемлекеттік органдарға енгізілді. Жоба енгізілген осы өткен 1 ай ішінде ғана облыстық деңгейдегі мемлекеттік органдар дербес нөмірлері бар 30 мыңнан астам талон берген екен. Жобаның жұмыс тетігі өте қа­рапайым. Мемлекеттік орган­дарға өз қолымен өтініш тапсырған арыз беруші оны қабылдаған кеңсе қызметкерінен дербес 18 таңбалы нөмірі бар талон алады. Одан кейін осы нөмір арқылы мынадай амалдармен өтініштерінің қаралу барысы және нәтижесі туралы ақпарат ала алады: -8 800-080-7777 (станциялық). 1414 (ұялы) нөмірлеріне хабарласып және операторға талон нөмірін айтып; 1012-ге талон нөмірімен СМС-хабарлама жіберіп (барлық байланыс операторына 15 теңгеден); Бас прокуратура Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеттің http//seryise.pravstat.kz сайтына кіріп, «Мемлекеттік органдарға өті­ніш­тер» бөлімін ашып, талон нө­мірін таңдайды. Егер жоғары­да аталған тәртіп бұзылған жағ­дайда, Бас прокуратураның Call-ор­талығына 115 нөмірі арқылы ха­барласуға болады. Ал Комитет пен оның аумақтық органдары қадағалаушы ретінде мемлекеттік органдарға берілген өтініштердің қаралу мерзіміне тұрақты түрде мониторинг жасап отырады. Мысалы, осындай мониторинг нәтижесінде 2013 жылы мем­ле­кет­тік органдарда 13 556 өтінішті қарау мерзімінің бұзылғаны анық­талып, олар бойынша 550 про­курорлық қадағалау актісі енгізіліп, нәтижесінде 860 адам, оның ішінде өтініштерді қарау тәртібін бұзу бойынша жүргізілген мониторинг нәтижелері бойынша 590 адам, олардың ішінде 3-і сыбайлас жемқорлық үшін, 25-і әкімшілік жазаға тартылды. Сөйтіп, бұл жо­ба енгізілгеннен бері түскен өтініш­терді қараған мемлекеттік қызмет­кер­лердің тәртібі де едәуір жақсарды. Мәселен, облыс әкімдіктері аппараттары мен оның құрылымдық бөлімшелерінде мерзімі кешеуілдеп қаралған өтініштер 48 пайызға, ал қайталама өтініштер саны 47 пайызға төмендеген. Алдағы 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл жобаға қалалық және аудандық буындағы мемлекеттік органдар қосылатын болады. Азаматтардың өз өтініштерін көбіне пошта арқылы жіберуіне байланысты бүгінгі күні «Қазпошта» акционерлік қоғамымен өз хатын тапсырыс бойынша жіберген азамат­тарға талон беру жайы келісі­луде. Жалпы, «Айқын» жоба­сы­ның енгізілуі сыбайлас жемқор­лықты жоюға ықпал етіп қана қой­май, ондай әрекеттердің алғы шарт­тары­ның да алдын алып, азаматтардың конституциялық құқықтарын нақты қорғауды қамтамасыз етеді дейді. Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан».