Экономика • 13 Қазан, 2021

Салық салу әділетті болуы керек

27 рет көрсетілді

Сол­түстік Қазақстан облысында бүгінгі таңда 3 930 агроқұрылым бар. Соның ішінде ауыл­ шаруа­шы­лы­ғы өнімдерін шы­ға­­ратын­ заңды тұлғалар (ЖШС, КС, АК­ және т.б) ­– 1 259. Бұл – барлық шаруа­­­шы­­­лықтың 32 пайызы. Ал шаруа және фер­­­мерлік қожалықтар саны – 2 671. Бұл – агроқұрылымдардың 68 па­йы­зы.

Осы шаруашылықтардан 2020 жылы мемлекеттік және жергілікті бюджеттерге барлығы 12,8 млрд теңге салық түскен. Ал 2021 жылдың 8 айын­­­­да 11,6 млрд теңге салық алынған. Әри­не, көп сияқты көрінгенімен, бұл тө­ле­ну­ге тиісті салықтың 30 пайызы ғана. Оны көп адам біле бермейді. Салық кодексінің 700-бабы бойынша ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілер мен ауыл шаруашылығы кооперативтері арнаулы салық режімін қолданып, бюджетке төленуге тиісті корпоративтік табыс салығы мен жеке табыс салығын (төлем көзінен ұстап қалатын салықтардан басқа), әлеуметтік салықты, мүлік салығы мен көлік құралы салығы сомасын 70 пайызға азайтуға құқылы. Демек, мұның бәрі төленуге тиісті салықтың 30 пайы­­­­­­зы ғана. Бұл ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілерді қолдау үшін жасалған тиімді шара болатын. Соның нәтижесінде көптеген кәсіпорындар жақсы дамып, бүгінгі таңда кейбірінің айналымы миллиардтаған доллар көле­міне жетіп отыр.

«Ел теңелді, төл кенелді» дегендей, енді ауқат­танған кәсіпорындардан салық неге то­лық алынбасқа? Олардың мүмкіншілігі са­лық­ты толық төлеуге жетті ғой. Мысалы, «Зенченко и К» коммандиттік серіктестігі сияқ­ты ауыл шаруашылығы кәсіпорындары қазір өте бай. Олардың салықты осы күнге дейін же­ңіл­дікпен төлейтіні әділетсіз. Атақ­ты «Шөлдің ақ күні» фильміндегі кеденшінің «за державу обидно» деген сөзі ойға оралады. Егер еліміздің қуатты көлемге жеткен ауыл шаруашылығы кәсіпорындары салықты 100 пайыз төлесе, мемлекеттік және жергілікті бюд­жеттердің мүмкіндігін арттыра түспес пе еді?

Мемлекеттік салық комитеті қаржы айналымы кенеріне келген кәсіпорын­да­рдан салықты толық көле­мінде алып тұрса, елдің бір жыртығын жамауға жетпес пе еді? Тіпті бұл салық мемлекетке аса қажетті болмаса, жергілікті жер­де тегіс қалдырылып, аудан­іші­лік және ауыл­­дар арасындағы жолдар­ды жөн­деуге немесе жаңадан салуға жұм­сал­са, аймақ экономикасын сеп еді ғой. «Арнаулы салықтық режім» дегеннің өзі белгілі бір уақытқа берілетін тәртіп болатын. Бірақ бұл біз­дің жағдайда шек­теусіз уақытқа айналып бара жат­қан­дай. Осыған тиісті органдардың кө­ңіл аударатын кезі жетті. Салықты дұрыс алу – мемлекеттегі әділеттіктің бір белгісі. Егер қуатты кәсіпорындар тиіс­ті салықтың 30 пайы­зын ғана төлей бере­тін болса, оған халық та наразы болары сөзсіз.

Шамадан тыс байып бара жат­қандарды салық төлеудің арнаулы режімінен шығаратын кез жеткен сияқты. Ал «көрмес – түйені де  көрмес» деп салық орындары қарап отыра беретін болса, әділеттілік болмайды.

Соңғы жаңалықтар

Мунгияның арманы – Головкин

Кәсіпқой бокс • Бүгін, 10:35

ҚазҰУ-да Тәуелсіздіктің онкүндігі басталды

Тәуелсіздіктің 30 жылдығы • Бүгін, 09:55

Ұқсас жаңалықтар