қуғын-сүргін құрбандарына, Алаш арыстарына арналды
Арғы-бергі тарихқа қарап отырсаң, қазақ халқы жеті басқыншылықты бастан өткеріп, талай тауқыметті артта қалдырыпты. Қынадай қырылып, ел-жерінен жырылып ауғандар да аз болмапты. Біз мұның бәрін ел болғаннан кейін көріп, біліп, сұм саясаттың сұрқия астарын танып, сезіп, енді осыдан тағылым алсақ кәне, дегенге ден қоюдамыз. Өткен ғасырдағы қуғын-сүргін құрбандарын еске түсіріп, рухына бас иіп, есімін жаңғырту үрдісі қазір қалыптасып келеді. Бұл кейінгі ұрпақ үшін ауадай қажет. Себебі, олар тәу етер тәуелсіздігіміздің оңай келмегенін, миллиондаған алдыңғы толқын қандастарының шейіт болғанын, көш басында жүрген алыптарынан айырылғанын біліп жүруі тиіс.
Қуғын-сүргін құрбандарына арналған әдемі шараны елордадағы Ұлттық академиялық кітапхана ұжымы «Халық қасіреті және тарих тағылымы» атты кітап, «Ұлы дала тарихы» деген тақырыпта талантты суретші Алмас Сырғабаевтың сурет көрмесін ұйымдастырды.
Кітап көрмесінде кітапхана қорындағы репрессияға арналған 200-ден аса кітап, журналдар, өзге де басылымдар қойылса, екінші тақырып аясында суретшінің «Қара орамал», «Жанталас», «Қаралы көш», «Мұңлы әуен» картиналары, Алаш арыстары Ә.Бөкейханов, А.Байтұрсынов, М.Жұмабаев, Т.Рысқұлов, Қ.Досмұхамедов, Ә.Ермеков, өзге де туындылары қойылған.
Көрменің ашылу рәсімінде белгілі ақын Дәулеткерей Кәпұлы қуғын-сүргін жылдарына тереңдеп барып, ұлы ақын Мағжан Жұмабаев туралы Жәркен Бөдештің «Сен қара жер емессің, сатылып кететін, мен Мағжан емеспін, атылып кететін, Қара жер құнарлылығы үшін сатылды, Мағжан сатылмағаны үшін атылды», деген өлеңін дәйекке келтіріп, Алаш арыстарының ұлылығына бәріміздің де қарыздар екенімізді алға тартты. Ал кітапхана директорының орынбасары Ғалия Бөкей рухани орталықтың ұлт тағдырына арнаған осындай іс-шаралары жыл бойы жалғасып отыратынына дәйектер келтірді. Көрнекті ғалым Тұрсын Жұртбай қазақ халқының соңғы ғасырлардағы демографиялық көрсеткіштерінен мысалдар келтіріп, қызыл қырғындар кезіндегі өлім-жітімдерді тілге тиек етті. Оның бәрін өзге көрші елдермен ұштастыра отырып жеткізді. Ол сонымен бірге, суретші Алмас Сырғабаев бейнелеген Алаш арыстарының дидарынан тыс жері қарақоңыр болып келуінің арғы жағында олардың халық алдында кінәсі жоқ, ары таза, жүзі жарық дегенді көрсетіп отырғанын баян етті. Сол секілді ғалым А.Қашқымбаев көрмеге қойылған кітаптарды әр азамат оқып, өткенді біліп отыру керектігін атап өтіп, Алаш арыстарының суреті тек көрмеде емес, мекемелерде, әсіресе жоғары оқу орындары мен мектептердегі әр сыныпта тұруы тиіс деген байламын жеткізді. Суретші Жеңіс Кәкенұлы әріптесінің еңбектеріне жан-жақты тоқталды. Жалпы, сурет көрмесінен аңғарылатын бір ерекшелік, қылқалам шебері қазақ халқының жоңғар шапқыншылығындағы көрген қасіретін, сол кездегі қазақ батырларының ерен ерлігін Алаш арыстарының бейнесімен ұштастырып, оны кейінгі жақсыларымызбен жалғастырғаны ерекше назар аударады. Суретші бұл қадамымен бүкіл жұртымыздың арғы-бергі тарихын саралай отырып, ғасырлар галереясын түзу ниеті барын алға тартты. Оның қазір іргетасы қаланғанын, біраз дүниелердің салынып қойғанын да атап айтты. Бұл екі көрме қазақ халқының басынан өткен небір кезеңдерді білдірумен бірге, оларды әрқашан есте ұстау қажеттігін санаға сіңіргені сөзсіз.
Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан».
Қуғын-сүргін құрбандарына арналған әдемі шараны елордадағы Ұлттық академиялық кітапхана ұжымы «Халық қасіреті және тарих тағылымы» атты кітап, «Ұлы дала тарихы» деген тақырыпта талантты суретші Алмас Сырғабаевтың сурет көрмесін ұйымдастырды.
Кітап көрмесінде кітапхана қорындағы репрессияға арналған 200-ден аса кітап, журналдар, өзге де басылымдар қойылса, екінші тақырып аясында суретшінің «Қара орамал», «Жанталас», «Қаралы көш», «Мұңлы әуен» картиналары, Алаш арыстары Ә.Бөкейханов, А.Байтұрсынов, М.Жұмабаев, Т.Рысқұлов, Қ.Досмұхамедов, Ә.Ермеков, өзге де туындылары қойылған.
Көрменің ашылу рәсімінде белгілі ақын Дәулеткерей Кәпұлы қуғын-сүргін жылдарына тереңдеп барып, ұлы ақын Мағжан Жұмабаев туралы Жәркен Бөдештің «Сен қара жер емессің, сатылып кететін, мен Мағжан емеспін, атылып кететін, Қара жер құнарлылығы үшін сатылды, Мағжан сатылмағаны үшін атылды», деген өлеңін дәйекке келтіріп, Алаш арыстарының ұлылығына бәріміздің де қарыздар екенімізді алға тартты. Ал кітапхана директорының орынбасары Ғалия Бөкей рухани орталықтың ұлт тағдырына арнаған осындай іс-шаралары жыл бойы жалғасып отыратынына дәйектер келтірді. Көрнекті ғалым Тұрсын Жұртбай қазақ халқының соңғы ғасырлардағы демографиялық көрсеткіштерінен мысалдар келтіріп, қызыл қырғындар кезіндегі өлім-жітімдерді тілге тиек етті. Оның бәрін өзге көрші елдермен ұштастыра отырып жеткізді. Ол сонымен бірге, суретші Алмас Сырғабаев бейнелеген Алаш арыстарының дидарынан тыс жері қарақоңыр болып келуінің арғы жағында олардың халық алдында кінәсі жоқ, ары таза, жүзі жарық дегенді көрсетіп отырғанын баян етті. Сол секілді ғалым А.Қашқымбаев көрмеге қойылған кітаптарды әр азамат оқып, өткенді біліп отыру керектігін атап өтіп, Алаш арыстарының суреті тек көрмеде емес, мекемелерде, әсіресе жоғары оқу орындары мен мектептердегі әр сыныпта тұруы тиіс деген байламын жеткізді. Суретші Жеңіс Кәкенұлы әріптесінің еңбектеріне жан-жақты тоқталды. Жалпы, сурет көрмесінен аңғарылатын бір ерекшелік, қылқалам шебері қазақ халқының жоңғар шапқыншылығындағы көрген қасіретін, сол кездегі қазақ батырларының ерен ерлігін Алаш арыстарының бейнесімен ұштастырып, оны кейінгі жақсыларымызбен жалғастырғаны ерекше назар аударады. Суретші бұл қадамымен бүкіл жұртымыздың арғы-бергі тарихын саралай отырып, ғасырлар галереясын түзу ниеті барын алға тартты. Оның қазір іргетасы қаланғанын, біраз дүниелердің салынып қойғанын да атап айтты. Бұл екі көрме қазақ халқының басынан өткен небір кезеңдерді білдірумен бірге, оларды әрқашан есте ұстау қажеттігін санаға сіңіргені сөзсіз.
Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан».
