Медицина • 12 Сәуір, 2024

Ауыл медицинасының ахуалы

33 рет
көрсетілді
6 мин
оқу үшін

Түркістан облысындағы шалғай аудан-ауылдарда медициналық инфра­­құрылымдар күрделі жөндеуді, жаңа құрылысын жоспарлауды, заманауи медициналық құрал-жабдықтармен қамтуды қажет етеді. Өңір­дегі әлеуметтік нысандардың көп­шілігі 1950-1960 жыл­дары бой көтерген. Тозығы жетіп, қа­бырғалары құлаудың алдында тұр. Материалдық-техникалық базасы ескірген. Яғни жаңа меди­циналық нысандарды салып, сапалы медициналық қызметті қол­жетімді ету өте өзекті.

Ауыл медицинасының ахуалы

Мысалы, Созақ ауданындағы орта­лық аурухананың жылу және электр жүйесі жаңартуды қажет ете­ді. 60 мыңнан аса тұрғыны бар аудан халқы қайтыс болған туыста­рын патология-анатомиялық зерттеу­лер жүргізуге облыс орталығына бару­ға мәжбүр. Өйткені ауданда мәйітхана жоқ. Ауылдық округтерде және елді мекендердің кейбірінде дәрігерлік амбулатория мен аурухана, емхана мүлдем жоқ. Сол себепті дәрігерге қаралуды ойлаған тұрғын­дар 300 шақырымнан аса жол жүріп, аудан орталығына барады.

Ал 1957 жылы салынған Бәйдібек ауданының Мыңбұлақ ауылдық ок­ругіндегі Бөген дәрігерлік амбу­ла­то­риясының тозығы жеткен. 4 мыңға жуық халыққа қызмет көрсететін мекеме медициналық-санитарлық та­лаптарға мүлдем сәйкес келмейді. Ор­талық ауруханаға қарасты 12 дәрі­герлік амбулаторияның бар­лық санитарлық автокөлігі жаңар­ту­­ды қажет етеді. Бірнеше жылдан бері өзекті мәселеге айналған аудан орта­лығынан 30 шақырым қашық­тықта орналасқан жұқпалы аурулар бөлімшесінің жағдайы да мүшкіл.

Түлкібас ауданының Састөбе, Ми­­чурин, Түлкібас кенттерінде дәрі­герлер ыңғайластырылған ғима­рат­та отыр. Терапиялық бейіндегі 14 тө­секке арналған аурухана Састөбе кен­ті және Келтемашат, Арыс, Машат, Ба­лықты округіне қарасты 32 мың ха­лық­қа қызмет көрсетеді. Қазір Сас­төбе кентінен жаңа аурухана ғи­ма­ратын салу үшін 1,5 гектар жер те­лімі қарастырылып отыр. Састөбе, Ми­чурин, Түлкібас кенттерінде жаңа аурухана салу – шешімін күткен мәселе.

Шардара ауданының «Қазақстан», «Алатау батыр» сияқты шалғайдағы ауылдарында бұрыннан істеп тұр­ған аурухана мен перзентхана жабылып қалған. Ол аздай балалар бөлімі қыс­қартылған. Бұл ауылдар аудан орта­лығынан 110 шақырым қа­шық­тықта орналасқан. Елді мекен тұрмақ, көптеген ірі ауылда амбулаториялық пункт те жоқ. Ауыл тұрғындарының айтуынша, ауруханаға барар жолда жантәсілім еткен науқастар көбейіп кеткен. Тіп­ті жүкті әйелдер жолда босанып, нәрестелер шетінеп кеткен жағдайлар да бар. Сарыағаш, Келес аудан­дарының ең шалғай орналасқан ауыл­дары да медициналық және фельд­шерлік-акушерлік пункттердің ашылуын қажет етеді.

Өңірдегі денсаулық саласындағы өзекті мәселелерді көтеріп, жоғары­да айтылған деректерді келтіре, Пре­мьер-министрдің орынбасары Тамара Дүйсеноваға сауал жолдаған Мәжіліс депутаты Ұлас Сәдібеков жыл сайын медицина саласын қолдауға триллиондар жұмсалып жатса да, ауыл тұрғындары игілігін көре алмай келе жатқанын айтты. Депутаттар облыс еліміздің халқы көп, демографиялық өсімі жоғары өңірі болғандықтан, ауыл медицинасындағы өзекті мәсе­лелерді бірінші кезекте шешу керек деп есептейді.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев VIII сайланған Парла­мент­тің бірінші сессиясының ашы­луын­да: «Еліміздегі медицина инфра­құрылымын жақсарту қажет. Оның жай-күйіне қатысты түйткілдер аз емес. Мемлекет соның бәрін біртіндеп шешіп жатыр. «Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында ауыл-аймақта 600-ден аса нысан салу жоспарланған. Жұмыстың бәрі уақтылы әрі сапалы жасалуы керек», деп нақты міндеттер жүктеген еді.

Облыс әкімдігінің мәліметінше, «Ауылда денсаулық сақтауды жаң­ғырту» Ұлттық жобасы аясында 2025 жылға дейін ауылдарда 49 жаңа нысан салу жоспарланып отыр. Бұған қоса 73 медициналық-санитарлық алғашқы көмек көрсету нысаны­на қажеттілік бар. Аталған мәселені шешу үшін инвесторлар тарту ба­ғы­тында жұмыс атқарылып жатыр. Биыл 8 аудандық ауруханада күр­делі жөндеу жұмыстарын бас­тау көз­­делген. Ұлттық жобаға сәйкес 4 аудан­­дық аурухана көпбейінді аудан­ара­лық аурухана болып бейін­де­леді. Былтыр өңірде 17 медици­на­лық нысанның құрылысы аяқта­­лып, пайдалануға берілді. Оның ішінде ­3 фельдшерлік-акушерлік пункт мем­лекет-жекеменшік әріптестігі бағ­­дар­ламасы аясында іске асырыл­­ды. Құ­рылысы өткен жылдан биыл­ға өт­пелі 7 нысан бар. Сондай-ақ был­тыр 9,3 млрд теңгеге 712 дана меди­циналық құрал-жабдықтар сатып алынды. Медициналық ұйымдарға үнемделген қаржы есебінен 75 дана 4 санаттағы жедел-жәрдем автокө­лігі және 716 дана компьютер берілді. Облыс бойынша медициналық тех­никамен жабдықтау деңгейі 84% болса, биыл 89%-ға көтеру жоспарлан­ған. Биыл медициналық құрал-жаб­дық­тар­мен қамтамасыз ету үшін 6 млрд теңге қаржы қарастырылды. Деген­мен жоғарыда айтып өткеніміз­дей, шал­­ғай ауылдардағы мәселелерді шешу ­үшін мемлекеттік қолдау қажет.

Айта кетейік, облыста 756 меди­циналық ұйым халыққа қызмет көр­сетеді. Бұған қоса облыстық денсаулық сақтау басқармасында 45 мемлекеттік, 130 жекеменшік мекеме бар. Өңір­дің медициналық қызметкерлермен қамтылуы республика деңгейінде жоғары. Алайда бүгінде 245 бейінді маманға тапшылық байқалып отыр. Осы мәселені шешу үшін облыс есебінен бейінді мамандарды оқытуға, резидентураға 139 грантқа қаржы бөлу жоспарланды. Сонымен қатар ауылға келген жас мамандарға әлеуметтік көмек қаржысын ұлғайту жұмыстары қолға алынбақ.

 

Түркістан облысы