Қарқының қалай, Кендірлі?

Каспий теңізі туралы ойланған әрбір отандасымыз оны келіп бір көруге аңсар, жұпарын жұтып жағалауында демалсам ғой деген арман бәрінде барына күмән жоқ. Теңіз түбіне сүңгігендей осы ойлар көп аузында жүрген Кендірлі жобасына келіп тірелері сөзсіз. Расында, Кендірлі туристік аймағын дамыту үшін қазір қандай жұмыстар қолға алынған? Жуық арада және келешекте нендей жоспарлар көзделіп отыр? Осы тұрғыда Маңғыстау облыстық туризм басқармасының басшысы Гүлжан БАЙЖАУЫНОВАНЫ сөзге тартқан едік. – Гүлжан Маңғыстауқызы, жағалау сызығы бойынша елі­міздің теңіздегі үлесі өзге көр­шілерге қарағанда басым­дыққа ие. Осынша ау­мақ­тан туризм үшін Кендірлі тұсының таңдалуы тегін емес. Кендірлінің жағалау орны мен өзіндік ерек­шелігіне тоқталып өтсеңіз. – мді дамыту үшін кез келген жер алына салмайтыны белгілі, Кендірлі осы тұрғыдағы талаптарға сай келіп тұр. Үкіметтің 2014 жылғы 19 мамырдағы №508 қаулысымен бекітілген, Қазақ­стан Республикасында туристік саланы дамытудың 2020 жылға дейінгі тұжырымдамасына сәйкес республикада Астана, Ал­маты, Шығыс Қазақстан, Оңтүс­тік Қазақстан және Батыс Қа­зақ­стан туристік кластерлері құ­рылған болатын. Соңғы клас­терге қарайтын Маңғыстау об­лысы халықаралық деңгейде ту­рис­тік ұсынысты дамыту үшін үздік табиғи және мәдени қызы­ғу­шылықтарға ие. Еліміздің және шетел тұтынушыларының сұ­ранымдарын талдай келе, теңіз жағажайы туризміне, теңіз бойынша круизге, Маңғыстау өңірі бойынша турларға және Ақтау қаласының тұрақты дамуына байланысты бизнес туризміне қызығушылық байқалды. Демек, Қазақ шығанағында халықаралық деңгейде бәсекеге қабілетті жағажай бағытын құру туризм сала­сының басым бағыттарының бірі болды. Каспий теңізі ау­ма­ғында демалыс аймағын ашудың қолайлы жағдайының бірі теңіз төңірегінде бәсекелестердің жоқ­тығы. Бәсекелестік болған жақ­сы, одан қашпаймыз, әйтсе де Каспий аумағында баламасы жоқ бірегей болғанға не жетсін! Осы орайда теңіз жағасында «жағажай туризмін» табысты дамыту үшін Кендірлі шығанағы қолайлы деп танылды. Себеп – оның өндірістен және басқа да ластану көздерінен алыс орналасуы, теңіздің бас­қа жерлеріне қарағанда су «жа­бық» қойнау нәтижесінде 5 градусқа жылы болуы және адам аяғы таптамаған сұлу та­биғи жағажайының болуы болса, екіншіден су ластануының жоқ­тығына байланысты халық­ара­лық маңыздағы 12 метрге жете­тін судың мөлдірлігі және 12 пайыз тұздық құрамдылығы бір­теңдес орналасқан. Кендірлі шығанағында ашық теңізден бөлінген табиғи су айдыны бар, бұл жерде 5-10 метр тереңдікке дейін су ағынсыз болып келеді. Осы ерекшеліктерді саралай келе, бұл тұсқа Астрахань халықаралық мұхит институты оң баға берді. – Қазіргі таңда аталмыш туристік аймақты дамыту жобасы бойынша қандай жұмыстар атқарылды? – Жобаны жүзеге асыру үшін еліміздің Инвестициялар және даму министрлігі мен Маңғыстау облыстық әкімдігі бірлесе жұмыс жасайды. Жергілікті әкімдік курорт құрылысын салу үшін жер телімдерін беру шараларын алу, сыртқы инженерлік-көлік­тік инфрақұрылымы нысан­дары құрылысының тиісті құжаттарын әзірлеу, курорттың сыртқы инфрақұрылымының құрылысын салу бойынша жұмыстарды жүргізсе, министрлік жобаны жүзеге асырушы әлеует­ті инвесторларды тарту жұ­мыстарымен айналысады. Қа­зіргі таңда жобаны жүзеге асы­руға бөлінген 1700 га көле­міндегі жер телімі қандай да бір құрылыстан бос және мемлекеттің меншігінде. Өңірде Кендірлі курортты аймағын дамыту б­о­йынша отандық, шетелдік ин­вес­торларды тарту жұмыстары жүруде. «Самұрық-Қазына» жылжымайтын мүлік қоры» АҚ және «RIXOS» компаниясы тобының арасында төрт және бес жұлдызды 1500 орындық екі қонақүй, көңіл көтеру орталығы құрылыстарын салу туралы келісімге қол қойылды. Аталмыш аймақты электр қуатымен қам­тамасыз ету, газбен қамту және автомобиль жолдарының құ­рылысы сынды сыртқы ин­же­нер­лік инфрақұрылымның құры­лыс жұмыстары жүруде. Өткен жылдың соңында «Окарем-Бейнеу» магистральды газ құбы­рынан және автоматты газ тарату жүйесінің құрылысы аяқталды. Биыл бұл бағыттағы жұмыстар жалғасын табады, трансформаторлық қуаты күшті жаңа кіші стансаның құрылысын бастау, сумен қамтамасыз ету, жолдардың құрылысын салу жұмыстары тұр. «CITIC тобы» қытайлық компаниямен Кендірлі әуежайының құрылысын салу жөнінде келіссөздер жүруде. Аталған жобаларды жүзеге асыру туризмді дамытудың негізгі тірек нүктесі болып табылады, сондай-ақ, курорт маңына қонақүй, көлік, сауда нысандары, мәдени-сауық мекемелерін шоғырландырып, байланыс, жолдар, т.б. инфрақұ­рылымның дамуына негіз болмақ. – Көрікті жер, жайлы орында демалу жас таңдамайды. Кен­дірліде балалардың демалу мүмкіндігі қарастырылған ба? – Елбасы Н.Ә.Назарбаев Үкі­меттің 2014 жылғы 14 ақпан­дағы кеңейтілген мәжілісін­де Қазақ­станда туризмді да­мы­ту, оның ішінде Каспий теңізі жа­ға­лауында Маңғыстау об­лы­сындағы «Кендірлі» курор­тының құрылысын жалғас­тыру және дамытуда жұмыстар жасау, қазақстандықтар үшін, олардың балалар үшін туризмді дамыту қажеттігі туралы атап өткен бола­тын. Кендірлі аймағынан туризм басқармасы үшін балалардың денешынықтыру және сауықтыру кешенінің құрылысын салуға 2 га жер телімі бөлінді. Осы жерде спорт инфрақұрылымын дамыту, балалардың толыққанды демалып, сол арқылы денсаулығын нығайтуына жағдайлар жасауды көздеп отырмыз. Бұл шаруалар өңірде балалар туризмін дамытуға серпіліс береді деп күтіледі. Былтырғы жазғы маусымда Маңғыстау облысы аумағында жазғы балалар мен жасөспірімдер демалысын ұйымдастыру бо­йынша 6 балалар-сауықтыру лагерьлері жұмыс жасады. Маң­ғыстау облысы білім басқар­ма­сының қарамағындағы «Ақбө­бек», «Алау», «Волна», «Фла­минго», «Шағала», жыл бойы жұ­мыс жасайтын «Балдәурен» балалар-сауықтыру лагері және Кендірлі аумағында орналасқан «ҚазМұнайГаз» АҚ-тың ве­домство­лық бағынысындағы «Ақ­бөбек» балалар-сауықтыру лагерь­лері болды. – Маңғыстауға келген туристердің Кендірліден өзге жерлерді тамашалау мүмкіндігі қаншалықты? – Өңірде ішкі туризмді, балалар мен жасөспірімдер туризмін, өңірдің инфрақұрылымын дамыту, оның ішінде туристік нысандарды, оларға апаратын жолдарды жақ­сарту және жаңғырту – басым бағыттардың бірі. Қазақстанның тарихи-сәулет мұраларының 70 пайызы орналасқан Маңғыстауда 11 мың тарихи ескерткіштер шоғырланған. Бекет ата, Шопан ата, Сұлтан ене жерасты мешіттері, теңіз деңгейінен 132 метр төмен орналасқан туристік керемет ресурс – Қарақия ойпаты, Саура, Там­­шалы шатқалдары, Шерқала, Айрақты таулары туристер үшін қызғылықты көріністер бо­лары анық. Бүгінде аталмыш ау­мақ­тар­ды абаттандыру, көлік ин­ф­ра­­­құрылымымен қамту, бір­қа­тарына апаратын жолдарды қайта жасау жұмыстары қолға алы­нып, биылғы жылдың екінші жар­ты­сында аяқталады деп отырмыз. – Туризмді дамытудың бір бағыты кадрға келіп тіреледі емес пе? – Бұл мәселе де назарда. Маңғыстауда осы мақсатта 2009 жылы Туризм колледжі ашыл­ды. Колледж «Тамақтануды ұйымдастыру», «Қонақүй шаруа­шылығында қызмет көрсетуді ұйымдастыру», «Туризм» және «Аударма ісі» мамандықтары бойынша мамандар дайындауда. Колледж Маңғыстау облысындағы, кәсіпорындар және ұйымдармен, Түркияның Анталия қаласындағы туризм академиясымен, Ыстам­бұл қаласындағы «Драгос» колледжімен және Астрахань, Ялта мемлекеттік университеттерімен қарым-қатынас жасап, тәжірибе алуда. Туризм саласындағы иннова­циялық жобаларды жүзеге асы­ратын тиімді тетіктерді қа­лып­тас­тыру, озық тәжірибелерді зер­делеу үшін мәдени-танымдық және ғылыми-ақпараттық шара­ларды көптеп ұйымдастырып келеміз. – Әңгімеңізге рахмет. Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан». Маңғыстау облысы.