Суретті түсірген – автор
Күре жолдан үш шақырым жердегі ауылдан сол баяғы тоқсаныншы жылдары тұрғындары үдере көшкен. Қазір айналасы он шақты үй отыр. Тіршілік көзі – төрт түлік. Былтырлары ғана туризм түрен сала бастады. Әйтпесе елеусіз ауылдың әлеуеті құлдырай берген. Оралхан да Өрнекті Өркен деп алып, қасқырға жем болған қыз арқылы ауылдың жай-жапсары, жағдайын көрсеткісі келсе керек. Малшылардың ауылына автобустың бұрылмайтынын астарлай жеткізіп, арғы жағындағы Новостройканы асфальты бар ауыл ретінде суреттеген. Шындық сол еді. Оның үстіне, асфальтты ауылдың шошқасы да көп-тұғын. Іссапарға шыққан журналист жігіт те сол ауыл туралы жазбақ. Иә, бір кездері проблемаға көз жұма қарап, өрге басқан ауылдарды ғана жазуға құштар еді ғой. Әңгімедегі қыздың қасқырға жем болғаны туралы эпизод өмірде болған. Алайда, дәл осы тұста емес көрінеді. Жазушы сол оқиғаның айналасында астарлап ойын жеткізгісі келді. Жеткізді де.
Шығарманы оқып отырсаңыз, журналист жігіт бағыт алған аудан Үлгілі деп аталады. Кеңестік ұранмен қойылған атау. «Тегі, мен бағыт алған Үлгілі ауданның басшылары іспетті. Үстерінде құндыз жағалы қыс пальто, кейбіреуінде әдемілеп сырып тіккен шолақ тон, бастарында үкілеген тиін құлақшын, аяқтарында аппақ пима, беттері қып-қызыл, буы бұрқырап, қарқ-қарқ күліп отыр...» деген жолдары бар. Ал енді астарына үңіліңіз. Малмен күнелткен ауыл, қарқ-қарқ күлген басшы. Әңгімеде автор бастауыш қана мектебі бар ауылдың балалары Новостройкаға барып оқитынын диалогке енгізген (әлі күнге солай).
«Мен ойладым» деп жалғайды жазушы әңгімесін. «Өмір деген ғажап дейді, түк те ғажап емес, әншейін осындай автобусқа мініп, белгілі бір аялдамадан түсіп қалу, біреудің тойып секіруі, біреудің тоңып секіруі. Әлдекімдер көрер таңды көзімен атқызып, ой қажап ұйықтамайды; әлдекімдер ішігіне тарс бүркеніп уайымсыз тоқ ұйқыға басады. Сайып келгенде, өмір дегеніміз – өзгенің бақытына қызығып өту ғана...». Иә, оқырманға ой сала отырып жазылған шағын әңгімесін бір демде оқисыз. Өкініштісі, трагедиямен аяқталады. Жалпы, табиғаты қатал өңірдің трагедиясы да көп болған. Анау әлгі Көккөлдің өзі неге тұрарлық?!
Бәрін қойшы. Оралхан тіріліп келсе, тымағын көкке атып қуанар еді. Автобус бұрылмайды деген Өрнекке ертең ұшақ қонады. Ауылдың дәл іргесіне халықаралық әуежай салынып жатыр. Күре жолды да ауылға тақатты. Бұл – жазушы арманының орындалғаны дер едік. Ертең-ақ Новостройка деп жазған Белқарағай ауылы мен Өрнегі өркендейді. Кезінде қала жағалаған Өрнектің тұрғындары қайтадан ауылға бет бұрған. Жер алып, кәсіп ашуға ниеттенген. Міне, Оралхан Бөкейдің кеңес кезінде көтерген мәселесі бүгін шешіліп жатыр. «Қасқыр ұлыған түндеден» түйген ой осы.
