Дүрліктіретін – басшылар, қиналатын – халық

Осы аптада әлемді дүрліктірген Солтүстік Кореяның баллистикалық зымыран ұшыруы болды. Жексенбіге қараған түні болған бұл оқиға, демалыс күні болса да, бұған назар аударатын талай елдің басшыларының дегбірін қашырып, ұйқысын бұзды. Барша елдің басын біріктіретін БҰҰ сияқты бас ұйымның басшылары да қауырт кеңес шақырды. Бір бұл емес-ау, тіпті әлемдегі мық­тылардың да қатарына қосыла қоймайтын Корея Халық-демократиялық республикасы дейтін бұл ел бұған дейін де жұрт­ты талай дүрліктірген. Бірде ядролық қаруым бар десе, бірде соны сынақтан өткізгенін хабарлайды. Тағы бірде сондай қа­руды алып ұшатын зымырандар жа­сағанын айтады. Тағы бірде соны сынақтан өткізгенін мәлім­дейді. Болса, болсын да, мұндай қаруы бар, оны жеткізетін зымыраны бар ел аз ба, деуге де болар еді. Расында, ядролық державалар, сондай қаруы бар елдер біреу-екеу емес. Олардағы сондай қарулар да ондап, жүздеп емес, мыңдап саналады. Бұлар жасырын болудан қалған. Бірақ соларда сонша қару бар екен деп дүрлігіп жатқан да ешкім жоқ. Ал Солтүстік Кореяда бір-екеуі бар екен, сынақтан өткізіпті дегенде, неге жұрт дүрлігеді, шулайды? Әңгіме сонда. Бұл ел бар екенін айтып қана қоймайды, кімдерге қарсы сол қаруды кезенетінін де, қажет болса, жұмсап та жібере­ті­нін айтады. Анау-мынау емес, алып елдерге азуын көрсетеді. Сол елдер бұлар өздерін басып ала­ды, жойып-жібереді деп те қорық­пайды. Артын ойламай, бұ­лардың әйтеуір бір бүлдіріп қа­луға бара беретінінен қорқады. Олардың мұндай жосықсыз әре­кеттерге баратынына жұрттың көзі жеткен. Халқының ішерге тамағы жоқтығына қарамай, сол халықтың ауызынан жырып алып, бұл ел қарулануға айтарлықтай қаржы жұмсайтыны әлемге аян. Ашаршылықтан біраз халқының қырылғаны да жасырын емес. Халық­аралық ұйымдар талай рет бұл елдің халқына азық-түлік жинап беруді ұйымдастырғаны да белгілі. Өз халқын аямайтын милитарис­тік хунтаның басқаларды да ая­май­тыны анық. Жетекші елдер­дің, халықаралық жетекші ұйым­дардың дүрлігетіні де содан. Бұған дейін де БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі бір емес, талай рет Пхеньян­ды ші­­дерлегендей шешім қа­был­­­дады. Арандатушылық әре­кет­терге баратын болса, түрлі эко­номикалық санкция жолымен бұдан да қаттырақ жазалай­тындарын да ескерткен. Пхеньян­дағылар екіжүзділікпен оны мойындағандай болып, артынша уәдеден тайып, жосықсыз әре­кеттерге барады. Бұрынғысын былай қойғанда, биылдың өзінде қаң­тардың басында сутегі бомбасын сынақтан өткізсе, енді міне баллистикалық зымыранды ұшырып, тағы да әлемге топырақ шашты. КХДР басшылығының әре­кетін әлем айыптап отыр. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің төтенше отырысында жұрттың бәрі айыптап сөйледі. Қатаң шаралар қажет деген сөз айтылды. Бұған дейінгі санкциялардан нәтиже шықпағаны алға тосылды. Сонда нендей шара қолданылмақ? Қиын сұрақ. Жапония парламенті мен АҚШ сенаты Пхеньянды айыптаған шешім қабылдады. АҚШ пен Оңтүстік Корея бұл елдің шекарасына жақын жерге Зымыранға қарсы қорғаныс (ЗҚҚ) жүйесін орналастырмақ. Оған Қытай мен Ресей қарсы. Пхеньянды ауыздық­тайтын басқа жол бар ма? Бүгінге дейін халықаралық қауымдастық та, әлемнің жетекші елдері де КХДР-ды райынан қай­тару үшін экономикалық санкция­лармен шектеліп келді. Соның өзі Солтүстік Корея халқына айтар­лықтай ауыртпалық. Басқаны былай қойып, сол санкцияларды қатайтар болса, бұл бұрыннан тауқымет шеккен халыққа қиянат. Сол қиянатты жасап отырған елдің өз басшылары екені де даусыз. Мамадияр ЖАҚЫП, журналист.