Жетісудағы жерасты жылыжайы

Ғалымдар одан алғашқы өнім жинады Талдықорғандық оқымыс­тылар жерасты жылыжайынан алғашқы өнім жинады. Осылайша қызметкерлер көкөніс өсіру барысында жылу және электр қуатын үнемдеудің тың жолын тапты. «Көпфункциялы жылыжай термосында жылу және электр қуатын пайдалануды азайту мақ­сатында былтыр күзге салым бастаған жұмысымыз міне, жақсы нәтижесін берді. «Е» әрпі іспетті жер астын ұңғылай қа­зылған шұңқырға орнатылған отандық өнім поликарбонаттан жасалған материал төбесінен, ал күн сәулесін жылыжай ішіне шашырататын материал ернеуінен жарық түсіріп тұрады. Оның пайдасы сол – күн сәулесі мен жылуды жақсы сақтап электр қуатын жұмсауды азайтады. Сөйтіп, жылыжайда өзіндік жылу сақталады. Оны 8 ай бойы жасаған тәжірибеміз көрсетті. Біз қияр, қызанақ, бұрыш, ақжелкен, аскөк, тіпті, лимон тұқымын да сеуіп өсіріп көрдік. Осылайша, бұл жерде барлық өнім түрі өсетініне көз жеткіздік. Құрылымда жылу энергиясы тәулігіне 2-3 сағат қана қосылып тұрады. Нәтижесінде жылу энергиясын пайдалану – 30 пайызға, электр қуатын пайдалану – 25 пайызға азайып отыр», дейді жоба жетекшісі – І. Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің проректоры Марат Мәлтекбасов. Негізінде жер бетіндегі жылыжайларда жылу қуаты тәулік бойы пайдаланатыны мәлім. Оқымыстылар тәжірибесінен өткен жаңа жылыжайға сенім артушылар әлден пайда бола бастады. Өйткені, пайдасы шаш-етектен. Ең бастысы өзінің жылуы мен жарығы бар. Тағы бір артықшылығы – топырақ қабатын белгілі мөлшерде төсеп жасалатын үш сатылы деңгейде өнім етуге болатындығында. Жер бетіндегідей жел жоқ, сол себепті жылу мен ылғал ұзақ сақ­талып, бір жылда 4-5 ретке дейін өнім алу мүмкіндігі бар екендігін де оқымыстылар жоққа шығармайды. Нұрбол ӘЛДІБАЕВ, «Егемен Қазақстан». ТАЛДЫҚОРҒАН.