Шырайланған Шығыс

Жаңғырту жобаларының жемісі Өңірлік коммуникация қызметінде Шығыс Қазақстан облысының әкімі Даниал Ахметов «100 нақты қадам» Ұлт Жоспарының жүзеге асырылу барысы туралы баспасөз мәслихатын өткізді. Республикалық, облыстық, қалалық және аудандық БАҚ өкілдері қатысқан жиында мәлім бол­ғандай, өңір экономикасының жалпы көрсеткіштерінде өсім бар. Биылғы І тоқсанның қорытындылары бойынша жалпы өңірлік өнім көлемі 500 млрд. теңгеден асып, 102 пайыз өсімді құрады. Ұлт Жоспарында көрсетілген 5 реформа аясында атқарылған жұ­мыстарға жекелеп тоқталған облыс басшысы алғашқы сөзді кәсіби мемлекеттік аппарат құру шең­берінде жергілікті атқарушы органдарға мемлекеттік аппарат тиімділігін арттыру, мамандар бі­ліктілігін жоғарылату, билік ор­ган­дарындағы адамдардың адал­дығы мен тазалығын сақтауға ерек­ше көңіл бөлінгенінен бас­тады. Ең басты мәселе – кадр. Білікті маман барлық мәселенің түйінін ше­шеді, деген облыс басшысы Күршім, Ұлан, Катонқарағай, Бесқарағай аудандарының жа­ңадан тағайындалған әкім­дері «А» тобының талаптарынан та­былғанын, мемлекеттік қыз­метке бі­лікті мамандардың кел­уіне жаңа реформаның жол ашқанын жеткізді. Заң үстемдігін қамтамасыз ету шараларына тоқталу барысын­да сот жүйесі мен құқық қор­ғау органдарының жұмысын жаң­ғырту шеңберінде құрылған жергілікті полиция қызметінің жедел әрі дер кезінде қимылдауы үшін учаскелік инспекторларға 100 автокөлік сатып алынатынын жеткізді. Бұл мақсатқа облыс бюджетінен 285 миллион теңге бөлінді. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, жергілікті полиция қызметін қоғам тарапынан бақылау мен оның ашықтығын қамтамасыз ету үшін облыс ор­та­­лығы мен моноқалаларда «Қыл­мыстық құқықбұзушылық картасы» әзірленді. Облыс әкімінің айтуынша, бұл картаны кез келген интернет қолданушы жеке басының қауіпсіздігін ай­қындау мақсатына пайдалана ала­ды. Атал­ған карта қазіргі кезде Риддер мен Курчатов қалаларында қол­данысқа енгізілді. Облыс экономикасының өрісі келешекте де өнеркәсіптің дамуымен тығыз байланысты болмақ. Сондықтан Индустрияландыру картасының жобалары негізгі тірек іспетті. Облыста 890 миллиард теңгеге 76 жоба жүзеге асырылуда. Осы жылға дейін 225,7 миллиард теңгеге 48 жоба іске қосылса, ағымдағы жылы 9,7 миллиард теңгеге 10 жоба жүзеге асырылады. Оның ішінде экспорттық нарыққа өнім шығаруға арналған Ақтоғай кен байыту кешені және Өскемен толық циклді автозауыты мен автобөлшектер технопаркінің құрылысын ерекше атап өтуге болады. Сондай-ақ, 2017-2018 жылдары қолданысқа берілетін Жарма ауданындағы Бақыршық кен байыту кешені, Бесқарағай ауданындағы кобальт-никель өнімдерін алу зауыты, Зырян ау­­да­­нындағы Тұрғысын гидро­электр стансасының құрылыстары да маңызды жобалар қатарында. Қазақстан әлемнің дамыған 30 елінің қатарына кіруі үшін шығыс өңірінде ғылымға не­гіз­дел­ген экономика құру қа­дам­дары қолға алынды. Қа­зіргі кезде технологиялық үде­ріс­­терді оңтайландыру және эко­­­номиканың тиімді жаңа бағыт­тарын дамыту мақсатында 5,4 миллиард теңгені құрайтын 10 маңызды ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұ­мыстар атқарылып жатыр. Білім және ғылым министрлігі тарапынан бұл жобаны қаржыландыру бағдарламасы әзірленуде. Мақсатымыз – өндірісті әр­тараптандырумен бірге, инно­ва­циялық тұрғыдан жасақтау болуы тиіс. Елбасы тап­сырмасы бо­йынша, біз ғылымды қажет ететін экономика құру жолына түстік. Осы бағытта өңірдің әлеуетін толық деңгейде пайдалануды көз­­деп отырмыз. Шетелдердің ғы­лыми жетістіктеріне шаттана бермеуіміз керек. Бізде ғажап адамдар, дарынды ғалымдар, білі­мнің мол қоры бар, деген өңір басшысы әлемде 5 тантал өндіретін зауыт бар екенін, оның бірі Өскеменде орналасқанын, сон­дай-ақ, титанның тіс емдеу емханаларында кеңінен қолданысқа ие екенін, оның өңделген мате­риалын 10 есе қымбатқа сатып алғанша, өзімізде өндірудің әлде­қайда тиімді екенін айтты. Мәселен, томографиялық құ­рылғыларды толық жасамай, оның бір бөлшегін өндірудің өзі өнімді әлемдік нарыққа шы­ғаруға жол ашады. Өңірде қолға алынған жобалар медицина, мұ­най-газ саласының дамуы­на жә­не өндірістің технологиялық қалдықтарын өңдеуге және тиім­ділігі төмен кендерден құнды ме­­талл алуға бағытталып отыр. Даниал Ахметовтің айтуынша, бұл жобалар өңір кәсіпорындарына енгізілген соң ел экономикасымен бірге, тұрғындардың өмір сүру деңгейіне де оң әсер ететін болады. Жаңа өндіріс тәжірибесі пайда болып, жұмыс орындары ашылады, жүздеген миллиард теңгенің жоғары технологиялық өнімі алынады, өңірдің экологиялық ахуалы да жақсарады. Аймақ басшысы мемлекет­тік ресурстардың қажетті инфра­құ­рылымға жұмсалатын шығын­дарын азайту мақсатында мем­лекет-жекеменшік әріптестігі бағ­дарламасын жүзеге асыруға ден қойылып отырғанын жеткізді. Нәтижесінде, биыл облыстың мемлекеттік инвестицияларға шақ­­қандағы даму бюджеті 2015 жылмен салыстырғанда 38 миллиард теңгеге төмендеді. Бұл орай­­да Еуропа қайта құру және даму банкі, халықаралық даму инс­­титуттарынан қаржы тарту міндеті қойылды. Соңғы 3-4 ай­дың ішінде облыстағы инже­нер­лік инфрақұрылымды дамыту бойынша Еуропа Қайта құру және даму банкімен 22 миллиард теңгені құрайтын келісімдерге қол қойылды. Облыста 135 мил­­­лиард теңгені құрайтын 23 концессиялық жоба аяқталуға жа­қын. Осы негіз­де Өскемен мен Семей қала­ларының өзінде 11 бала­бақ­ша құрылысы жоспарланып отыр. Қа­зіргі таңда мемлекет-жекеменшік әріптестігі аясында жеке­меншік балабақшаларды ашу үрдісі байқалуда. Мәселен, өткен жылы 2645 орынға арналған 28 жекеменшік балабақша ашылды. Осы бағдарлама негізінде соңғы ширек ғасыр бойы көтеріліп келе жатқан Бұқтырма су қоймасы арқылы өтетін көпір құрылысын салу жоспарланып отыр. Облыс әкімі көптеген инвесторлар қы­зығушылық танытып отырған әлеуметтік маңызы жоғары ірі нысанның құрылысы жақын арада басталатынына сенім білдірді. Ұлт Жоспарына сәйкес, құ­ры­лыс саласында да тың өзгеріс­тер байқалуда. Рұқсат алу құжаттарын ұсыну 15 жұмыс күніне дейін қыс­қарды. Негізгі назар жалдамалы және несиелік тұрғын үй құрылысына арналып отыр. Ағымдағы жылы 322,5 мың шаршы метр тұрғын үй қолданысқа берілмек, оның ішінде тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі арқылы 126 мың шаршы метр баспана пайдалануға беріледі. Жолдар – қай елдің болмасын өмір сүру сапасының маңызды көрсеткіші. 58 қадамға сәйкес, ағым­дағы жылы біз толық жөндеу жұмыстарына кететін шығынды орташа жөндеу жұмыстарына ауыстырдық. Бұл 10,6 млрд. теңгеге 387 шақырым жолды қал­пына келтіруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, демалыс базаларына баратын бағыттар бойынша Сібе көлдері, Алакөл, Бұқтырма су қоймасы, «Көгілдір бұғаз» аумағы, сонымен қатар, Өскемен мен Семей, Аягөз бен Ақсуат араларындағы жолдар жөнделеді, деді облыс әкімі. «ҚазАвтоЖол» Астана – Өс­кемен бағытындағы Орталық – Шығыс халықаралық көлік дә­лізін, сондай-ақ, «Нұрлы Жол» бағ­дарламасы бойынша рес­пуб­ликалық Алматы – Өскемен автожолын қайта жөндеуден өткізу­ді Қытайдың Эксим Банкінен несие алу арқылы жалғастыру мә­селесін қа­растыруда. Баспасөз мәслихатында облыс әкімі екі сағатқа жуық уақыт өңірдің экономикалық-әлеуметтік дамуына тың серпін беретін бағ­дарламалар мен жобалардың, оның ішінде Шығыс Қазақстан облысында алғаш рет жүзеге асырылып жатқан қанатқақты жобалар туралы кеңінен әңгімелеп, тіл­шілердің сауалдарына жауап берді.

Өскемендік автокөлік өндірісі өткізу нарығын кеңейтуде

Еліміздің экспорттық әлеуетін көтеру мақсатында шығыс өңірінде жүзеге асырылып жатқан маңызды индустриялық жобалардың бірі толық циклді автозауыт және ав­тобөлшектер өндірісі бойынша технопарк құрылысы болып отыр. Құны 112,8 миллиард теңгеге бағаланған жоба арқылы 4 мың жұмыс орнын құру көзделген. Бүгінде мемлекеттік инвестиция есебінен 6 миллиард теңгеге жуық қаржыға инфрақұрылым құрылысы жүргізілуде. Қазір аталған қаржының 1,4 миллиард теңгесі игерілді, ал биыл 2,5 мил­лиард теңге бөлінбек. Бұл жоба автокөлік кластерін құру шең­берінде іске асырылып жатыр. Қазір қазақстандық автоөнеркәсіп үшін өте күрделі кезең. Баға ара­сындағы интервенцияға орай, елімізге соңғы екі жылда Ресейден 300 мыңға жуық автокөлік кел­ді. Бұл өткен жылы «АЗИЯ АВТО» АҚ автокөлік өндірісін 80 пайызға дейін төмендетіп, атал­­ған салада өнеркәсіптік өнімдер көлемі 85 миллиард теңге жоғалтты. Осыған орай, жергілікті ав­то­көлік өндірісінің тұтыну нарығын сақтау әрі кеңейту мақ­сатында облыс әкімі Даниал Ахметов Әзер­байжан, Тәжікстан, Қырғызстан және Моңғолия елдерінің үкі­мет жетекшілерімен кездесулер өткізді. Атап айтқанда, Әзербайжан Республикасының Премьер-министрі Артур Раси-Задемен, Қырғыз Республикасы Премьер-министрінің орынбасары Олег Панкратовпен, Тәжікстан Республикасы Пре­мьер-министрінің орынбасары Азим Ибрахиммен, Моңғолия Премьер-министрінің орынбасары Цэрэндашийн Оюунбаатармен жүздесті. Осы сапарлар аясындағы кездесулер барысында тараптар көлік және автокөлік өнеркәсібі саласындағы екіжақты әріптестікті дамыту мәселелерін талқылады. Оның ішінде аталған елдердің нарығына «БИПЭК АВТО-АЗИЯ АВТО» холдингі өнімдерін тасымалдау мәселесі қарастырылды. Сондай-ақ, көлік және автокөлік өнеркәсібі саласындағы әлеуетті кәсіпкерлермен, серіктестермен кездесу ұйымдастырылып, өске­мендік автозауыт және авто­бөл­шектер өндірісінің жобасы таныс­тырылды. Өңірдегі автоөнеркәсіп орындары 2016 жылдың алғашқы жарты­жылдығында LADA өнімдерінің 3121, Granta, Kalina, Priora, ал екін­ші жартыжылдықта Vesta, X-RAY, Largus сынды жаңа түр­ле­рін шығаруды жоспарлап отыр. Айта кеткен абзал, 2015 жыл­­­дың қазан айында Орта­лық Азия елдеріндегі Lada авто­көліктерінің дистрибуция құ­қығына «БИПЭК АВТО-АЗИЯ АВТО» холдингі ие болған еді. Қа­зақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы Президенттерінің кездесуі шеңберінде қазақстан­дық «БИПЭК АВТО-АЗИЯ АВТО» ком­паниялар тобы мен ресейлік «АВТОВАЗ» ААҚ басшылары біріккен іс-қимыл туралы ке­лісімге қол қойған. Әріптестер Қырғызстан, Өзбекстан, Түрік­менстан, Тәжікстан және Моң­ғолия елдерінің нарығына тауар жеткізуші инфрақұрылымды өз­ара біріге отырып, дамытуға келіскен болатын. Бұдан бұрын осы іспет­ті келісім Ресейдің Сібір және Орал федеральды округтерінің нарығына қатысты қабылданған еді. Осылайша, «БИПЭК АВТО-АЗИЯ АВТО» Еуразиялық эконо­микалық одақтың автокөлік на­рығына шығу жобасын сәтімен жүзеге асыра бастаған алғашқы қазақстандық компания болып отыр. 2015 жылы қазақстандық холдинг Ресейдің 11 қаласынан 15 жекеменшік автоорталық ашып, сату желісін құрды. ӨСКЕМЕН.

Ет өндіруге екпін беріледі

Шығыс өңірінде «100 нақты қадам» Ұлт Жоспарының 60-61 қадам­дары аясында ауқымды жұ­мыстар атқарылуда. Мемлекет басшысының сүт және сүт өнім­дерін шығаруды дамыту үшін стра­тегиялық инвесторларды тарту жө­ніндегі тапсырмаларын орындау мақсатында тауарлы сүт фермалары мен сүт қабылдау пункттерін құру бойынша кешенді бағдарлама қабылданған болатын. Осы орайда облыс көлемінде 37 тауарлы сүт фермасын құру жоспарланған болатын. Былтыр соның 13-і өз жұмысын бастап кетті. Ал биыл 24 тауарлы сүт фермасы мен 12 сүт қабылдау пунк­тін ұйымдастыру көзделіп отыр. Шығыс Қазақстан республикада сүт өндіруден алғашқы үштікте тұрса да, сүт өңдеу кәсіпорындарының 35 па­йыздық қуаты ғана игерілген. Жоғарыдағы жобалар сәтімен жүзеге асар болса, яғни сүт өнді­рі­­сіне тұрғындар арасындағы жеке шаруашылықтардың әлеуетін қосу арқылы оны 52 пайызға дейін арт­тыруға болады. Ең бастысы, 61-қадамды жү­зеге асыру шеңберінде өңірде ет ба­ғытындағы мал басын кө­бей­ту, тұқымды түрлендіру және бор­дақылау алаңдарын салу жұ­мыс­тары жүргізіліп жатыр. Өңірлік коммуникация қызметінде өткен баспасөз мәслихаты барысында облыс әкімі Даниал Ахметов мал шаруашылығының ет өндіру әлеуетіне ерекше назар аударылып отырғанын жеткізді. Облыс бас­шы­­сының айтуынша, негізгі мін­дет – мал шаруашылығы өнім­деріндегі импорттық үлесті азайту. Сондықтан, ет бағытындағы шаруашылықтарды одан әрі дамыту үшін өңірде кешенді шаралар легі қабылданды. Мал басын көбейту, бордақылау алаңдарын салу, жем­шөп базасын пайдаланылмай қал­ған телімдерді ай­налымға енгізу есе­бінен нығайту, ветеринарлық ахуалды оңалту сынды жұмыстар қол­ға алынды. Аг­рарлық сектор – эконо­мика­ның дамуына айтар­лықтай әсер ететін салалардың бірі. Бұл ретте облыс экономикасына айтарлықтай серпін бермек жобалардың бірі – 3 мың ірі қараға арналған бор­дақылау алаңы мен ет өңдеу ке­шені алғаш рет Көкпекті ауданында іске қосылатынын айтуға болады. Бұл кешенді биыл іске қосу жоспарланып отыр. Жаңа кәсіпорынның өндірістік қуаты жылына 6 мың тонна сиыр етін өндіруге жетеді. Бұдан өзге, Аягөз ауданында жылына 11,5 мың тонна ет өндіру қуа­ты­на ие мал сою цехы мен бір мерзімде 1 мың бас ірі қара мен 50 мың қойға арналған бордақылау алаңы­ның құрылысына «Евразия Агро холдинг» компаниясымен не­сие­лік келісімге қол қойылды. Ал үшін­ші жобаны жүзеге асыру 2018 жылға жоспарла­нып отыр. Үржар ауданында орналасатын ауқымды құс фабрикасы жылына 30 мың тонна ет өндірмек. Бетті дайындаған «Егемен Қазақстан» газетінің Шығыс Қазақстан облысындағы меншікті тілшісі Думан Анаш.