Зерде • 29 Қараша, 2024

Нұрын шашқан Нұран баб

Жалпы, Алла Тағаланың берекесі қонбаған мекеннің үстінде жұрт ел болып ұйыса алмайды, ал ілім қонбаған елдің болашағы мүлде жоқ. Алла сол елге ілімнің гауһар жаңбырын төгем десе, сол елдің ішінен өзіне ғана жүрегі бұрылып, оның асыл діні – Исламға буыны мығым бекіген әулие-әнбиелер арқылы жаудырады. Алланың сүйікті пенделері сол елдің құт-берекесіне, темірқазығына айналып, сол мекеннің алапатын асырып, ырысын молайтады.

Тарих • 29 Қараша, 2024

Құлагерді құлатқан кім?

Құлагер – қазақ тарихында қасіретті оқиғаның құрбаны болған ерен жүйрік. Иесі – атақты Ақан сері Қорамсаұлы. Серінің: «Құлагер шешең сұңқар, әкең тұлпар, Соғып ем дөненіңде сегіз арқар» немесе «Құлагер топтан озған жүйрігім-ай, Жарасар келте жібек құйрығың-ай» дейтін зарлы толғауында жырланатын жануар осы. Бұл тұлпар хақында дүлдүл ақын Ілияс Жансүгіров «Құлагер» атты поэма жазды.

Руханият • 29 Қараша, 2024

Тау тұлға асқақтай береді

Елімізде Алатау, Қаратау, Ұлытау сияқты биік, биік тау­ларымыз бар. Сонымен қатар қазақта рухымызды биік­ке көтеріп тұрған Әбіш таудың бары да хақ. Таулардың қалай пай­да болатынын біз ХХ ғасырда көзбен көрдік. Ол құді­ретті дарыннан пайда болады екен. Табиғи дарынға маңдай терін, жүректің лүпілін, еңбектің бейнетін, көкіректің қайғы-шерін қосқан талант қана жазушылық жолдан өтіп, жанының қанын ағызып, алпыс екі тамыры тебен инедей жіңішкергенше тал­май қаламын ұстап, адам баласы таңданарлықтай керемет кітаптар туғызады. Қазақтың маңдайына біткен асыл Әбіш аға нақ сондай суреткер.

Таным • 29 Қараша, 2024

Күйші мен домбырашыны шатастырмайық

Жазушы, белгілі ғалым Қойшығара Салғараұлының: «Қазіргі кез­де біз сөздің жаңғырығын ғана түсінеміз», деп айтқаны бар еді. Шынымен де, сөздің мағынасына көңіл бөлмеу белең алғаны рас. Әр нәрсенің сөздік ұғымы мен сипаттық ұғымын және ма­ғы­насы мен мазмұнын дұрыс түсініп, аражігін айырған жөн-ақ. Бірақ оған көңіл аударуға салғырттық таныту әдетке ай­нал­ды. Қандай да бір сөздің не атаудың мағынасы мен өзіне тән қадір-қасиеті және өзіндік мәртебесі болады емес пе?

Әдебиет • 29 Қараша, 2024

«Қызыл гүл» символикасы

Орыс прозасында ірі классиктерден сәл төменірек, екінші санатта бағаланатын хас дарындар бар: Лесков, Мамин-Сибиряк, Гаршин, Куприн, Бунин. Бұл жазушылардың бірқатарында қыпшақ қаны бар екені айдан анық, ол дүниені көру һәм қабылдау қасиетінен, сөз магиясынан, стильдік ерекшелігінен байқалып қояды.