Ең әйгілі жолбарыс

Әлемдегі ең әйгілі саналатын Чампават жолбарысы ХІХ ғасырда Непал мен Үндістан аумағындағы елді мекендерді бірнеше жыл бойы үрейде ұстап келген. Ұрғашы бенгал жолбарысы ең қанішер жолбарыс ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енген екен. Ол бірнеше жыл ішінде кем дегенде 430 адамды өлтірген. ХІХ ғасырдың басында Непал аумағындағы ормандарда адамдар жиі жоғала бастаған. Кейін­нен олардың бенгал жол­барысының азығына айнал­ғаны белгілі болды. Жұрттың зәресін алған жырт­қышты өлтіруге аңшылар мен Непал ар­миясының сарбаздары тартылды. Алайда, олар жолбарысты ата да, ұстай да алмаған, тек Непалдан Үндістан аумағына қарай қуып жіберген. Осылайша, Үндістан аумағына өткен жыртқыш аң өзінің қанды жорығын жалғастыруға кіріскен. Ол бұрынғыдан да батылдау болып, енді адамдарға күндіз де шабуылдай бас­таған. Жолбарыс ауыл­дар­дың маңында жортып жүріп, жолында кезіккеннің барлығын мерт ете берген. Жер­гілік­ті тұрғындар орманнан оның ақырған даусын ес­тіген бойда жұмыстарын тастап, үйлерінен шықпай отыруға мәжбүр болған. Ақыры, 1911 жылы Джим Корбетт есімді ағыл­шын аң­шы­сы жолбарысты атып өлтір­ді. Жыртқыш Үндістанның Чампават қаласы маңында 16 жасар қызды мерт қылған. Бұл Джим Корбетке оның ізіне түсуге мүмкіндік берді. Ақыры өлтірген. Аң­шы жырт­қыштың оң жа­ғындағы жоғарғы және астыңғы азу тістерінің сынық екенін байқаған. Демек, тістерінің жарам­сыздығынан ол адамдарға шабуылдаған көрінеді. Себебі, жолбарыс мұндай жарамсыз тістерімен аң­дар­ға шабуға шамасы кел­мейді. Бүгінгі таңда Чампават қала­сында жолбарыстың атылған жерін көрсетіп тұратын бетон тақта бар. Айдар ӨРІСБАЕВ, «Егемен Қазақстан»