Шежірелі Шілікті

құнды қазынасымен қуантты Биыл ала жаздай Тарбағатай, Маңырақ және Сауыр тауларының түйіскен алқымында жатқан Шілікті жазығында археологиялық қазба жұмыстары жүргізілді. Шығыс өңірінің археология саласындағы ғылыми-зерттеу жұмыстарын дамыту жоспары шеңберінде патша обалары көптеп орналасқан бұл жазықтағы ең ірі қорғанды қазу жұмыстары биылғы жылдың мамыр айында басталды. Археологтар мен студенттердің күнге күйіп, жауын-шашынға су болып жүріп атқарған еңбегі нәтижесіз болған жоқ. Жуырда обада екі адамның жерленгені белгілі болды. Сонымен бірге саркофагтан бағалы заттар табылды. Бұл біздің бабаларымыздың зергерлік шеберлігіне тағы да тәнті еткен алтын бұйымдар еді. Облыс әкімі Даниал Ахметов Зайсан ауданындағы жұмыс сапары аясында аталған қазба жұ­мыстарымен танысты. №16 қор­ғандағы қазба жұмыстарының нәти­жесін көргеннен кейін аймақ басшысы жауапты тұлғаларға қорғанды үстінен жауып тұратын және көне жерлеу ғұрпын турис­тердің көруіне мүмкіндік беретін күмбез құрылысы жобасын әзір­леуді тапсырды. – Қорғаннан табылған заттар өте ерекше. Бұл бұйымдар бабаларымыздың зергерлік өнер­ді өте биік дәрежеде меңгер­генін көрсетеді. Сондықтан өз әлеуе­тімізді пайдаланып, этнотуризмді дамыту инфрақұрылымдарын қолға аламыз. Дәл осы іспетті құры­лым Берелде де тұрғызылуда, – деді Д.Ахметов. Қазба жұмыстары шегіне жетіп қалған ескерткіштің биіктігі 8,5 метр, диаметрі 88 метрді құрайды. Оба біздің заманымызға дейінгі VII ғасырға тән. Археологиялық зерттеу жұмыстарының нәтижесі бойынша, топырақ үйіндісі мен шыммен қаланған қабаттан тас үйіндісі шығып, оның астынан ағаш бөренелермен қорғалған табытқа екі адам жерленгені анықталды. Тоналғанына қарамастан, обадан ата-бабаларымыздың үздік зергерлік шеберліктерін ай­ғақтайтын құнды бұйымдар табыл­ды. Әсіресе, сақ тайпаларының дәстүрлі жануарлар бейнесінде жасалған алтын әшекейлері мен тары дәніндей кішкентай алтын түйіндіктері ерекше әсерге бөлейді. Кішкене түйіндіктерге ұсақ құлақшалар жапсырылған. Алтын әшекейлерді киімге қадаған екен. Бұл сол заманның өзінде-ақ бабаларымыздың өнерді шеберлік деңгейіне көтергенін, зергерліктің құпиясына жетік болғанын әрі шағын дәнекерлеу техникасын пайдаланғанын көрсетеді. Саркофаг-павильон дайын бол­ғаннан кейін, Шілікті ауылдық округінде туристерді қабыл­дай­тын инфрақұрылымды дамыту жұмыс­тары басталмақ. Осы аяда таудың сай-саласын қуалап келетін жолдың жағдайы да түзеліп қалуы мүмкін. Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан» Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы