Мәжіліс Төрағасы Нұрлан Нығматулин жетекшілік еткен жиында еліміздің энергетика саласын реттеуді көздейтін заң жобасын Энергетика министрі Қанат Бозымбаев таныстырды. Баяндама алдында айтқан алғысөзінде Мәжіліс Төрағасы аталған заң жобасы Мемлекет басшысы жариялаған Ұлт жоспарының 51-қадамын орындау мақсатында әзірленгендігін тілге тиек етті.
«Бұл саладағы түйінді тарқату тетігі екі жүйеге негізделген десек, оның бірі – энергия жеткізуші ұйымдарды ірілендіру де, екіншісі – электр энергиясын төмен тарифпен тұрғындарға тарату болып отыр. Осы орайда жоғарыда аталған екі жүйенің алғашқысын қолданыстағы заңымыз реттей алмағанын ашық айтуымыз керек. Егер заң жобасын жасаушы мүдделі мекемелер мен тараптар арасында қызу әріптестік орнаған болса, сапалы заң дайындалады. Оның қарапайым ғана көрінісі саладағы делдалдардың аздығынан және тарифтің төмендігінен байқалады. Біз қазіргі күрделі мәселені осындай қарапайым ғана формуламен шешуге тиіспіз», – деді Н.Нығматулин.
Содан кейін сөз алған Энергетика министрі Қ.Бозымбаев заң жобасының тұжырымдамасы энергия жеткізуші компанияларды ірілендіруге бағытталғандығын атап өтті. Оның түсіндіруінше, мұндай қадам энергиямен жабдықтаудың сенімділігін арттыруға және электр энергиясын беру шығындарын азайтуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, министр бұл заң жобасының жергілікті атқарушы органдардың ұсынған мәліметтеріне сәйкес, өңірлерде 2 110 шақырымға созылатын қараусыз қалған желі мен 631 иесіз трансформаторлық қосалқы стансалардың мәселесін шешуді көздейтінін жеткізді.
«Бұл заң жобасының маңызды қыры болып табылады. Аталған желі санаттарын энергия жеткізуші ұйымдардың балансына беру мен оларды тиісті деңгейде күтіп, ұсталуын және сапалы қызмет көрсетілуін ұйымдастыру көзделуде. Сонымен қатар, құжат аясында энергия жеткізуші ұйымдарды ірілендіруге ынталандыратын негізгі тетік электр энергиясын беру қызметіне талаптар белгілеу. Ал ондай жүйені кезең-кезеңімен енгізу ұсынылады. Айталық, егер энергия жеткізуші ұйым иесіз қалған электр желілерін қабылдаған жағдайда корпоративтік табыс салығы мен мүлік салығынан босатылады және табиғи монополиялар саласындағы заңнамада көзделген тыйым салу алып тасталады», – деді Қ.Бозымбаев.
Министрдің баяндауынша, мәселені шешудің басты жолы ретінде желілерді түгендеуден өткізу қарастырылуда. Бұл үшін заң аясында жергілікті атқарушы органдар сот арқылы иесіз қалған объектілерді өз балансына алып, одан кейін өңірлік желілік компаниялардың балансына береді. Сондай-ақ, заң жобасында электр энергиясын беру қызметіне қойылатын талаптарды сақтамағаны үшін жауаптылық белгілеу, ерекше пайдалану шарттары бар электр желілерінің күзет аймағын айқындау, тұрғын үй кешендерін салушылардың балансындағы электр желілерін мамандандырылған энергия жеткізуші ұйымдарға беру рәсімі мен оның тәртібін нақтылау және энергетикалық ұйымдарды ірілендіруге немесе біріктіруге ынталандырудың тетіктерін кеңейтуді көздейтін түзетулер енгізілген.
Жалпы отырыста халық қалаулылары тарапынан оң бағасын алған құжаттың бірі – «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне зияткерлік меншік cаласындағы заңнаманы жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы болды. Аталған тақырыпта баяндама жасаған Әділет министрі Марат Бекетаев құжат еліміздің Дүниежүзілік сауда ұйымына және Еуразиялық экономикалық одаққа мүшелікке кіруіне орай, Қазақстан мен Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы елдерінің патенттік заңнамасын үйлестіруге бағытталғандығын атады. Сонымен қатар, заң жобасы сараптама ұйымы мен авторлық құқықтарды ұжымдық басқару жөніндегі ұйымдар қызметінің ашықтығын арттыруды және зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарды қорғау мен сақтау үрдістерін жетілдіруді көздейді.
Жалпы, ел экономикасын жеделдетілген технологиялық жаңғырту мақсатында инновацияны өндірісте қолдану аса өзекті екендігін ескерткен Мәжіліс Төрағасы Мемлекет басшысы өз мәлімдемелері арқылы ғылыми әзірлемелерден практикалық тиімділікке жетуді міндеттеп отырғандығын да жеткізді.
«Ал отандық бизнес осы әзірлемелердің негізінде бәсекеге қабілетті өнімдерді нарыққа шығаруы керек. Инновациялық жаңалықтарды өндірісте қолдану Елбасы Жолдауында айтылған экономиканы жеделдетілген технологиялық жаңғыртуды жүзеге асыруға мүмкіндік береді», – деді Н.Нығматулин.
Мәжіліс депутаттары осы күні әлеуметтік қамсыздандыру мәселелеріне арналған, сонымен бірге баланың құқықтарын қорғау жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын ұйымдардың қызметтік мәселелері бойынша маңызды заң жобаларын жұмысқа қабылдады. Отырыс соңында бірқатар халық қалаулылары тиісті мемлекеттік органдар басшыларына депутаттық сауалдарын жолдады.
Нұрлыбек ДОСЫБАЙ,
«Егемен Қазақстан»
