Отырысты жұмыс тобының жетекшісі, Заңнама және сот-құқықтық реформа комитетінің төрағасы Нұрлан Әбдіров жүргізді. Ал заңға қатысты өзгерістермен Әділет министрі Марат Бекетаев таныстырды.
Заң жобасы бойынша өзгерістер сегіз Конституциялық заңға енгізіледі («Сайлау туралы», «Парламент және оның депутаттарының мәртебесi туралы», «Республикалық референдум туралы», «Үкімет туралы», «Президент туралы», «Конституциялық Кеңес туралы», «Тұңғыш Президент – Елбасы туралы», «Сот жүйесі мен судьялардың мәртебесі туралы»).
Әділет министрі: «Президент туралы» Конституциялық заңда Президенттің өкілеттіктері конституциялық түзетулерге сәйкес келтіріледі. Атап айтқанда, Президент Парламент Мәжілісімен консультациялардан кейін Премьер-Министр енгізген ұсынумен Үкімет мүшелерін қызметке тағайындайды. Сонымен қатар, Парламент депутаттары Конституцияда бекітілген тәртіппен (57-бап, 6-тармақша) Үкімет мүшесін қызметінен босату туралы өтініш жасаған жағдайда, Президент оны қызметінен босатады. «Президент туралы» Конституциялық заңнан Президенттің келесі заң шығару функциялары алынып тасталады: заң күші бар жарлықтар шығару, заң жобасын шұғыл деп жариялау, Үкiметке заң жобасын Мәжiлiске енгiзудi тапсыру және Үкімет актілерінің күшін жою. «Тұңғыш Президент – Елбасы туралы» Конституциялық заңда Қазақстанның Тұңғыш Президентінің «Елбасы» ретіндегі атауы мен мәртебесіне қатысты түзетулер енгізіледі», деп таратып түсіндірді.
«Парламент және оның депутаттарының мәртебесi туралы» Конституциялық заң жаңа жиырма екі де бір (22-1) бабымен толықтырылады. Ол Үкімет мүшелері кандидатураларын Мәжіліспен келісу тәртібін анықтайды. Консультациялар Мәжілістің тиісті тұрақты комитеттерінде өтетін болады. Тиісті кандидатураларды Премьер-Министр немесе ол өкілеттік берген лауазымды тұлға ұсынады. Әрбір талқыланатын кандидатура жөнінде Мәжілістің тиісті комитеті қорытынды шығаратын болады.
«Үкімет туралы» Конституциялық заңда, конституциялық түзетулерге сәйкес, Үкімет құрамына кірмейтін орталық атқарушы органдарды жою бойынша өзгерістер енгізіледі. Сонымен қатар, Үкіметтің Президент пен Парламент арасындағы қарым-қатынасын реттейтін нормалар бекітіледі. Үкімет Парламент Мәжілісінің өкілеттік мерзімі аяқталғанша қызмет етеді және жаңадан сайланған Парламент Мәжілісінің алдында өкілеттігін тоқтатады. «Сайлау туралы» Конституциялық заңда сайлаушылар мен сайлау үдерісіне қатысушылардың құқықтық сауаттылығын арттыру мақсатында түзетулер көзделген.
Сонымен қатар, министр Президенттікке кандидатқа қойылатын қосымша талаптар енгізілгенін мәлімдей келіп, былай деп атап өтті. Олар:
- мемлекеттік қызметте немесе сайланатын мемлекеттік лауазымдарда кемінде 5 жыл тәжірибесінің болуы,
- міндеттерін орындауға кедергі болатын аурулардың жоқтығын растау (ол үшін медициналық куәландыру өтеді).
Баяндамадан кейін министр депутаттардың сұрақтарына жауап берді.
Заң жобасының таныстырылымына мемлекеттік органдар мен парламенттік емес саяси партиялардың, үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері мен саясаткерлер және сарапшылар қатысты.
Нұрлыбек ДОСЫБАЙ,
«Егемен Қазақстан»
