Кезекті «Қазақ күнтізбесі» шықты

Әдетте күнтізбелер уақыттан озыңқырап жарық көреді. Қажет кезінде пайдалану үшін ол тұ­тынушы-оқырманның қолына ертерек тиюі керек. Осындай мақ­сатпен алдағы 2012 жылғы арнал­ған «Қазақ күнтізбесі» «Қазақ­стан» баспа үйі» баспасынан жа­рыққа шықты. Ұқыпты адамға, тіпті бір отбасына, мекемелерге жыл бойы серік болатын, қызмет ететін осы­нау құрал-кітап жыл сайын қолға тигенде, осы күнтізбені өз қолы­мен жасап келе жатқан қарымды қаламгер Нұрмахан Оразбекке риза боласың. Ұлтымыздың бір кұндылығына айналған осынау бір шаруаны мынау тиын санаған заманда пайдасы жоқ деп жолға тастамай, жалғап келе жатқанына (кезінде бір-екі жыл үзіліс те болған) рахмет айтасың. Жалпы күнтізбені шығару оңай да шаруа емес екен. Оны шығарушылардың айтуына қара­ғанда, ең қиыны тарату көрінеді. Жарық көрді ғой, жұрт ертелі-кеш ала жатар дейтін емес, ол келесі жылдың басына дейін тұтыну­шы­ның қолына тимесе мәнін жояды. Бұрынғы жоспарлы заманда пошта арқылы тараса, қазір баспаның өзі таратады. Ал оған баспаның мүмкіндігі тым шектеулі. Осын­дай керек дүние жарыққа шы­ғып­ты, оны өз аймағымыздың хал­қы­на жеткізуге мұрындық болайық­шы дейтін басшы азаматтар та­былса деп армандайды баспагерлер. Енді осы күнтізбенің маз­мұны­на аз-кем тоқталған жөн болар. Ең алдымен ол күннің шығуы мен бату мерзімін дәл көрсететін құрал ретінде шаруа баққан адамның қажетін өтейді. Жалпы уақытын қадірлейтін адам үнемі оған қарап отырады. Ал біз, қалыптасқан дәстүр бо­йынша күнтізбеден елімізде болған айтулы оқиғалардан, есімін ел қадірлейтін қайраткер­лері­міздің өмірінен, әсіресе олардың мүшел тойы қарсаңдарында мағ­лұматтар алуды жөн санаймыз. Жалпы мүшел той дегенде, сол ардақтыларымыздың 70, 80, 90 жастарын атаған жөн ғой, сөйтсе де ғасырлық жастың орны бөлектеу. Сол алдағы жылда талай қайраткерлеріміздің 100 жыл­дықтары атап өтіледі екен. Ең алдымен қазақтың атын әлемге танытқан ұлы тұлғамыз Дін­мұ­хамед Ахметұлы Қонаевтың 100 жылдығы жыл басында атап өтіледі. Күнтізбенің екі беті осы­нау оқиғаға арналыпты. Мұны да ұлы тұлғаға орынды баға дерсің. Атақты өнер тарландары, жез­таңдай әншілеріміз Күләш Бай­сейітова мен Жамал Омарованың, мың бұралған бишіміз Шара Жиенқұлованың, ғылымның биігіне көтерілген Шапық Шокин мен Уфа Ахметсафин сынды ғалымдарымыздың, еліне өлшеу­сіз қызмет еткен саяси қайрат­керлеріміз Фазыл Кәрібжанов пен Ілияс Омаровтың 100 жыл­дық­­т­арын еліміз атап өтеді, олардың өмірлерін жас ұрпаққа өнеге етеді. Олар туралы жазудың да түрлі жолы бар. «Қазақ күнтізбесін» құраушылар әдеттегідей тым ресмилеп, олардың атқарған ісін толық тізіп шығуға бой ұрмай, еркіндеу, сол тұлғаларымыздың қо­ғамдағы орнын адами тұрғыда сипаттап көрсетуді жөн санағаны да орынды-ау дерсің. Әңгіме назар аударуда. Жан-жақты мағ­лұ­мат­тарды басқа жақтан іздеуге жол ашуда. Күнтізбені ақтарған адам одан көп нәрсе табады. Басқару өнері жайлы ұлылардың ұлағаты, ғы­лым салалары, көп тараған ауру­ларды қарапайым емдеу жолдары, бабалардан жеткен сөз, қазақтың мақал-мәтелдері, езу тартқызар әзілдер, балаларға – базарлық, за­ла­лы жоқ, пайдасы көп кеңестер – бәрі осында және де ресми емес, жаныңа жақын тиер қарапайым да шұрайлы тілмен өрнектеліп жазылған. Бұл күнтізбе-кітапты алған адам өкінбейді, көп адам­ға оның қажеттігі бар. Тек бір өкініш – таралымы аз, бар-жо­ғы 8 мың (оның 2 мыңы мемлекеттік тап­сырыс). Одан да өткен өкініш – сол аз деп қомсын­ған тара­лым­ның өзінің өтуі қиын көрінеді. Мамадияр ЖАҚЫП.