Технологияның ұлы қозғалысы

Қазіргі жаһандық энергетикалық дағ­дарыс бір жағынан мұнай-газ энер­­гетикасының экономикалық ре­сурстарының шектелуімен, екінші жа­ғынан бүгінге дейін ашылған баламалы қуат көздерінің таяу мер­зім­де энергетикалық төңкеріс жа­сай ал­май­тындығымен сипатталады. Сон­дық­тан адамзаттың ертеңгі игілігі жо­лындағы болашақ тиімді энергия кө­зін іздеу қозғалысы бүгіннен бастау алу­да. Осы ұлы қозғалыстың алдыңғы ле­гінде «Болашақтың энергиясы» ұра­нымен Астанада ЭКСПО-2017 х­а­лықаралық мамандандырылған көр­месін өткізіп жатқан Қазақстан ке­леді. Кім не айтса, оны айтсын, ел­ордадағы ЭКСПО-2017 көрмесі жа­һан­д­ық энергетикалық төңкерістің озық технологиялары паш етілген та­рихи алаңға айналды.
Егемен Қазақстан
11.08.2017 117

ЭКСПО-2017 көрме қалашығындағы көп­шілік талқысына ұсынылған авс­триялық Andrits Hydro компаниясы шы­ғарған судың көтерілуі мен қайтуы ке­зеңінде қолданылатын турбинаның ма­ңызы зор. Бұл технологияның ерек­шелігі – су көтерілген кезде арна­йы электр стансасы теңіз шыға­на­ғында орналастырылса, турбиналар теңіз суының 35-100 метр тереңдігіне қойылады. Су астындағы турбиналар теңіз суы көтерілген кезде де, қайтқан кез­де де жұмыс істеп тұрады. Жал­пы, судың көтерілуі мен қай­туы ке­зе­ңін­дегі жаһандық қуат-күші са­ға­тына 150 мың ГВт энергия шы­ға­ра­ды, ал ауа сы­ғымдылығынан 800 есе ты­ғыз судың сы­­ғымдылығы бұл энер­ге­тикалық қуат­­ты одан әрі еселей тү­седі. Авс­три­я­лық Andrits Hydro ком­па­ния­сы­ның осы озық технологиясын Оң­түс­тік Корея іс жүзінде қолдану арқылы те­ңіздегі Сих­вин электр стансасында 254 МВт электр қуа­тын өндіруде. Егер осы технологияны Каспий теңізінде қолданатын болсақ, Ба­тыс Қазақстанды тиімді де арзан энергия­мен қамтамасыз етер едік.

Көрмедегі тағы бір керемет Италия­ның Greenrail компаниясы жасап шығар­ған темір жол шпалы болып табылады. Компания инженерлері дәстүрлі т­е­мір жол шпалдарының орнына «жасыл» тех­нологияға негізделген жаңа шпал ой­лап тапқан. Greenrail компа­ния­сы «жасыл» технологиясының не­гізіне күн энергиясын жинайтын фото­гал­ва­никалық элементтер алынған. Осы технология негізінде жасалған шпалдар төселген 1 километр темір жол торабы 150 кВт энергия өндіреді. Жаңа тех­нологияны ойлап тапқан инже­нер­лердің пікірінше, мұндай ш­пал­дар жол то­рабы бойындағы электр энергия­сы­на деген тапшылықты жоюға ықпал ете­ді. Мыңдаған шақырымға созылатын темір жол тораптары ұлан-ғайыр а­ты­рап­­ты байланыстырып жатқан қазақ­­стан­дық темір жол саласы үшін бұл тех­нологияның пайдасы ұшан-те­ңіз екен­дігі даусыз. Тек ЭКСПО-2017 көр­месіне әке­лінген осы жаһандық озық тех­но­логияларды өндірісте тиімді пайда­лана білу керек. Бұл енді қазақстандық мамандардың қарым-қабілетіне байланысты екендігі де белгілі.

Жақында Мәскеу инженерлері ди­на­микалық ең жоғары өткізгіштік күш арқылы электр энергиясын өндіру тә­сілін ойлап тапты. Ең жоғары өткіз­гіштік күш металл дискілерді зор жыл­дамдықпен айналдырған кезде пайда болады. Қысқаша КОРТЭЖ деп аталатын бұл өнертапқыштық идея электр қуатын алудың тағы бір жаңа тәсілін өмірге әкелді. Елордадағы ЭКСПО-2017 көрмесіне қойылған озық технологиялардың бірқатары дәстүрлі энергия өндіру тәсілдерінің тиімділігін арттыруға арналған. Соның бірі Варшава политехникалық университетінің ғалымдары ойлап тапқан SILO жүйесі болып табылады. Бұл жалпы айтқанда, турбиналарға, конденсаторларға, бу қазандары мен әртүрлі насостарға қойылатын өзін өзі реттейтін компь­ютер­лік бағдарлама болып табылады. Осы технология негізінде SILO жүйе­сінің жасанды интеллектісі жылу элек­тр стансаларының жұмысындағы кем­ші­ліктерді анықтап, оны реттеп отырады. Со­нымен бірге, электр қуатын өндіру көлемін азайтпай-ақ жағылатын көмірді азайтуға мүмкіндік береді.

Қалай болғанда да, соңғы он шақты жыл көлемінде жаңғырмалы энергетика сала­сында үлкен ғылыми жетістіктер ашылды. Электр энергиясын өзіндік құнын арзандату мақсатындағы жаңа қондырғылар мен технологиялар ойлап та­былды. Яғни, көмірсутегі шикізатынан өн­дірілетін қымбат электр энергиясын ар­зан да тиімді энергия көзімен ал­мас­тыратын энергетикалық төңкеріс жо­лындағы ізденісті күрес басталды. Мі­не, осы бір биік мақсат жолындағы із­деністі күреске Астана ЭКСПО-2017 ха­­лықаралық мамандандырылған көр­ме­сінің қосатын үлесі өлшеусіз.

 Иә, экономикалық табыстар дәуіріне бас­тайтын энергетикалық төңкеріс қыр астында тұр. Адамзат үшін әрі мол, әрі арзан энергетика көзін ашатын бұл төңкеріс жаңа технологиялар тү­рін­­де ме, әлде басқа шикізат көздері тү­рінде жүзеге аса ма, оны таяудағы уа­қыт көрсететін болады. Ең бастысы, озық ойлы адамзаттың  энергетикалық төң­­ке­ріс жасамай экономикалық дағ­да­рыс­тан құтыла алмайтындығына көзі жетті.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

27.05.2018

Атырауда таңғы жаттығуға 2 мыңға жуық қала тұрғыны қатысты

27.05.2018

Алматыда мемлекеттік күзет сарбаздары ант қабылдады

26.05.2018

Оңтүстік және Солтүстік Корея көшбасшылары екінші рет кездесті

26.05.2018

Астанада «Қолөнер – рухани жаңғырудың жарқын жолы» атты шеберлік сыныбы өтті

26.05.2018

Қазақстанның барлық балалары ТОКАМАК ғылыми орталығымен танысулары қажет - Даниал Ахметов

26.05.2018

150-ден астам студент Ақтөбе облысы әкімінің шәкіртақысын иеленді

26.05.2018

Астананың 120 гектардай жері саябақ пен гүлзарға айналады

26.05.2018

«Тоғызқұмалақ» мобильді қосымшасының авторы арнайы марапатқа ие болды

26.05.2018

Балалар үйлерінің тәрбиеленушілері Оңтүстік Қазақстанға экскурсиямен барды

26.05.2018

Павлодарда Оқушылар сарайында IT-сыныптар ашылды

26.05.2018

Батыс Қазақстанның Ақжайық ауданында жерлестер форумы өтті

25.05.2018

Азия ойындарында жүлдегер атанды

25.05.2018

Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Азаматтық мәселелері жөніндегі комиссияның кезекті отырысы өтті

25.05.2018

Алакөлге 15 маусымнан бастап пойыз жүреді

25.05.2018

Қармақшы ауданында жаңа мектеп пен балабақша ашылды

25.05.2018

Бақытжан Сағынтаев Қостанай облысындағы технологиялық жаңғыртумен танысты

25.05.2018

Атырау облысында бес мыңнан астам мектеп бітіруші үшін соңғы қоңырау соғылды

25.05.2018

Премьер-Министр Рудный студенттерімен кездесті

25.05.2018

БАӘ инвесторлары Атырау облысында жобаларды іске асыруға қызығушылық танытты

25.05.2018

Соңғы қоңырау сыңғыры

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Діни еркіндік пен бетімен кетушілікті ажырата білейік

Қазақта «Дінің тұрсын дін аман» деген ізгі тілекке негізделген, жамағат жиі айтып жүретін нақыл сөз бар. Осы нақылдың ішкі өзегіне тереңірек үңілетін болсаңыз, оның мән-маңызының қаншалықты жоғары екенін аңғармай қалуыңыз мүмкін емес.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Жаһандық экономика жаңғырығы

Соңғы жылдары әлемдік экономикада өсім көлемі төмендеп, халықаралық сауданың даму қарқыны баяулағаны мәлім. Отандық сарапшылардың пайымдауынша, жаһандық саясаттағы қатынастардың күрделене түскеніне байланысты биылғы жылы да экономикалық көрсеткіштер көңіл көншітерлік деңгейге көтерілмеуі мүмкін. 

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе мамандық таңдауда емес, оқу бітірген соң жұмыс табуда

Абайдың жиырма бесінші сөзіндегі «Мына мен айтқан жол – мал аяр жол емес. Құдайдан қорық, пендеден ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал аяма! Әйтпесе бір ит қазақ болып қалған соң, саған рақат көрсетер ме, өзі рақат көрер ме, яки жұртқа рақат көрсетер ме?» деген қағидаға табан тіреген қазақ ұл-қызын оқытуға ұмтылумен келеді.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу