Кейкінің кебежесі

Кейкі батыр Көкембайұлынан қалған жалғыз мүлік кебеже туралы осыдан үш жыл бұрын Арқалық қаласындағы дала өлкесі тарихы облыстық мұражай басшысы Гүлбану Елтебаева екеуміз Амангелді ауданының Қарасу ауылында тұратын тыл және еңбек ардагері Нұралы Ербосыновтан естіген едік. 80-ге келіп қалған үлкен кісі науқастанып жатқанына қарамастан кебежені осы уақытқа дейін қалай сақтап келгені туралы айтып берді.
Егемен Қазақстан
11.08.2017 221

 – Біздің үй 1920 жылы Сары­торғайда, Бәшке деген қыстақта отырған, − деп бастады әңгімесін Нұралы атамыз, – түс ауа Кейкі және әйелі Ақжан, інісі Шұбар, атқосшысы татар жігіт төртеуі арып-ашып, жаяулап біздің үйге келіпті. Батыр әкеммен досжар екен. Кейкі: «Ербосын, біздің арбамыз батпаққа батып, бір доңғалағы сынып қалды. Атым тарта алмады. Сен екі атан өгізіңмен алып келуге көмектес. Арбаның үстінде азық-түлік салған кебежеміз бар еді», депті. Сөйтіп, Кейкі, Шұбар, татар жігіті, менің әкем төртеуі барып, арбаның сынған дөңгелегін қыларқанмен шандып байлап, екі өгізбен сүйреп алып келген екен. Кейкі біздің үйде бір күн қонып, келесі күні салт атпен Жыланшық жаққа кетіп қалыпты. Кейкі батыр арбасы мен кебежесін әкеме тапсырып: – Қайта келіп жатсам, өз қолыңнан алармын. Болмаса, бұлар сенде болсын, – депті. Кебеже сол күйі біздің үйде қалып кеткен.

1963 жылы бұл жәдігерді жазушы Ақан Нұрманов іздеп келіп көріпті. Тегі Кейкі батыр жайлы «Құланның ажалы» атты романын жазу үшін дерек жинап жүрсе керек. Жазушы Нұралы Ербосыновтың үйінде үш күн болып, Сарыторғай, Қараторғай, Дәбей бойын аралайды. Кетерінде: «Нұралы, бұл кебеже тарихи дүние ғой. Мұқият сақта! Алла қаласа, бір келгенде өзім алып кетермін», дейді. Бірақ қайта жүздесудің сәті түспейді.

Бүгінгі таңда Кейкі батырдан қалған тарихи жәдігер мұра­жайдың «1916 жыл.Тор­ғайдағы ұлт-азаттық көтеріліс» экспозициялық залына қойылған. Ағаштан түйін түйген хас ше­бердің қолынан шыққаны көрініп тұр. Екі есігі, астында тартпасы бар. Тартпасының бетіне «1916» деген жазу ойып жазылып, мүйізден тұтқа орнатылған. Ке­беже алғашында қызыл жосамен, бертінде жасыл түсті сырмен боялған. Тұла бойы сәнді өрнекпен бәдізделген. Кебеженің іші екі бөлікке бөлінген. Биіктігі – 81 см, ұзындығы –53 см, ені –39 см.

Рая КАСЕНОВА,
Арқалық қаласындағы дала өлкесі тарихы облыстық мұражайының қызметкері

Суретті түсірген

Сейітқали КАМАЛОВ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.10.2017

Әліпби ауыстыру – рухани дамуға септігін тигізеді

23.10.2017

Тұран-Астана университетінің ректоры: Құтты қадамды құптаймыз

23.10.2017

Батыл қадамдарға бару қажет

23.10.2017

Петропавлда латын қарпіне көшу аясында конференция өтті

23.10.2017

Қаржы жүйесіндегі тарихи шешім

23.10.2017

Онлайндағы жұңғо жұрты

23.10.2017

Италияның екі облысында автономия үшін сайлау өтті

23.10.2017

Шаруалар астықтарын элеваторларға өткізе алмай жатыр

23.10.2017

Алматы облысында қос алыптың ескерткіштері ашылды

23.10.2017

100 жаңа оқулық: келелі жоба шешімін табуда

23.10.2017

Тұрсынбек Кәкішев – қазақтың қара нары

22.10.2017

«Ордабасы» «Астананы» жеңді

22.10.2017

Владимир Путин Қазақстанмен әріптестіктің биік белесін атап өтті

22.10.2017

Словенияда президент сайлауы өтіп жатыр

22.10.2017

Жапонияда бүгін парламент сайлауы

22.10.2017

Ұлттарды ұйыстырған дәстүрлі байқау

22.10.2017

Жақияновпен жекпе-жектен соң Барнетт ауруханаға түсіп қалды

22.10.2017

Қаламгер Зейнолла Сәніктің шығармашылығына арналған конференция өтті

22.10.2017

Студенттерге арналған «Ұлы дала жастары» жобасы іске қосылды

22.10.2017

Қостанайда полицейлер көкпар тартты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қаржы жүйесіндегі тарихи шешім

Алпауыт ел Америка Құрама Штат­тары­ның экономикасы қазіргі кезде өз жарасын өзі жалап жазатын көк­жал қасқырға ұқсайды. Ол өзінің осы қасиетінің арқасында жазылмастай сыр­қатқа шалдыққан қазіргі қаржы ка­питализмнің ғұмырын барынша ұзартып келеді. Бүгінгі күні бүкіл әлемге билігін жүргізіп отырған ка­пи­тализмнің басты тірегі бастапқы кезде осы формациялық құрылыс­тың отаны әрі таратушысы болға­нымен соңғы жылдары барынша әлеу­меттене бастаған Еуропа емес, нарық­тық жолға түсіп, жедел байып келе жатқанымен Конфуций қағидасы бойынша мемлекетті әке деп қабыл­дап, бүкіл халық үшін одан әкелік қам­қорлық талап ететін дана Қытай емес, корпоративтік рухты ту етіп көтерген еңбекшіл Жапония мен Оңтүстік-Шығыс Азияның елдері емес, нақ осы АҚШ-тың өзі болып отырғандығын біраз жұрт жақсы біледі.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Онлайндағы жұңғо жұрты

Қытай. Жан-жақтан ағылған адамдар мен көлік ағысы толас­тар емес. Бағдаршамның қызыл шамына тоқтаған көлікте отырып, жан-жағыңды бағдарлайсың. Сіз отырған көлікке жапсарласа, бірінен соң бірі жапырлап велосипед мінген жолаушылар сы­наласып тоқтап жатыр. Ал жол жүруге рұқсат берілгенде бей­не құмырс­қалар тəрізді өре жөнелген қос дөңгелекті көлік­ке отыр­ған­дардың шеруін көр­гендейсіз. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Кімді тұлға тұтамыз?

Баяғының жастарына «Мен өмір­ден өзімді іздеп жүрмін» деп сөйлеу тән болатын... Жақында Америкада оқып жүрген қазақ­стандық жас өреннің пікірін тыңдап көруге тура келді.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Дауыл алдындағы тыныштық болып жүрмесін

Төрткүл дүниені тығырыққа тіреген 2008 жылғы жаһандық қаржы дағдарысы мен 2009 жылғы «ұлы рецессиядан» енді ғана оңала бастаған әлем экономикасы 2016 жылдан бастап баяу да болса тұрақты даму бағытына бет бұрды.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Шексіз білім

«Білім шексіз бе, әлде білімнің шегі бар ма?» деген сұраққа жа­­уап­ іздеп жүріп, Оксфорд уни­вер­ситетінің профессоры, матема­тик Мар­кус дю Сотойдың «Біз нені біле алмаймыз: білім шегіне сая­хат» («What we cannot know») ат­ты кітабын сатып алдым. Про­фес­сор бұл кітабында нөлден бас­­­тап жетіге дейінгі межені бел­гілейді. Нөлінші межені «Белгілі, бірақ белгісіз» әлде «Белгілі, бірақ бей­мәлім» деген дұрысырақ па?­ Біз біле­тін нәрседен бастап еш­қашан біле алмайтынға, ал одан шек­сіздікке дейінгіні тұспалдайды. Біз нені білмейміз және нені біле ал­маймыз? 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу