Қазақстанның миссиясы айқын

Еліміздің сыртқы әлемдегі абы­рой-атағы мен халықаралық бе­делі жүзеге асырылып жатқан ірі­ бас­тамалар мен кең ауқымды іс-шаралардан көрініс тауып, өзі­нің тиісті бағасын алып отыр. 

Егемен Қазақстан
20.09.2017 68

Мә­селен соңғы уақытта Астанада ірі­ халықаралық көрменің жабы­лу салтанаты және мұсылман әле­­мінің өзекті даму мәселелері тал­қыланған жоғары деңгейдегі саммит аяқталды. Әлемдік бұқаралық ақпарат құралдарында Қазақстан, Астана және Елбасының есімі жиі аталып, мемлекетіміздің әлемдегі орны айқындала түсті. 

Осындай халықаралық саяси шаралар еліміздің әлемдегі бейбітшіл бейнесін, тегеурінді тұлғасын, ымырашыл имиджін нығайта түсері анық. Астана мәмілегер дипломатиясының арқасында «Азияның Женевасы», ірі қаржы орталығын құру арқылы «Орталық Азияның Дубайы» аталып, Орталық Еуразия мен Таяу Шығыс түйіскен күрделі аймақтағы ықпалды саяси орталықтардың біріне айналуда. 

Аймақтық қақтығыстарға ара­аға­йын­дық жасауға талпынудың қиын­дықтарымен қатар, өз жеміс­тері де болары сөзсіз. Мәселен, ха­лық­аралық қоғамдастық бұдан былай елімізге айрықша назар аударып, Астананың іс-қимылдары мен сөз­деріне үлкен мән бере бастады. 
Осы орайда Қазақстанның әлемдегі шы­найы миссиясы қандай деген маңыз­ды концептуалды сұраққа жауап­ іздеу қажет деп ойлаймыз. 

Қазақстанның сыртқы саясаты жү­зе­ге асырған мәмілегерлік шараларды шет­елдік сарапшылар «жұмсақ күш» деп бағалады. Халықаралық қатынастар теориясына сәйкес белгілі нәтижеге немесе мақсатқа тараптарды күштемей, ақылмен көндіру, көңілін табу арқылы жетуді білдіреді. Қазақстанның жұмсақ күші міне осындай дипломатиялық татуластыру, халықаралық тұрақтылық, дінаралық және ұлтаралық келісім, көпжақты сыртқы саясат идеяларына сүйенеді. 

Кез келген ірі мемлекеттің сыртқы саясаты ішкі саясатының жалғасы деуге болады. Мәселен, еліміздегі ұлтаралық келісім ұраны, Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының съездері сыртқы халықаралық мақсаттармен қатар, ішкі саяси мүдделерді де көз­дейді. Осындай бастамалар елдің сырт­­тағы, халықаралық сахнадағы тү­сіністік пен өзара сыйластық идеяларын қолдайтынын айшықтайды. Мәселен, «өркениеттер қақтығысы» сынды идео­логемалар ұсынылып жатқан тұстан бері еліміз табанды түрде «өркениеттер үнқатысуы» идеясына жұмыс істеді. Осы орайда, Қазақстанның Батысқа да, Шығысқа да жатпайтыны, екеуінің ортасында «өркениеттерді жалғастырып», тиімді, артықшылыққа ие дәрежеде тұрғаны аса маңызды деген пікірдеміз.

Мәселеге басқа қырынан қарайтын болсақ, еліміз өркениеттер диалогы, араағайындық миссиясы идеяларына қолдау көрсетумен бірге Батыстың терроризмге қарсы бағытталған жаһандық науқаны кезінде әлемдегі экстремистік әрекеттерді терістеп, онымен күресу қажеттілігін ашық мә­лімдеп отыр. 
КСРО-ның ыдырауымен әлем­де коммунизмнің ықпалы күрт тө­мен­деген кезде Батыстағы күштер мұ­сылман елдерімен айналысуға білек сыбана кірісті. Өйткені, жаһандық сая­­саттың негізгі бағыттарының бі­рі идеологияның немесе діннің рө­лін пайдалануға байланысты. Осы тұр­­ғыдан келгенде Қазақстанның бей­бітшілік пен тұрақтылықты орна­ту­ға бағытталған күш-жігері сыртқы бел­сен­ділік пен көпжақты саясаттың жа­һандық сипаттағы үйлесімді көрі­нісі деу­ге келеді. 

Елбасының БҰҰ деңгейінде терро­ризммен күресуге қатысты көтерген идеялары да тұрақсыз аймақтардың ұзақ мерзімді әлеуметтік-экономи­калық мәселелерімен байланысты болды. Осыған сәйкес, аймақтағы елдер Қазақстан сияқты дінаралық түсіністік идеясына сүйеніп, экстремизмнің әлеуметтік-экономикалық және мә­де­­ни тамырларын жоя алады. Бұл жерде мұсылман елдеріндегі тұрақ­сыздықтың әлеуметтік теңсіздік пен халықтың наразылығынан туындағаны да ескерілуі тиіс. 

Осылайша, Қазақстан өркениет­аралық үнқатысу мен мәдениетаралық пікір алмасуларды қолдай отырып, әлемнің тұрақтылығына үлес қосуға үлкен күш жұмсап келеді. Мұндай көпжақты саясат әлемді шарпыған әлеуметтік және геосаяси теңсіздік мәселелерінен елімізді сақтауда. 

Сонымен қатар, жоғарыда атал­ған прагматикалық мақсаты бар елі­­міз шын мәнінде, халықаралық қоғам­дастықтың толыққанды, жауап­кер ойыншысы болуды көздесе, жалпы тұжырымдамалармен қатар, қазақ­стандық қоғамның сыртқы әлем­мен органикалық, табиғи байланыстарын негізге алатын концептуалдық әдістемелер мен ұғымдарды жетілдіру қажет. 

Жанат МОМЫНҚҰЛОВ,
сарапшы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.10.2017

Су қоймасының беріктігіне екі ел де мүдделі

24.10.2017

«Нұрлы жол» бағдарламасына 2017 жылы 484,2 млрд тг бөлінген

24.10.2017

«Нұрлы жер» – баспаналы болудың елеулі мүмкіндігі

24.10.2017

Фариза феномені

24.10.2017

Қымызды тұңғыш зерттеген қазақ

24.10.2017

Адвокаттық көмек қайткенде қауқарлы болмақ?

24.10.2017

Рухани келісім – орнықты дамудың негізі

24.10.2017

Нәсіптің көзі атакәсіпте

24.10.2017

Ресми бөлім (24.10.2017)

23.10.2017

Бақытжан Сағынтаев жұмыс сапарымен Алматыға барды

23.10.2017

7 күнде «Сергектің» көмегімен 1300-ден астам бұзушылық анықталды

23.10.2017

Көкшетаулық каратэшілер ел чемпионатында 12 медаль жеңіп алды

23.10.2017

Моңғолия тауларында 10 альпинист қаза тапты, жетеуі іздестірілуде

23.10.2017

Атырауда заңнамалық актілерге енгізілетін өзгерістер талқыланды

23.10.2017

Қасым-Жомарт Тоқаев ЭЫДҰ бас хатшысымен кездесті

23.10.2017

Мың мезет (ой-отау)

23.10.2017

«Шынайы шымылдық» сахна сәнін келтірді

23.10.2017

Шыңғырлауда ұстазға ескерткіш орнатылды

23.10.2017

«Ата, мен қай тілде сөйлеп тұрмын?..»

23.10.2017

Лондон төріндегі қаламгер тойы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Рухани келісім – орнықты дамудың негізі

Тәуелсіздігіміздің елең-алаңында, яғни осыдан ширек ғасырдан астам уақыт бұрын мемлекеттік дең­гей­де қабылданған шешімдер мен қол­ға алынған бастамалар өзі­нің өмір­шеңдігін көрсете отырып, қо­ға­мы­мыздың игілігіне айнала білді. Әсіресе қоғамды рухани келісімге үнде­ген, татулық пен береке-бірлігі­мізді арт­тыруға бағытталған сауатты да сали­қалы бастамалардың жөні бөлек.

Әйіп ЫСҚАҚ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Нәсіптің көзі атакәсіпте

Халқымыз төрт түлік өсіруді атакәсіптің біріне, тіпті бірегейіне балаған. Тіршіліктің нәрі, көзі деп ұққан. Содан болар, ауыл адамдары амандасқанда «мал-жан аман ба?» деп хал-жағдай сұрасып жатады. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қаржы жүйесіндегі тарихи шешім

Алпауыт ел Америка Құрама Штат­тары­ның экономикасы қазіргі кезде өз жарасын өзі жалап жазатын көк­жал қасқырға ұқсайды. Ол өзінің осы қасиетінің арқасында жазылмастай сыр­қатқа шалдыққан қазіргі қаржы ка­питализмнің ғұмырын барынша ұзартып келеді. Бүгінгі күні бүкіл әлемге билігін жүргізіп отырған ка­пи­тализмнің басты тірегі бастапқы кезде осы формациялық құрылыс­тың отаны әрі таратушысы болға­нымен соңғы жылдары барынша әлеу­меттене бастаған Еуропа емес, нарық­тық жолға түсіп, жедел байып келе жатқанымен Конфуций қағидасы бойынша мемлекетті әке деп қабыл­дап, бүкіл халық үшін одан әкелік қам­қорлық талап ететін дана Қытай емес, корпоративтік рухты ту етіп көтерген еңбекшіл Жапония мен Оңтүстік-Шығыс Азияның елдері емес, нақ осы АҚШ-тың өзі болып отырғандығын біраз жұрт жақсы біледі.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Онлайндағы жұңғо жұрты

Қытай. Жан-жақтан ағылған адамдар мен көлік ағысы толас­тар емес. Бағдаршамның қызыл шамына тоқтаған көлікте отырып, жан-жағыңды бағдарлайсың. Сіз отырған көлікке жапсарласа, бірінен соң бірі жапырлап велосипед мінген жолаушылар сы­наласып тоқтап жатыр. Ал жол жүруге рұқсат берілгенде бей­не құмырс­қалар тəрізді өре жөнелген қос дөңгелекті көлік­ке отыр­ған­дардың шеруін көр­гендейсіз. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Кімді тұлға тұтамыз?

Баяғының жастарына «Мен өмір­ден өзімді іздеп жүрмін» деп сөйлеу тән болатын... Жақында Америкада оқып жүрген қазақ­стандық жас өреннің пікірін тыңдап көруге тура келді.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу