Шабандоз Шумахер

Италиялық іскер А.Б.Сфорц­тың бастамасымен «Формула-1» жарысынан әлем чемпионатын өткізу туралы шешім 1949 жылы қабылданды. Алғашқы чемпионат 1950 жылдың 13 мамыры күні Силь­верстоун трассасында өтіп, бұл автоспорт тарихында «Ұлы­британия гран-приі» де­ген атқа ие болды. Уақыт өте келе «Формула-1» жарысы жаңа кезең­ге көтерілді. «Феррари» коман­дасының пилоты Михаэль Шума­хер қатарынан 5 дүркін чем­пион атанып, оның командасы Конс­трукторлар Кубогын жеңіп алды. 2001-2004 жылдары Феррари болидтеріне ешкім қарсы тұра алмады.    

Егемен Қазақстан
05.10.2017 2289
2

Осы бір италиялық команда­ның шабандозы Михаэл Шумахер 1969 жылы 3 қаңтар күні Гер­ма­ния­да дүниеге келген. Әкесі Рольф қатардағы құрылысшы бола тұра, машина жүргізетін шағын карт алаңның иесі еді. Шумахер төрт жасынан бастап осы алаңда машина жүргізіп үйренеді. Оның автожарысқа деген құмарлығы ерте оянған. «Тіпті 11-12 жасында жеңіл көлік басқару шеберлігі тәжіри­белі жүргізушілерден бір мыс­қал кем емес еді», деп жаза­ды неміс журналисі Хельмут Карел өзінің күнделігінде. 10-12 жа­сар Шумахерді доп ойнап жүр­ген жерінен кездестіріп, «бола­шақта бұл баладан тұлпар тұяқты текті шабандоз шығады» деп 1980-жылдары күллі неміс баспасөзін шулатқан да осы Хельмут Карел болатын. 

Германия заңында 14 жасқа тол­­маған ел азаматына жүр­гізу­ші куәлігі берілмейтіндіктен Шума­хер 12 жасында Люксембургке барып, сол елдің заңы бойынша емтихан тапсырып, жүргізуші куә­лі­гіне ие болды. 22 жасында «Джор­­дан» командасының құра­­мы­на алынады. Алғаш рет «Бель­­гия Гран-приіне» қаты­сып, жарыс үстінде болиді істен шы­­ғып, іріктеу кезеңін 7-ші бо­лып аяқ­тайды. Оттай лаула­ған жас жігіт­тің бойындағы ала­пат құш­тар­лықты байқаған таны­мал менед­жер Флавио Бриа­торе өз ко­ман­дасына шақырады. Сөйтіп 1992 жылы «Бенеттоне» командасы сапында өнер көрсетіп, алғаш рет жеңіске жетеді. Бұл жоғарыдағы Бельгия гран-приі болатын. 

Шабандоз Шумахер 1996 жылы «Феррари» командасына ауы­са­­ды. Осы команда сапын­да 2006 жылға дейін 7 дүркін әлем чемпионы атанып, ғаламдық рекорд­­тар кітабына енді. Шабан­доз­дың лақап аты – «Қызыл барон». Бұлай атануына себеп – Екінші дүниежүзілік соғыста неміс ұшқышы Манфреда фон Рихт­гофенді ел «Қызыл барон» деп атаған. Оның ұшағы қызыл түсті болған. Журналистер қып-қызыл «Фер­рари» болиді тізгіндеп, үстіне қып-қызыл спорттық киім киген­діктен Шумахерді де осылай атаған. 

1999 жылы шабандоз жігіт жа­рыс кезінде апатқа тап болды. Жа­ра­қатының ауырлығына бай­ланыс­ты мамандар оның спорт­қа қайта оралуы екіталай деген еді, бірақ ол қиындықты жеңіп, үлкен спортқа қайта оралды. 2006 жылы үлкен спортпен қоштас­қанымен, араға төрт жыл салып 2010 жылы қайта оралды да, «Мерседес» командасы сапында келісімшартқа отырды. Бұл оралу онша сәтті болмады. 2012 жылға дейін бір дүркін ғана үшінші орыннан көрінді. 

Шабандоздың мінез-құлқы жайлы журналист Хельмут Карел мырза: «Шумахердің бойында ешқандай қорқыныш, үрей, алаңдаушылық сезімі жоқ, оның үлкен жетістікке жетуіне бірден-бір себеп осы. Мысалы, Макаода өткен әлем чемпионаты басталар алдында ол еш қаперсіз доп қуып жүрді. Тіпті чемпион болған­да ешқандай қуанбайды, жай күнде­лікті қатардағы болып жатқан оқиға сияқты қабылдайды. Мұн­дай салқынқандылық өте сирек кез­­десетін құбылыс, оның жетіс­ті­гінің құпиясы осында», деп жазыпты. 

Атақты пилот футболды қатты ұнатады. Бос уақытында доп тебумен айналысады. 2008 жылы Швейцария футбол федерациясы оны аяқдопшы Стефан Шапюиза, теннисші Рожер Федерер, шаң­ғышы Бернхард Руссилармен бірге Еуропа футбол федерация­сына өкіл ретінде таңдауы тегін емес. Футболдан басқа теннис ойнауды және велосипедпен жүргенді, таңмен тұрып жаяу жүгіргенді күнделікті әдетіне айналдырған. 

Шумахер 2013 жылы 29 жел­тоқ­сан күні Францияның Альпі аңғары бойында орналасқан Мерибельд тау шаңғысы базасында шаңғымен сырғанап келе жатып, оқыстан құлап, басымен тасқа соғылды. Міне, содан бері ес-түссіз комада жатыр. Осы­лай 43 жасында спорттық ғұмы­рын аяқтауға мәжбүр болды. Спорт­шы қазір Швейцариядағы өз үйінде. Оның денсаулығы жайлы нақты хабар мардымсыз. Испан­иялық «Ole» журналының мәлім­деуіне қара­ғанда, Шумахер өзінің бар байлы­ғын әйеліне және жалғыз ұлы Мик пен қызы Жина-Мария үшеуі­не қылдай етіп тең бөліп беру­ге өсиетнама жасаған көрінеді. 

АҚШ-тың «Columbia Pictures» кино компаниясы Шумахердің қазіргі шалажансар күйін көр­сететін деректі фильм түсірді. Кино түсірушілер бұл істі қолға алу оңай болмағанын айтады. Ұзақ уақыт Коринна ханыммен келіссөз жүргізген. Нәтижесінде аптасына 58 сағат таспа жазып алуға мүмкіндік алған. 

 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Арыстанбек Мұхамедиұлы Димаш пен Данелияға сәттілік тіледі

17.02.2019

Ауған ардагерлері оқушылармен кездесті

17.02.2019

Өскеменде 37 көшеге жаңа атау берілді

17.02.2019

Геннадий Головкиннің ықтимал қарсыластары белгілі болды

17.02.2019

Талдықорғанда «Тайлақтың тақиясы» фильмінің тұсаукесері өтті

17.02.2019

Биатлоннан әлем кубогі: Роман Еремин із кесушілер сынында 48-ші орын алды

17.02.2019

Ғылыми жобалардың үздіктері анықталды

17.02.2019

Қыздар бесік жырын айтудан жарысқа түсті

17.02.2019

Үндістанда орын алған террористік әрекетке байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

​Иранда орын алған террористік әрекеттерге байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу