Шабандоз Шумахер

Италиялық іскер А.Б.Сфорц­тың бастамасымен «Формула-1» жарысынан әлем чемпионатын өткізу туралы шешім 1949 жылы қабылданды. Алғашқы чемпионат 1950 жылдың 13 мамыры күні Силь­верстоун трассасында өтіп, бұл автоспорт тарихында «Ұлы­британия гран-приі» де­ген атқа ие болды. Уақыт өте келе «Формула-1» жарысы жаңа кезең­ге көтерілді. «Феррари» коман­дасының пилоты Михаэль Шума­хер қатарынан 5 дүркін чем­пион атанып, оның командасы Конс­трукторлар Кубогын жеңіп алды. 2001-2004 жылдары Феррари болидтеріне ешкім қарсы тұра алмады.    

Егемен Қазақстан
05.10.2017 1940
2

Осы бір италиялық команда­ның шабандозы Михаэл Шумахер 1969 жылы 3 қаңтар күні Гер­ма­ния­да дүниеге келген. Әкесі Рольф қатардағы құрылысшы бола тұра, машина жүргізетін шағын карт алаңның иесі еді. Шумахер төрт жасынан бастап осы алаңда машина жүргізіп үйренеді. Оның автожарысқа деген құмарлығы ерте оянған. «Тіпті 11-12 жасында жеңіл көлік басқару шеберлігі тәжіри­белі жүргізушілерден бір мыс­қал кем емес еді», деп жаза­ды неміс журналисі Хельмут Карел өзінің күнделігінде. 10-12 жа­сар Шумахерді доп ойнап жүр­ген жерінен кездестіріп, «бола­шақта бұл баладан тұлпар тұяқты текті шабандоз шығады» деп 1980-жылдары күллі неміс баспасөзін шулатқан да осы Хельмут Карел болатын. 

Германия заңында 14 жасқа тол­­маған ел азаматына жүр­гізу­ші куәлігі берілмейтіндіктен Шума­хер 12 жасында Люксембургке барып, сол елдің заңы бойынша емтихан тапсырып, жүргізуші куә­лі­гіне ие болды. 22 жасында «Джор­­дан» командасының құра­­мы­на алынады. Алғаш рет «Бель­­гия Гран-приіне» қаты­сып, жарыс үстінде болиді істен шы­­ғып, іріктеу кезеңін 7-ші бо­лып аяқ­тайды. Оттай лаула­ған жас жігіт­тің бойындағы ала­пат құш­тар­лықты байқаған таны­мал менед­жер Флавио Бриа­торе өз ко­ман­дасына шақырады. Сөйтіп 1992 жылы «Бенеттоне» командасы сапында өнер көрсетіп, алғаш рет жеңіске жетеді. Бұл жоғарыдағы Бельгия гран-приі болатын. 

Шабандоз Шумахер 1996 жылы «Феррари» командасына ауы­са­­ды. Осы команда сапын­да 2006 жылға дейін 7 дүркін әлем чемпионы атанып, ғаламдық рекорд­­тар кітабына енді. Шабан­доз­дың лақап аты – «Қызыл барон». Бұлай атануына себеп – Екінші дүниежүзілік соғыста неміс ұшқышы Манфреда фон Рихт­гофенді ел «Қызыл барон» деп атаған. Оның ұшағы қызыл түсті болған. Журналистер қып-қызыл «Фер­рари» болиді тізгіндеп, үстіне қып-қызыл спорттық киім киген­діктен Шумахерді де осылай атаған. 

1999 жылы шабандоз жігіт жа­рыс кезінде апатқа тап болды. Жа­ра­қатының ауырлығына бай­ланыс­ты мамандар оның спорт­қа қайта оралуы екіталай деген еді, бірақ ол қиындықты жеңіп, үлкен спортқа қайта оралды. 2006 жылы үлкен спортпен қоштас­қанымен, араға төрт жыл салып 2010 жылы қайта оралды да, «Мерседес» командасы сапында келісімшартқа отырды. Бұл оралу онша сәтті болмады. 2012 жылға дейін бір дүркін ғана үшінші орыннан көрінді. 

Шабандоздың мінез-құлқы жайлы журналист Хельмут Карел мырза: «Шумахердің бойында ешқандай қорқыныш, үрей, алаңдаушылық сезімі жоқ, оның үлкен жетістікке жетуіне бірден-бір себеп осы. Мысалы, Макаода өткен әлем чемпионаты басталар алдында ол еш қаперсіз доп қуып жүрді. Тіпті чемпион болған­да ешқандай қуанбайды, жай күнде­лікті қатардағы болып жатқан оқиға сияқты қабылдайды. Мұн­дай салқынқандылық өте сирек кез­­десетін құбылыс, оның жетіс­ті­гінің құпиясы осында», деп жазыпты. 

Атақты пилот футболды қатты ұнатады. Бос уақытында доп тебумен айналысады. 2008 жылы Швейцария футбол федерациясы оны аяқдопшы Стефан Шапюиза, теннисші Рожер Федерер, шаң­ғышы Бернхард Руссилармен бірге Еуропа футбол федерация­сына өкіл ретінде таңдауы тегін емес. Футболдан басқа теннис ойнауды және велосипедпен жүргенді, таңмен тұрып жаяу жүгіргенді күнделікті әдетіне айналдырған. 

Шумахер 2013 жылы 29 жел­тоқ­сан күні Францияның Альпі аңғары бойында орналасқан Мерибельд тау шаңғысы базасында шаңғымен сырғанап келе жатып, оқыстан құлап, басымен тасқа соғылды. Міне, содан бері ес-түссіз комада жатыр. Осы­лай 43 жасында спорттық ғұмы­рын аяқтауға мәжбүр болды. Спорт­шы қазір Швейцариядағы өз үйінде. Оның денсаулығы жайлы нақты хабар мардымсыз. Испан­иялық «Ole» журналының мәлім­деуіне қара­ғанда, Шумахер өзінің бар байлы­ғын әйеліне және жалғыз ұлы Мик пен қызы Жина-Мария үшеуі­не қылдай етіп тең бөліп беру­ге өсиетнама жасаған көрінеді. 

АҚШ-тың «Columbia Pictures» кино компаниясы Шумахердің қазіргі шалажансар күйін көр­сететін деректі фильм түсірді. Кино түсірушілер бұл істі қолға алу оңай болмағанын айтады. Ұзақ уақыт Коринна ханыммен келіссөз жүргізген. Нәтижесінде аптасына 58 сағат таспа жазып алуға мүмкіндік алған. 

 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда өткен ел біріншілігінде Н. Жарылғапов «түйе палуан» атанды

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда «Қозыбаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

18.11.2018

Қор нарығы ел экономикасына серпін береді

18.11.2018

Қостанайда Батырбек Байназаровтың «Қобыз – аңыз» атты жеке концерті өтті

18.11.2018

Мәулен Әшімбаев ауыл шаруашылығы қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

18.11.2018

Элизабет Тұрсынбаева Мәскеудегі турнирде үздік алтылыққа енді

18.11.2018

Қызылорда облысында МЖӘ бойынша екі спорт кешені ашылды

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу