Бейбітшілік бойынша Нобель сыйлығы кімге бұйырды?

Биыл бейбітшілік бойынша Нобель сыйлығы Ядролық қаруға тыйым салу бойынша халықаралық қозғалысқа (ICAN) берілді. 

Егемен Қазақстан
06.10.2017 2928

Комитет мүшелері лауреат есімін жариялау рәсімінде қазіргі таңда ядролық қаруды қолдану қаупінің өте жоғары екенін айтты. "Солтүстік Корея секілді кейбір мемлекеттер өздерінің ядролық арсеналдарын жаңғыртып жатыр. Ал кез келген ядролық қаруды қолданудың гуманитарлық салдарына әлем назарын аударғаны үшін, бұл қаруды қолдануға тыйым салу туралы келісімге қол жеткізу үшін бар күш-жігерін жұмсаған аталған ұйымға Нобель сыйлығын табыстау туралы шешім қабылданды", деді Нобель комитетінің төрайымы Берит Рейс-Андерсен.

Ядролық қаруға тыйым салу бойынша халықаралық қозғалыс (ICAN) – ядролық қаруға тыйым салу туралы келісімді жүзеге асыру үшін жұмыс істейтін коалиция. Ұйымның қазіргі таңда 101 мемлекетте 468 серіктесі бар. Бас кеңсесі Женева (Швейцария) қаласында орналасқан.

Бір айта кетерлігі, ICAN 122 мемлекеттің БҰҰ-ның ядролық қаруды жою туралы келісімін қабылдауына әсер еткен. Бірақ оған әлемдегі ең ірі 9 мемлекет, оның ішінде АҚШ пен Ұлыбритания тіркелмепті. Әрине, ядролық қаруды таратпау туралы келісімге сәйкес аталған қарудан бас тартқан мемлекеттер де бар. Бірақ келісімге келгісі келмейтіндер де бар болғандықтан, ICAN бұл мәселеге әлем назарын аударып, осы жылдың басында ядролық қаруды жою үшін жаңа келісімге келу туралы бастама көтерген болатын. Осылайша 2017 жылдың 7 шілдесінде Ядролық қаруға тыйым салу туралы келісім қабылданды. 20 қыркүйекте қол қоюға жіберілген құжат заңды күшіне енуі үшін 50 мемлекеттің қолдауы қажет.

ICAN өзінің фейсбуктегі парақшасында сыйлықты Хиросима, Нагасаки мен басқа да ядролық қарудан зардап шеккендерге көрсетілген құрмет ретінде бағалады. "Кейбір мемлекеттер ядролық қару қауіпсіздікті қамтамасыз етеді деп ойлайды. Бұл қате пікір! Бұл қауіпті пікір! Себебі қарудың кең таралуына итермелеп, әлемді ядролық қарудан азат ету процесін бұзуы мүмкін", деп жазды ұйым.

ICAN қозғалысын құруға 1985 жылы Нобель сыйлығын алған «Ядролық соғыстың алдын алуды әлем дәрігерлері қолдайды» атты қозғалыс бастамашы болған. Басында Хельсинкиде өткен халықаралық құқық бойынша Нобель сыйлығының бүкіләлемдік конгресінде басым бағыт ретінде қабылданған ядролық қарудан бас тартуға арналған халықаралық кампания 2006 жылдың 7 қыркүйегінде тіркелген. Бірақ ресми түрде ашылуы 2007 жылдың 23 сәуірінде Мельбурнде (Австралия) өтті. 30 қыркүйекте Венада таныстырылды. 

Естеріңізге сала кетсек, бұған дейін әдебиет бойынша Нобель сыйлығы Кадзуо Исигуроға берілгені туралы хабарлаған болатынбыз. Ал Райнер Вайсс, Барри Бариш және Кип Торн есімді ғалымдар LIGO детекторы арқылы гравитациялық толқындарды анықтағаны үшін физика бойынша Нобель сыйлығын иеленген еді. Сондай-ақ ерітінділердегі биомолекула құрылымын анықтауға арналған жоғары сапалы криоэлектронды микроскопты дамытушыларға химия саласы бойынша Нобель сыйлығы бұйырды. Бір айта кетерлігі, биыл лауреаттарға берілетін қаржылай сыйлық 12,5 %-ға өсіп, 1,12 млн долларды құрады. Ал осы күнге дейін, яғни, 1901-2017 жылдар аралығында 98 Нобель сыйлығы табысталған. Оның ішінде екі рет сыйлықты үш адам өзара бөліскен. Жалпы лауреаттардың орташа жасы 62 жасты құрайды. Сонымен қатар лауреаттар қатарында 16 әйел бар. Нобель сыйлығынан тек 1 адам - Ле Дюк Тхо бас тартқан. Бір қызығы, Нобель сыйлығы тарихында салтанатты рәсім барысында үш лауреат қамауға алыныпты. 

Гүлнұр Қуанышбекқызы, 

"Егемен Қазақстан" 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2018

Маңғыстауда мемлекеттік органдардағы кадр қызметінің сапасы қандай?

19.08.2018

Азиада-2018: Дмитрий Алексанин Қазақстан қоржынына алғашқы алтынды салды

19.08.2018

Өскеменде Құрбан айтта 300 адамға ет таратылады

19.08.2018

Австралияда орман өртенді

19.08.2018

Головкин - «Канело» рематчын британ телевидениесі көрсетеді

19.08.2018

Отгонцэцэг Галбадрах Еуропа кубогында чемпион атанды

19.08.2018

Экс-депутат жас мемлекеттік қызметшілерге дәріс оқыды

19.08.2018

«Алтын Тобылғы» әдебиет жүлдесіне өтініштерді қабылдау басталды

19.08.2018

Маңғыстаулық құрылысшылар төл мерекесін атап өтті

19.08.2018

Барлық жағдай жасалатын солтүстік аймаққа көбірек келіңіздер – Мемлекет басшысы

19.08.2018

Теміржолда сыбайлас жемқорлықты болдырмау жайы айтылды

19.08.2018

Астанада жол ақыны SMS арқылы төлеуге болады

19.08.2018

Зерендіде жастардың жазғы білім лагерінің екінші маусымы жұмысын жалғастыруда

19.08.2018

Азиада-2018: Бүгін қазақстандық спортшылар жарыс жолына шығады

19.08.2018

Елордада автобус жүргізушілері 400 мың теңгеге дейін жалақы алуы мүмкін

19.08.2018

Жакартада жанған жұлдыз

19.08.2018

Ауа райы болжамы: Ақмола облысы мен Астана аумағында дауыл тұрады

18.08.2018

Жакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу