Бейбітшілік бойынша Нобель сыйлығы кімге бұйырды?

Биыл бейбітшілік бойынша Нобель сыйлығы Ядролық қаруға тыйым салу бойынша халықаралық қозғалысқа (ICAN) берілді. 

Егемен Қазақстан
06.10.2017 2756

Комитет мүшелері лауреат есімін жариялау рәсімінде қазіргі таңда ядролық қаруды қолдану қаупінің өте жоғары екенін айтты. "Солтүстік Корея секілді кейбір мемлекеттер өздерінің ядролық арсеналдарын жаңғыртып жатыр. Ал кез келген ядролық қаруды қолданудың гуманитарлық салдарына әлем назарын аударғаны үшін, бұл қаруды қолдануға тыйым салу туралы келісімге қол жеткізу үшін бар күш-жігерін жұмсаған аталған ұйымға Нобель сыйлығын табыстау туралы шешім қабылданды", деді Нобель комитетінің төрайымы Берит Рейс-Андерсен.

Ядролық қаруға тыйым салу бойынша халықаралық қозғалыс (ICAN) – ядролық қаруға тыйым салу туралы келісімді жүзеге асыру үшін жұмыс істейтін коалиция. Ұйымның қазіргі таңда 101 мемлекетте 468 серіктесі бар. Бас кеңсесі Женева (Швейцария) қаласында орналасқан.

Бір айта кетерлігі, ICAN 122 мемлекеттің БҰҰ-ның ядролық қаруды жою туралы келісімін қабылдауына әсер еткен. Бірақ оған әлемдегі ең ірі 9 мемлекет, оның ішінде АҚШ пен Ұлыбритания тіркелмепті. Әрине, ядролық қаруды таратпау туралы келісімге сәйкес аталған қарудан бас тартқан мемлекеттер де бар. Бірақ келісімге келгісі келмейтіндер де бар болғандықтан, ICAN бұл мәселеге әлем назарын аударып, осы жылдың басында ядролық қаруды жою үшін жаңа келісімге келу туралы бастама көтерген болатын. Осылайша 2017 жылдың 7 шілдесінде Ядролық қаруға тыйым салу туралы келісім қабылданды. 20 қыркүйекте қол қоюға жіберілген құжат заңды күшіне енуі үшін 50 мемлекеттің қолдауы қажет.

ICAN өзінің фейсбуктегі парақшасында сыйлықты Хиросима, Нагасаки мен басқа да ядролық қарудан зардап шеккендерге көрсетілген құрмет ретінде бағалады. "Кейбір мемлекеттер ядролық қару қауіпсіздікті қамтамасыз етеді деп ойлайды. Бұл қате пікір! Бұл қауіпті пікір! Себебі қарудың кең таралуына итермелеп, әлемді ядролық қарудан азат ету процесін бұзуы мүмкін", деп жазды ұйым.

ICAN қозғалысын құруға 1985 жылы Нобель сыйлығын алған «Ядролық соғыстың алдын алуды әлем дәрігерлері қолдайды» атты қозғалыс бастамашы болған. Басында Хельсинкиде өткен халықаралық құқық бойынша Нобель сыйлығының бүкіләлемдік конгресінде басым бағыт ретінде қабылданған ядролық қарудан бас тартуға арналған халықаралық кампания 2006 жылдың 7 қыркүйегінде тіркелген. Бірақ ресми түрде ашылуы 2007 жылдың 23 сәуірінде Мельбурнде (Австралия) өтті. 30 қыркүйекте Венада таныстырылды. 

Естеріңізге сала кетсек, бұған дейін әдебиет бойынша Нобель сыйлығы Кадзуо Исигуроға берілгені туралы хабарлаған болатынбыз. Ал Райнер Вайсс, Барри Бариш және Кип Торн есімді ғалымдар LIGO детекторы арқылы гравитациялық толқындарды анықтағаны үшін физика бойынша Нобель сыйлығын иеленген еді. Сондай-ақ ерітінділердегі биомолекула құрылымын анықтауға арналған жоғары сапалы криоэлектронды микроскопты дамытушыларға химия саласы бойынша Нобель сыйлығы бұйырды. Бір айта кетерлігі, биыл лауреаттарға берілетін қаржылай сыйлық 12,5 %-ға өсіп, 1,12 млн долларды құрады. Ал осы күнге дейін, яғни, 1901-2017 жылдар аралығында 98 Нобель сыйлығы табысталған. Оның ішінде екі рет сыйлықты үш адам өзара бөліскен. Жалпы лауреаттардың орташа жасы 62 жасты құрайды. Сонымен қатар лауреаттар қатарында 16 әйел бар. Нобель сыйлығынан тек 1 адам - Ле Дюк Тхо бас тартқан. Бір қызығы, Нобель сыйлығы тарихында салтанатты рәсім барысында үш лауреат қамауға алыныпты. 

Гүлнұр Қуанышбекқызы, 

"Егемен Қазақстан" 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.02.2018

Станимир Стойлов: 4 таймның тек біреуінде ғана осал болдық

22.02.2018

Белоруссия сапындағы Динара Әлімбекова Олимпиада чемпионы атанды

22.02.2018

ЕО - Орталық Азия қарым-қатынастарының 25 жылдығына орай халықаралық конференция өтті

22.02.2018

Бақытжан Сағынтаев отандық сарапшылармен өңірлерді дамыту мәселелерін талқылады

22.02.2018

Астанада «Енді ешқашан: Ашаршылық, Холокост, Камбоджа, Қожалы, Руанда» фотокөрмесі өтті

22.02.2018

Астанада әйелдер күресінің академиясы ашылды

22.02.2018

Тамара Дүйсенова «Нұр Отан» партиясының Хатшысы қызметіне тағайындалды

22.02.2018

Джордже Деспотович: «Біз ертеңгі кездесуде жоғары нәтижеге жетуге тырысамыз»

22.02.2018

Станимир Стоилов: «Ертеңгі кездесуде қорғаныста барынша сақ болып, өз ойынымызды көрсетуіміз қажет»

22.02.2018

Жоржи Жезуш: «Біздің жоғары нәтижеге жетуге мүмкіндігіміз бар»

22.02.2018

Астананың 20 жылдығына орай өтетін маңызды шаралар белгілі болды

22.02.2018

Желсон Мартинш: «Біз біртұтас команда ретінде ойнаймыз»

22.02.2018

Ұлттық банк басшысы қаржы пирамидасының басты белгілерін атады

22.02.2018

Ұлттық банк басшысы теңге бағамына қатысты болжам жасады

22.02.2018

Тараздағы «Жеңіс» саябағы қайта жаңғыртылады

22.02.2018

Ақышев: Теңге жыл басынан бері 4%-ға нығайды

22.02.2018

Атырау облыстық театрына «Академиялық» мәртебе салтанатты түрде табысталды

22.02.2018

Мейірбек Сұлтанхан «Астана – биік төрім, Қызылорда – туған жерім!» республикалық айтыста жеңімпаз атанды

22.02.2018

Шетелдік ЖОО-лардың қазақстандық студенттерге қызығушылығы жоғары

22.02.2018

Атырауда мемлекеттік туды 91 метр биіктікке көтереді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Халық тәжірибесі – құндылық

Елшіл қайраткер Смағұл Сәдуақасұлы «Сәрсенбек» атты романында (1922) бас қаһармандарының аузынан «Қазақ неше жылда нағыз Жапониядай болады», «Қазақ Жапония секілді болу үшін өзінің елдігі өзінде болу керек», «Мыңдаған, миллиондаған қазақтар жұмысшы болып істесе, өз жерінің байлығының рахатын көрген емей немене?! Бұл дегенің адам айтқысыз жаңару болар еді» дейтін пікірлер айтқызады. Ел келешегінің мүбәрак жолын меңзеген нұсқа сөз деп қабылдаған дұрыс.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жүздік құрылымда рулық үлес жоқ

Жақында танымал антрополог-академик Оразақ Смағұловтың «Қазақ халқының шығу тегі» атты еңбегі жарыққа шықты. Туындыда қазақ халқы осыдан қырық ғасыр бұрын Еуразия даласында дара этнос ретінде қалыптасқаны физикалық антропология арқылы дәлелденіпті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу