Ұйымды ұйыстыруға бағытталған ұсыныстар

Біріккен Ұлттар Ұйымы – ха­лықа­ралық бейбітшілік пен қауіп­сіз­дікті нығайту, елдер арасындағы ынты­мақтастықты арттыру, климат­тың өзгеруі, тұрақты даму, адам құқы­ғы, қарусыздану, лаңкестік, гумани­тар­лық және төтенше жағдайлар, ген­дерлік теңдік тәрізді өзге де маңыз­ды мәселелер бойынша шешімдер қа­был­дайтын, кең ауқымды өкілеттікке ие халықаралық ұйым.

Егемен Қазақстан
09.10.2017 49

Дегенмен ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басындағы әлемдік державалар арасындағы қарама-қайшылықтар, олардың түрлі аймақтардағы ық­пал­дарын арттыруға деген саясаттары, халықаралық кеңістікте жеке шешімдер қабылдап, ұйымның қарарлары мен шешімдеріне құлақ аспауы БҰҰ-ның беделі мен ықпал ету тетіктеріне кері әсерін тигізген болатын. Соңғы 20 жылда кейбір мемлекеттер түрлі желеумен, БҰҰ мінберінде талқыламастан және оның шешімінсіз басқа елдердің территориясына басып кіріп, әскери қимылдар жасап, мемлекеттік билікті құлатуға дейін баруда.

Бұдан Ұйымның ықпал ету мүм­кін­діктері азайып, түрлі елдер алдындағы беделі төмендеуде. Бұл жағдаяттар өз кезегінде Ұйымның қызметін уақыт талабына сай реформалау қажеттігін көрсетеді. Расында, Ұйымның дағдарысқа ұрынғаны соңғы жылдарда анық аңғарылуда. Көптен бері оның басқару және құрылымдық жүйесінде уақыт талабына сай өзгерістердің болмауынан, БҰҰ өзінің саяси рөлін әлсіреткендей. Ахуал осылайша жалғаса беретін болса, Ұйыммен есептесетіндер саны да азая түсетіні сөзсіз. Осы орайда БҰҰ-ны реформалауға қатысты тұшымды ұсыныстар қажет болды. Бұл мәселеде Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев БҰҰ-ның биік мінберінен өзінің ілгері ниетінен туындаған ілкімді ойларын білдіріп, халықаралық қоғамдастықтың ризашылығына бөленгенін айырықша атап өтуіміз керек.

ЕҚЫҰ, ИЫҰ, ШЫҰ, АӨСШК сияқты қызметтері қауіпсіздік пен тұрақтылықты сақтауға бағытталған белді халықаралық ұйымдарға табысты төрағалық етіп, олардың қызметін жаңа сатыға көтеріп, ғаламдық және аймақтық деңгейдегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету бағытында нақты ұсыныстар мен іс-қимылдар жасап келе жатқан еліміздің Президенті БҰҰ-ның 70 жылдық мерейтойына арналған саммитінде оның қызметін саяси және экономикалық бағыттарда жетілдіруге қатысты тың бастамалар көтеріп, оны іске асыру тетіктерін жариялаған болатын. Онда негізінен Ұйымның лаңкестік пен экстремизмге қарсы күресін күшейтіп, мемлекеттерді зұлымдыққа қарсы біріктіру, оның Экономикалық және әлеуметтік кеңесін Жаһандық даму кеңесіне айналдыру, Жаһандық стратегиялық бастама - 2045 жоспарын әзірлеу секілді маңызды ұсыныстар айтылған-ды. Сондай-ақ, Елбасы БҰҰ-ның дамуына жаңа қарқын беру мақсатында, жыл сайын әрбір мемлекет өз қорғаныс бюджетінің 1 пайыздық мөлшерін БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттары үшін құрған арнайы қорына аударып, оның штаб-пәтерін Азия аймағына көшіру сияқты маңызды ойларын да халықаралық қоғамдастықтың назарына ұсынған еді. Бұдан бөлек, БҰҰ-ның жұмысын жетілдіру мәселелері еліміздің БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі ретіндегі жеті негізгі басымдықтарының бірінде атап көрсетілген. 

Таяуда БҰҰ Бас Ассамблеясының 72-сес­сиясында БҰҰ қызметін жетіл­діруге қатысты арнайы іс-шара өтіп, оның қызметін реформалауға қатысты ұсы­ныстар жасалып, арнайы декларация қабылданды. Декларацияда Бас хатшының рөлін күшейту, БҰҰ бүкіл жүйе­сінің есеп беруін және ашықтығын арттыру, ұйымды қаржыландыруда елдердің үлесін теңестіру, менеджмент сапасын көтеру, бюджеттік жоспарлауды же­тілдіру, сияқты т.б. мәселелер қамтыл­ған. Сонымен қатар, құжатта мүше мем­ле­кеттер мен БҰҰ Хатшылығы арасын­дағы әріптестік қатынастар мен сенімді нығайту маңыздылығы айтылған. 

Жалпы, Декларацияны қолдаған Ұйым­ға мүше 128 мемлекеттің қатарында біздің еліміз де бар. БҰҰ-ны реформалау бойынша қабылданған бұл құжатта көзделген мәселелер Қазақстанның осы саладағы негізгі көзқарастарына, Елба­сы­ның ұсыныстарына толық сәйкес келеді. Бұл Декларация Ұйымдағы дағ­да­рыстық жағдайды тоқтатуға, 72 жыл бұрын Сан-Францискода басталған үр­дісті жандандыра түсуге жол ашатыны сөзсіз. Декларация БҰҰ-ға мүше 193 мем­лекеттің басшыларының бәріне «сағат­тарын теңестіруге» және Ұйымның бола­шақтағы маңызды басымдықтарын анықтауға бірегей мүмкіндіктер бермек. 

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне 2017-2018 жылдардағы тұрақты емес мүше­сі ретінде Ұйым қызметін түрлі бағыт­тары бойынша мүмкіндігінше жетіл­діруге, мемлекеттер арасындағы қара­ма-қайшылықтар мен текетірестерді барынша бейбіт, дипломатиялық жолмен, тәуелсіздік жылдары жинақталған бітімгерлік тәжірибесін барынша қолдана отырып шешуге күш салатын болады. 
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.10.2017

Су қоймасының беріктігіне екі ел де мүдделі

24.10.2017

«Нұрлы жол» бағдарламасына 2017 жылы 484,2 млрд тг бөлінген

24.10.2017

«Нұрлы жер» – баспаналы болудың елеулі мүмкіндігі

24.10.2017

Фариза феномені

24.10.2017

Қымызды тұңғыш зерттеген қазақ

24.10.2017

Адвокаттық көмек қайткенде қауқарлы болмақ?

24.10.2017

Рухани келісім – орнықты дамудың негізі

24.10.2017

Нәсіптің көзі атакәсіпте

24.10.2017

Ресми бөлім (24.10.2017)

23.10.2017

Бақытжан Сағынтаев жұмыс сапарымен Алматыға барды

23.10.2017

7 күнде «Сергектің» көмегімен 1300-ден астам бұзушылық анықталды

23.10.2017

Көкшетаулық каратэшілер ел чемпионатында 12 медаль жеңіп алды

23.10.2017

Моңғолия тауларында 10 альпинист қаза тапты, жетеуі іздестірілуде

23.10.2017

Атырауда заңнамалық актілерге енгізілетін өзгерістер талқыланды

23.10.2017

Қасым-Жомарт Тоқаев ЭЫДҰ бас хатшысымен кездесті

23.10.2017

Мың мезет (ой-отау)

23.10.2017

«Шынайы шымылдық» сахна сәнін келтірді

23.10.2017

Шыңғырлауда ұстазға ескерткіш орнатылды

23.10.2017

«Ата, мен қай тілде сөйлеп тұрмын?..»

23.10.2017

Лондон төріндегі қаламгер тойы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Рухани келісім – орнықты дамудың негізі

Тәуелсіздігіміздің елең-алаңында, яғни осыдан ширек ғасырдан астам уақыт бұрын мемлекеттік дең­гей­де қабылданған шешімдер мен қол­ға алынған бастамалар өзі­нің өмір­шеңдігін көрсете отырып, қо­ға­мы­мыздың игілігіне айнала білді. Әсіресе қоғамды рухани келісімге үнде­ген, татулық пен береке-бірлігі­мізді арт­тыруға бағытталған сауатты да сали­қалы бастамалардың жөні бөлек.

Әйіп ЫСҚАҚ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Нәсіптің көзі атакәсіпте

Халқымыз төрт түлік өсіруді атакәсіптің біріне, тіпті бірегейіне балаған. Тіршіліктің нәрі, көзі деп ұққан. Содан болар, ауыл адамдары амандасқанда «мал-жан аман ба?» деп хал-жағдай сұрасып жатады. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қаржы жүйесіндегі тарихи шешім

Алпауыт ел Америка Құрама Штат­тары­ның экономикасы қазіргі кезде өз жарасын өзі жалап жазатын көк­жал қасқырға ұқсайды. Ол өзінің осы қасиетінің арқасында жазылмастай сыр­қатқа шалдыққан қазіргі қаржы ка­питализмнің ғұмырын барынша ұзартып келеді. Бүгінгі күні бүкіл әлемге билігін жүргізіп отырған ка­пи­тализмнің басты тірегі бастапқы кезде осы формациялық құрылыс­тың отаны әрі таратушысы болға­нымен соңғы жылдары барынша әлеу­меттене бастаған Еуропа емес, нарық­тық жолға түсіп, жедел байып келе жатқанымен Конфуций қағидасы бойынша мемлекетті әке деп қабыл­дап, бүкіл халық үшін одан әкелік қам­қорлық талап ететін дана Қытай емес, корпоративтік рухты ту етіп көтерген еңбекшіл Жапония мен Оңтүстік-Шығыс Азияның елдері емес, нақ осы АҚШ-тың өзі болып отырғандығын біраз жұрт жақсы біледі.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Онлайндағы жұңғо жұрты

Қытай. Жан-жақтан ағылған адамдар мен көлік ағысы толас­тар емес. Бағдаршамның қызыл шамына тоқтаған көлікте отырып, жан-жағыңды бағдарлайсың. Сіз отырған көлікке жапсарласа, бірінен соң бірі жапырлап велосипед мінген жолаушылар сы­наласып тоқтап жатыр. Ал жол жүруге рұқсат берілгенде бей­не құмырс­қалар тəрізді өре жөнелген қос дөңгелекті көлік­ке отыр­ған­дардың шеруін көр­гендейсіз. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Кімді тұлға тұтамыз?

Баяғының жастарына «Мен өмір­ден өзімді іздеп жүрмін» деп сөйлеу тән болатын... Жақында Америкада оқып жүрген қазақ­стандық жас өреннің пікірін тыңдап көруге тура келді.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу