Атамбаевша айыптаудың астарында не бар?

Қырғызстан президенті Алмазбек Атамбаевтың Қазақстанға қатысты сыңаржақ пікірі ақпарат кеңістігінде қызу талқылануда. Бір кездері еліміз бен Елбасымызды сөзі жеткенше мақтаған Қырғызстан басшысының былайша құбылуын сарапшылар, түрлі ақпарат құралдары сан-саққа жорып отыр.

Егемен Қазақстан
10.10.2017 2076

Мәселен, «Kirim Haber» агенттігі Қыр­ғыз­стан президентінің бұл сыңаржақ мәлім­демесін елдегі сайлау науқанындағы ахуалмен байланыстыра отырып қарастырған. Ал «Рейтер» агенттігі ресми Бішкектің Қа­зақстан Президентінің қырғызстандық үміткер Өмірбек Бабановты қабылдауын өздерінің ішкі шаруасына араласу деп есептейтінін жазады.

Ресейлік бірқатар сарапшылар Алмазбек Атамбаевтың күрт өзгеріп, бұра тарта сөй­леуін «суға кеткен тал қармайдыға» балап отыр. Мәселен, «Московский Комсомолец» ба­сылымына сұхбат берген ТМД және Орталық Азия елдері бойынша сарапшы, халықаралық журналист Аркадий Дуб­новтың пайымдауынша, ресми Бішкек А.Атамбаевтың ыңғайсыз пікірі үшін ке­шірім сұрауы қажет. Сондай-ақ ол алда-жалда кешірім сұралмаса, бауырлас екі елдің арасына от түсетінін айтады.

«Қазақстанға қарата айтылған жөнсіз пікірлер назардан тыс қалмақ емес. Мұн­дай сөздер Қазақстан мен Қырғызстан ара­сындағы қарым-қатынасты бұзады. Ме­ніңше, ресми Бішкек жедел түрде кешірім сұрауы керек. Екі ел арасындағы алауыздық Орталық Азиядағы жағдайға тиімсіз», дейді сарапшы.

«Независимая газета» А.Атамбаевтың бұл әрекетін елдегі сайлау науқанындағы жағ­даймен байланыстыра келіп, Қырғыз­станның қазіргі президенті қолдап отырған үміткер Сооронбай Жээнбековтің халық арасындағы беделі төмендей бастағанын жазады.

Алмазбек Атамбаевтың астам сөзі неге апарып соғары туралы Қырғызстанның саясаттанушылары жергілікті ResPublica газеті бетінде пікір білдірген. Мәселен, саясаттанушы Эдиль Осмонбетов қырғыз президентінің көрші елдер және олардың басшыларына қарата айтқан орынсыз сыны жалғыз бұл емес екенін еске салады.

Бірақ, саясаттанушы президент Атам­баевтың сөзі екі мемлекет тұрғындарының қа­рым-қатынасына бәлендей әсер ете қой­майды деп есептейді. «Орталық Азия елдері геосаяси салмақты арттыру үшін бірігуі керек», деп атап көрсеткен саясаттанушы басылым бетінде.

Негізінде А.Атамбаевтың өзі жақтап отыр­ған адамның президент бола алмай қалу қаупі сезіле бастағандықтан, түр­лі айла-шарғы жасай бастағанын соң­ғы ақпараттардан анық аңғарылады. Қыр­ғызстан басшысының Қазақстан тұрғы­сында айтқан орынсыз пікірін сондай амалдардың бірі деп түсінуге болады.

Қырғызстандағы «Жаны муун» оппо­зи­циялық қозғалысының өкілі Әділ Тұ­рдықұлов «Незави­си­мая газета» басылымына берген сұх­батында Қырғыз­стан басшысының Қазақстанға қатысты айт­қан пікірін «соңғы тұяқ серпуге» балайды. Бұған қоса, ол: «Биліктің қолынан ке­лер әрекеті аз. Олар ең әуелі Бабановты сайлаудан шеттетуді көздейді. Орталық сайлау комиссиясы оған екі рет ескерту беріп үлгерді. Екіншісі – елдегі жағдайдың шиеленіскенін сылтауратып, дауыс беруді кейінге қалдыру. Осыны ескере келе, Атамбаевтың неліктен мұндай қадам жасағанын түсіну қиын емес»,  дейді.

Ә.Тұрдықұловтың пікірінше, жағ­дай­дың бұлай өрбуі таңғаларлық жағдай емес. Сайлау науқанындағы үгіт-насихат жұ­мыс­тары басталмай-ақ мұндай оқиға­ның болу мүмкіндігі ескерілген көріне­ді. «Атамбаевтың мәлімдемесі оның үрей­ле­нетінін көрсетеді. Ө.Бабанов жеңіске жетсе, оның қауіпсіздігіне зиян келуі мүмкін. Бабановпен бірге бұл мәселе жөнінде әңгіме жүргізілсе де, Атамбаев оған сенбейді», деп есептейді қырғызстандық сарапшы.

Аталған басылым осыдан біраз бұрын Н.Назарбаевқа шексіз алғысын жаудырған Атамбаевтың көзқарасын күрт өзгертіп шыға келуіне таңданысын да жасырмаған.

«Regnum» ақпарат агенттігі Қырғызстан мен Қазақстан ара­сындағы шиеленісті өз­дерінше ба­ғамдап көрген екен. Агенттіктің пайымдауынша, мәселе А.Атамбаев билік құрған жылдары елдегі бірқатар зиялы қа­уым өкілдерін өзіне қарсы қоюына байланысты туындаған. Сон­дықтан, ол өз ізбасары ретінде Соорон­бай Жээн­бековті қалдырып кетуге мүд­делі. Оқиға осылай өрбігенде ғана Атам­баев қылмыстық қудалаудан құтыла алады.

«Regnum» 15 қазандағы сайлауда Өмір­бек Бабанов жеңіске жетеді деп санайды. Қа­зақстанды айыптаған Атамбаев мұндай жағдайда дауыс беруге сыртқы күштердің араласқанын сылтаурата алады. Агенттіктің пікірінше, сайлау екінші турға созылса, қырғыз президенті халықтың көзқарасын өзгертуге барын салады.

Сонымен қатар агенттік қазақ-қырғыз қатынасының сайлауға тікелей тәуелді бо­лып қалғанын сөз еткен. Өйткені Атам­баевтың сөздері екі ел арасындағы байланысты шиеленістіріп жіберген. Агенттік, сондай-ақ, Қырғызстанның пре­зи­ден­ттігіне кім сайланса да, «тоғы­зыншы территориямен» келісу қиынға соғатынын болжайды.

Аталған агенттік екі ел арасындағы қа­рым-қатынастың бұзылуына қырғыз бас­шы­сының тікелей әсер еткенін айтады. Осы орайда «Regnum» ақпарат агенттігі қазіргі қырғыз билігінің отпен ойнап отырғанын тілге тиек еткен.

«Правда» газеті Атамбаевтың әрекетін арқадан пышақ ұруға балап отыр. Басы­лым­ның пікірінше, қырғыз басшысы тақтан тая­тын кез жақындаған сайын қазіргі мүм­кіндігін пайдаланып, айтарын айтып қалуға тырысады.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

 

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.02.2018

Станимир Стойлов: 4 таймның тек біреуінде ғана осал болдық

22.02.2018

Белоруссия сапындағы Динара Әлімбекова Олимпиада чемпионы атанды

22.02.2018

ЕО - Орталық Азия қарым-қатынастарының 25 жылдығына орай халықаралық конференция өтті

22.02.2018

Бақытжан Сағынтаев отандық сарапшылармен өңірлерді дамыту мәселелерін талқылады

22.02.2018

Астанада «Енді ешқашан: Ашаршылық, Холокост, Камбоджа, Қожалы, Руанда» фотокөрмесі өтті

22.02.2018

Астанада әйелдер күресінің академиясы ашылды

22.02.2018

Тамара Дүйсенова «Нұр Отан» партиясының Хатшысы қызметіне тағайындалды

22.02.2018

Джордже Деспотович: «Біз ертеңгі кездесуде жоғары нәтижеге жетуге тырысамыз»

22.02.2018

Станимир Стоилов: «Ертеңгі кездесуде қорғаныста барынша сақ болып, өз ойынымызды көрсетуіміз қажет»

22.02.2018

Жоржи Жезуш: «Біздің жоғары нәтижеге жетуге мүмкіндігіміз бар»

22.02.2018

Астананың 20 жылдығына орай өтетін маңызды шаралар белгілі болды

22.02.2018

Желсон Мартинш: «Біз біртұтас команда ретінде ойнаймыз»

22.02.2018

Ұлттық банк басшысы қаржы пирамидасының басты белгілерін атады

22.02.2018

Ұлттық банк басшысы теңге бағамына қатысты болжам жасады

22.02.2018

Тараздағы «Жеңіс» саябағы қайта жаңғыртылады

22.02.2018

Ақышев: Теңге жыл басынан бері 4%-ға нығайды

22.02.2018

Атырау облыстық театрына «Академиялық» мәртебе салтанатты түрде табысталды

22.02.2018

Мейірбек Сұлтанхан «Астана – биік төрім, Қызылорда – туған жерім!» республикалық айтыста жеңімпаз атанды

22.02.2018

Шетелдік ЖОО-лардың қазақстандық студенттерге қызығушылығы жоғары

22.02.2018

Атырауда мемлекеттік туды 91 метр биіктікке көтереді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Халық тәжірибесі – құндылық

Елшіл қайраткер Смағұл Сәдуақасұлы «Сәрсенбек» атты романында (1922) бас қаһармандарының аузынан «Қазақ неше жылда нағыз Жапониядай болады», «Қазақ Жапония секілді болу үшін өзінің елдігі өзінде болу керек», «Мыңдаған, миллиондаған қазақтар жұмысшы болып істесе, өз жерінің байлығының рахатын көрген емей немене?! Бұл дегенің адам айтқысыз жаңару болар еді» дейтін пікірлер айтқызады. Ел келешегінің мүбәрак жолын меңзеген нұсқа сөз деп қабылдаған дұрыс.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жүздік құрылымда рулық үлес жоқ

Жақында танымал антрополог-академик Оразақ Смағұловтың «Қазақ халқының шығу тегі» атты еңбегі жарыққа шықты. Туындыда қазақ халқы осыдан қырық ғасыр бұрын Еуразия даласында дара этнос ретінде қалыптасқаны физикалық антропология арқылы дәлелденіпті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу