Атамбаевша айыптаудың астарында не бар?

Қырғызстан президенті Алмазбек Атамбаевтың Қазақстанға қатысты сыңаржақ пікірі ақпарат кеңістігінде қызу талқылануда. Бір кездері еліміз бен Елбасымызды сөзі жеткенше мақтаған Қырғызстан басшысының былайша құбылуын сарапшылар, түрлі ақпарат құралдары сан-саққа жорып отыр.

Егемен Қазақстан
10.10.2017 2751
2

Мәселен, «Kirim Haber» агенттігі Қыр­ғыз­стан президентінің бұл сыңаржақ мәлім­демесін елдегі сайлау науқанындағы ахуалмен байланыстыра отырып қарастырған. Ал «Рейтер» агенттігі ресми Бішкектің Қа­зақстан Президентінің қырғызстандық үміткер Өмірбек Бабановты қабылдауын өздерінің ішкі шаруасына араласу деп есептейтінін жазады.

Ресейлік бірқатар сарапшылар Алмазбек Атамбаевтың күрт өзгеріп, бұра тарта сөй­леуін «суға кеткен тал қармайдыға» балап отыр. Мәселен, «Московский Комсомолец» ба­сылымына сұхбат берген ТМД және Орталық Азия елдері бойынша сарапшы, халықаралық журналист Аркадий Дуб­новтың пайымдауынша, ресми Бішкек А.Атамбаевтың ыңғайсыз пікірі үшін ке­шірім сұрауы қажет. Сондай-ақ ол алда-жалда кешірім сұралмаса, бауырлас екі елдің арасына от түсетінін айтады.

«Қазақстанға қарата айтылған жөнсіз пікірлер назардан тыс қалмақ емес. Мұн­дай сөздер Қазақстан мен Қырғызстан ара­сындағы қарым-қатынасты бұзады. Ме­ніңше, ресми Бішкек жедел түрде кешірім сұрауы керек. Екі ел арасындағы алауыздық Орталық Азиядағы жағдайға тиімсіз», дейді сарапшы.

«Независимая газета» А.Атамбаевтың бұл әрекетін елдегі сайлау науқанындағы жағ­даймен байланыстыра келіп, Қырғыз­станның қазіргі президенті қолдап отырған үміткер Сооронбай Жээнбековтің халық арасындағы беделі төмендей бастағанын жазады.

Алмазбек Атамбаевтың астам сөзі неге апарып соғары туралы Қырғызстанның саясаттанушылары жергілікті ResPublica газеті бетінде пікір білдірген. Мәселен, саясаттанушы Эдиль Осмонбетов қырғыз президентінің көрші елдер және олардың басшыларына қарата айтқан орынсыз сыны жалғыз бұл емес екенін еске салады.

Бірақ, саясаттанушы президент Атам­баевтың сөзі екі мемлекет тұрғындарының қа­рым-қатынасына бәлендей әсер ете қой­майды деп есептейді. «Орталық Азия елдері геосаяси салмақты арттыру үшін бірігуі керек», деп атап көрсеткен саясаттанушы басылым бетінде.

Негізінде А.Атамбаевтың өзі жақтап отыр­ған адамның президент бола алмай қалу қаупі сезіле бастағандықтан, түр­лі айла-шарғы жасай бастағанын соң­ғы ақпараттардан анық аңғарылады. Қыр­ғызстан басшысының Қазақстан тұрғы­сында айтқан орынсыз пікірін сондай амалдардың бірі деп түсінуге болады.

Қырғызстандағы «Жаны муун» оппо­зи­циялық қозғалысының өкілі Әділ Тұ­рдықұлов «Незави­си­мая газета» басылымына берген сұх­батында Қырғыз­стан басшысының Қазақстанға қатысты айт­қан пікірін «соңғы тұяқ серпуге» балайды. Бұған қоса, ол: «Биліктің қолынан ке­лер әрекеті аз. Олар ең әуелі Бабановты сайлаудан шеттетуді көздейді. Орталық сайлау комиссиясы оған екі рет ескерту беріп үлгерді. Екіншісі – елдегі жағдайдың шиеленіскенін сылтауратып, дауыс беруді кейінге қалдыру. Осыны ескере келе, Атамбаевтың неліктен мұндай қадам жасағанын түсіну қиын емес»,  дейді.

Ә.Тұрдықұловтың пікірінше, жағ­дай­дың бұлай өрбуі таңғаларлық жағдай емес. Сайлау науқанындағы үгіт-насихат жұ­мыс­тары басталмай-ақ мұндай оқиға­ның болу мүмкіндігі ескерілген көріне­ді. «Атамбаевтың мәлімдемесі оның үрей­ле­нетінін көрсетеді. Ө.Бабанов жеңіске жетсе, оның қауіпсіздігіне зиян келуі мүмкін. Бабановпен бірге бұл мәселе жөнінде әңгіме жүргізілсе де, Атамбаев оған сенбейді», деп есептейді қырғызстандық сарапшы.

Аталған басылым осыдан біраз бұрын Н.Назарбаевқа шексіз алғысын жаудырған Атамбаевтың көзқарасын күрт өзгертіп шыға келуіне таңданысын да жасырмаған.

«Regnum» ақпарат агенттігі Қырғызстан мен Қазақстан ара­сындағы шиеленісті өз­дерінше ба­ғамдап көрген екен. Агенттіктің пайымдауынша, мәселе А.Атамбаев билік құрған жылдары елдегі бірқатар зиялы қа­уым өкілдерін өзіне қарсы қоюына байланысты туындаған. Сон­дықтан, ол өз ізбасары ретінде Соорон­бай Жээн­бековті қалдырып кетуге мүд­делі. Оқиға осылай өрбігенде ғана Атам­баев қылмыстық қудалаудан құтыла алады.

«Regnum» 15 қазандағы сайлауда Өмір­бек Бабанов жеңіске жетеді деп санайды. Қа­зақстанды айыптаған Атамбаев мұндай жағдайда дауыс беруге сыртқы күштердің араласқанын сылтаурата алады. Агенттіктің пікірінше, сайлау екінші турға созылса, қырғыз президенті халықтың көзқарасын өзгертуге барын салады.

Сонымен қатар агенттік қазақ-қырғыз қатынасының сайлауға тікелей тәуелді бо­лып қалғанын сөз еткен. Өйткені Атам­баевтың сөздері екі ел арасындағы байланысты шиеленістіріп жіберген. Агенттік, сондай-ақ, Қырғызстанның пре­зи­ден­ттігіне кім сайланса да, «тоғы­зыншы территориямен» келісу қиынға соғатынын болжайды.

Аталған агенттік екі ел арасындағы қа­рым-қатынастың бұзылуына қырғыз бас­шы­сының тікелей әсер еткенін айтады. Осы орайда «Regnum» ақпарат агенттігі қазіргі қырғыз билігінің отпен ойнап отырғанын тілге тиек еткен.

«Правда» газеті Атамбаевтың әрекетін арқадан пышақ ұруға балап отыр. Басы­лым­ның пікірінше, қырғыз басшысы тақтан тая­тын кез жақындаған сайын қазіргі мүм­кіндігін пайдаланып, айтарын айтып қалуға тырысады.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

 

 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу