Қолыңнан келсе, қонышыңнан бас...

Елімізде Өскемен және Қостанай қаларында автомобильдер құрас­ты­рылатыны баршаға белгілі. Кәдімгі жеңіл автокөліктер. Ресми мәліметтерге сенсек, олардың саны да аз емес. Демек, осынау отандық өнімді саудаға шығару үшін өткізу рыногы қажет.

Егемен Қазақстан
09.11.2017 259

Айналдырған 17 миллион ғана халқы бар және оның да айтарлықтай бөлігі өздеріне қажетті автомашиналарын алып үлгерген ел тұрғындары қазақстандық автокөліктерді сатып алуда қаншалықты қауқар көрсете алмақ? Шетелдерге экспортқа өткі­зейік десек тағы проблема бар. Жа­қын да қуатты көршілеріміз – Қытай мен Ресей өз автомашиналарын өткі­зетін рынок іздеп әлек. Тіпті авто­өндірісі анау айтқандай дамып кете қоймаған Өзбекстанның да өз көлік­тері жеткілікті. Әйтеуір біздің ма­шиналарымызды сатып ала қояйық деп алақандарын ысқылап отырған олар жоқ. Сонда не істеу керек?

Әрине мұндай сауалды автомобиль құрастыру ісін қолға алардан біраз бұрын қойып, оған жауапты да сол кезде іздестіру керек еді. Қазір енді кеш. Сондықтан «болары болып, бояуы сіңген іске» өкініш білдірейін деп жатқан ниет жоқ бізде. Біздің айтпағымыз мәселенің басқа қыры.

Таяуда Қазақстанның автомо­биль саласы кәсіпорындарының одағы мем­лекеттік қызметшілер үшін қыз­мет бабын­дағы автомобильдерді мемле­кет­тік сатып алу жүйесін жетілдіру жө­нін­де Қаржы министрлігіне ұсыныс біл­дірді. Ол нендей ұсыныстар дейсіз ғой. Ай­тайық. Олардың пайымдауларын­ша, бірін­шіден, мемлекеттік қызметшілердің әр категориясы үшін қызмет бабын­дағы автомобильдердің типтік стандарт­тарын енгізу қажет. Екіншіден, мем­лекеттік мекемелердің шетелдік жеңіл автомобильдерді сатып алулары­на мораторий енгізу керек. Үшіншіден, «Мем­лекеттік сатып алулар туралы» заңда бұрын қарастырылған отандық авто­өндірушілерге арналған преферен­цияларды қайта қалпына келтірген жөн.

«ҚазАвтоПромның» бұлайша шыр-пыр болуы тегіннен тегін емес екен. Сөйтсек, үстіміздегі жылдың 9 айында шетелдік автомобильдерді мемлекеттік сатып алу көрсеткіші қауырт өсіп кеткен. Мәселен, 2016 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында ол көрсеткіш 67 бір­лікті құраса, 2017 жылдың тиісті кезең­інде 508-ге жетіп 7,5 есеге артып түс­кен. Осынша машинаны сатып алу үшін, әрине қыруар қаржы қажет. Сон­дықтан да мемлекеттік мекемелер мен ұлттық компаниялар күні бұрын қам жасап, жыл басынан бастап импорт­тық машиналарды сатып алу үшін өз бюджеттерінде 6,7 миллиард теңгені алдын ала қарастырып қойған көрінеді. 

Сонымен бірге бір модельдегі авто­көліктерді кей кезде екі есе қым­бат бағаға сатып алған жағдайлар да кездесіп отырған. Ақшаң болса қалтаңда, талтаңдасаң талтаңда деген рас. Бар айырмашылығы бұларды талтаңдатып отырған өз қалталарындағы емес, мемлекет «қалтасындағы» ақша. Айталық Toyota Land Cruiser  және Toyota Land Cruiser Prado жол талғамайтын автокөліктерді сатып алу үшін ғана мемлекеттік мекемелер жыл басына бері бюджеттен 841 миллион теңгеден астам қаржы жұмсаған! Осы автомашиналардың төрттен бірін құрайтын модельдердің әрқайсысы 23 миллион теңгеден асатын қаржыға түсуі де бүгінде әркімнің ойына не келсе соны істеуге көшкенін көрсетеді. Осындайда азып-тозып тұрған ауылдар мен оларға апаратын шұрық-шұрық жолдар көз алдыңа елестейді. Егер жаңағы 23 миллионды бір ауылға берсе, ол жерде «коммунизм» орнатуға болар еді. Бірақ кім бере қойсын?..

Ал енді осындай қымбат машиналарды тақымға басып тайраңдап жүргендер кімдер дейсіздер ғой? Олар өзіміздің облыстық және аудандық әкімдіктерде қызмет істейтін шенеуніктер. Нақа ақымақ емеспіз, түсінеміз. Қазір бұрынғы кеңестік кездегідей емес, қол бос, жұмыс қайда деп сұрап, талап етіп жатқан және ешкім жоқ. Сондықтан ара-тұра аңға шығып тұру керек. Қыдыратын жерлер тағы бар. Жол болса-болмаса да нашар, берік отырмасаң бауырыңмен жер сызып қаласың. Осыдан кейін шенеуніктер мемлекет қаржысына қымбат «авто» алмай қайтсын?! 

Дегенмен дейміз-ау... Сонда әу, бәтірекесі, қазынаның онсыз да асып-тасып жатпаған азғантай ақшасына қымбат автокөліктер сатып ала беруді қойсаңдаршы. Ең болмаса, мына елімізде құрастырылып жатқан автомобильдерді сатып алсаңдаршы, өзіміз алмасақ ол машиналарды кім алады дейтін бір пенденің мүлде табылмағаны ма шынымен? «Әй дейтін әже, қой дейтін қожа жоқ» деп осындайдан айтқан болар сірә, бұрынғы ата-бабаларымыз. 

Қолынан келгендерге қонышынан бастырып қойған заман-ай дейсің кейбір шікірейген шенеуніктердің жоғарыдағыдай шектен шыққан әрекеттерін көрген кезде. Арзанқол машинамен жүріп-ақ ел үшін қыруар істі тындырған кеңестік кездің мемлекеттік қызметшілері періште екен ғой, шіркін...

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.11.2017

ОҚО-да биыл жалпы өңірлік өнім көлемі 1 340 491 млн. теңгені құрады

18.11.2017

Үкімет басшысы Жамбыл өңірінің жай-күйімен танысты

18.11.2017

Атырауда ақын Өтеген Оралбаевтың шығармашылық кеші өтті

18.11.2017

Өзге ұлт өкілдері де латын қаріпті көне кітаптарды ұстап көрді

18.11.2017

Оңтүстікте он айда өнеркәсіп кәсіпорындарымен 684 млн теңгеге жуық өнім өндірілді

18.11.2017

ОҚО-да орташа жалақы мөлшері 101 мың теңгеден асқан

18.11.2017

Төрт дүркін чемпион дүркіретіп той берді

17.11.2017

Әбдіқалықованың төрағалығымен Мемлекеттік наградалар жөніндегі комиссияның отырысы өтті

17.11.2017

Сағынтаев оңтүстік өңірлердің аграршыларымен кездесті

17.11.2017

ОҚО әкімі жазушы-драматург Дулат Исабековпен кездесті

17.11.2017

Үкімет басшысы Жамбылдағы минералды тыңайтқыштар зауытына барды

17.11.2017

«Нұр Отан» партиясында «Көш көлікті болсын» акциясы өтті

17.11.2017

Қыздар университетінің студенті гран-при иегері атанды

17.11.2017

Түлкібаста биыл 31 өндірістік кооператив құрылды

17.11.2017

Назарбаев «Royal Dutch Shell» концернінің бас атқарушы директорымен кездесті

17.11.2017

ТМД-ға мүше мемлекеттердің жастар ісі жөніндегі Кеңесінің отырысы өтті

17.11.2017

Динара Сәдуақасова БҰҰ Балалар қорының Қазақстандағы елшісі болып жарияланады

17.11.2017

Лос-Анжелесте Қазақстан мәдениеті мен киносының күндері өтеді

17.11.2017

ОҚО бала туу мен табиғи өсім бойынша республикада көш бастап келеді

17.11.2017

Бақытжан Сағынтаев жұмыс сапарымен Жамбыл облысына барды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Нәзира РАХМАНҚЫЗЫ, кинотанушы

Коммерциялық кино: ақша һәм арзан күлкі

Немістің атақты кино теоретигі Зигфрид Кракауэрдің «Коммерциялық кино мен көпшілік психологиясы өзара байланысты және ол спираль тек­тес болып келеді» деген пікірі бар. Шынында да, коммерциялық ки­но мен  көпшілік, яғни көрермен пси­хологиясының арасында қандай байланыс бар?   

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Зардабын қателіктің тартқан білер

Кез келген адам шешімі күрде­леніп, бірнеше сот процестеріне ұласатын дауға басын сұға қой­май­ды. Одан өзіне пайда жоқ екенін де біледі. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Күйгелектік қадірді кетіреді

«Қоғамда болып жатқан терең өзгерістерге байланысты біздің тарихқа қайтадан үңіліп, сол кездерден бүгінгі күннің проблемаларынан шығудың жолын іздеп, болашаққа сабақ алуымыз керек», деген еді Президент Н.Назарбаев өзінің «Тарих толқынында» кітабында. Тарихтан сабақ алу – қай заманда болса да күшін жоймайтын, ескірмейтін маңызды мәселе.        G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                   Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : DonateЗакрыть

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Тілде буын жоқ...

Көп сөйлейміз. Көпіріп. Әңгі­ме­­ні көп айтамыз. Тіл безеп. Ше­шенсиміз. Көсемсиміз. Кеуде ұра­мыз. Біз білеміз дейміз. Біздікі ғана дұрыс. Өзгелердікі сандырақ. Біз ба­тырмыз. Біз ақынбыз. Біздей данышпан халық жоқ. Осының бәрі рас па екен өзі?..

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Түрлі өмірді бастан кешу мүмкіндігі

Оны адамға кітап қана бере алады

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу