Жемқорлықпен күресте озық тәсілдерді орнықтырсақ

Бұл өмірде не жаман? Бұл сұрақ­қа талай адам бас қатырып, тура жау­­а­бын көп іздеген. Сөйтіп ол жау­­аптардың бәрін қорытындылай кел­­генде, ақыры бұл өмірдегі ең жа­­ман нәрсе біреудің нәпақасын жеу екендігі айқындалыпты.  Неге де­­сеңіз, біреудің нәпақасын жеу адам етіне ауыз салғаннан да жаман көрінеді. Ал біздің елімізде өз­­ге­­лердің нәпақасын, несібесін сы­бай­­­ласып жеп жатқандар қаншама.

Егемен Қазақстан
14.11.2017 377
2

Өйткені арам ақшаның дәмін бір татқан адам тағы алғысы, жегісі келіп тұрады екен. Мұны арам ақшаның дәмін татып көрген адамдар жақсы білетін шығар. Біреудің біреуді кемсіту, парақорлыққа салыну, біреудің нәпақасын жеу Ислам дінінде де жамандыққа саналады. Сондықтан Ислам діні мына өмірдегі адами тірліктің берекесін кетірер мұндай жаман әдеттерден аулақ болуды ұстанады. Ислам дінінің бұған қаншалықты мән беретінін кез келген адам түсінеді және Пайғамбарымыздың бұл мәселеде айтқан ескертулері мен тыйымдарына назар аударған адам жемқорлыққа жолай қоймайды.

Алайда ақын Ақтан Керейұлы айтқандай, «Төресін ғаділ бермеген, Парақор болған би жаман» деген секілді, сыбайлас жемқорлыққа салынып өзгенің нанын жымқырып жей­тіндер арамызда бар. Елді өр­кендетуге, халықтың тұрмысын тү­з­еуге, ұрпақтың болашағын жақ­сар­ту­ға арналған мемлекеттің қаржысын сы­байласып қалтаға басатындар бұл әрекетінен жаман боламыз деп ойламайды. Жағдайларының жақсара беретіндігін өздері де, халық та көріп отыр. Және бір артықшылықтары «Аузы қисық болса да, бай баласы сөйлесін» дегендей, қазынаның қақ­пағына да емін-еркін қолы жете­тін­дер солар болып келеді.

Бірақ жамандық қашанда жақ­сы­лыққа әкелмейтіндігі белгілі. Біз­дің елімізде сыбайлас жемқор­лықпен күрес тәуелсіздігіміздің алғашқы күн­дерінен бастап-ақ жолға қойылды. Жас мемлекетіміз бұрынғы кеңестік елдер арасында алғашқылардың бірі болып сыбайлас жемқорлыққа қарсы заң қабылдап, сыбайлас жемқорлық кө­ріністеріне қарсы тұратын арнайы мемлекеттік орган құрды. Оның ел үшін де, мемлекет үшін де зияны зор екендігі баса айтылды. Бәрінен бұрын мемлекет қауіпсіздігіне қатер төндіретіндігі алаңдатпай қой­мады. Сон­дықтан да сыбайлас жем­қор­лық­пен аяусыз күрес жүргізу үшін, мәселен, пара алғаны және бергені үшін он бес жыл мерзімге дейін бас бостандығынан айыру жазасы қа­растырылды. Жемқорларға шартты түрде мерзімінен бұрын босату қолданылмайды, рақымшылық жасауға тыйым салынған. Яғни жаза мер­зімін толық өтейді. Сыбайлас жем­қорлық жасаған шенеуніктер мем­лекеттік лауазымды атқару құқығынан өмір бойына айырылады.

Жемқорлық аса қауіпті және адам санасын тез улайтын болғандықтан, бүкіл әлем елдері оның жолын бөгеу үшін күрес жүргізіп жатыр. Әрине біздің елде де жоғарыдағыдай шаралар қолданылуда. Бірақ ол аздық етіп отыр. Сондықтан бүгінде барынша қолға алынған цифрландыру ісін жемқорлықпен ұтымды кү­рес жүргізуге пайдаланған жөн дей­міз. Өйткені осы цифрландыру арқылы мемлекеттік қызметшілер ара­сында жеке байланыс азайып, мемлекеттік органдардың қызметі ашық болады деген үміт бар. Сонда сыбай­лас жемқорлықтың себептері мен алғы көзі жойылып, сыбайлас жем­қорлықты тудыратын шарттарын шектеуге мүмкіндік туар еді. Бұл жағ­дайда осы іске тұтас қоғамды да тар­ту үлкен көмек болмақ. Мемлекет бас­шысы атап өткендей, «Сыбайлас жем­қорлықпен күрестің тиімділігі бар қоғамның белсене атсалысуына байланысты» екендігі белгілі. Оның үстіне 2015-2025 жылдарға арналған Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияның басты мақсаты да әр адамды жемқорлықтың кез келген көрінісіне «мүлдем төзбеушілік» қағидасын қалыптастыруға тарту болып табылады.

Ендеше «патриоттық сезім, Отанға адал қызмет ету, әділдік, заңның үс­темдігі және сыбайлас жемқорлыққа де­ген шынайы қарсылық кез келген ісі­мізде нақты ұстанымымыз болуы ти­іс» деген сенім қашанда біздің са­намызға алдымен орнығуы керек. Осы­лайша ой-санамызды ояту ар­қы­лы күшімізді біріктіріп, сыбайлас жем­қорлыққа тосқауыл қоя аламыз-ау деген үміт отын жағамыз. Сөйтіп өмір­­дегі ең басты жамандықтан же­рі­не­ріміз де хақ.

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.10.2018

Халықтың әл-ауқатын арттыру басты назарда

17.10.2018

Сенатор Б.Шелпеков Маңғыстау облысына іссапармен келді

17.10.2018

Финляндияның бірқатар компанияларымен контейнерлік тасымалды дамыту жөніндегі келісімге қол қойылды

17.10.2018

Агенттіктің аумақтық департаментінде өзгеше форматта кездесу өтті

17.10.2018

Йеменде 18 миллион адам азық-түлікке зәру

17.10.2018

Әміре Қашаубаев фестивалінің бас жүлде иегері 1 миллион теңге алады

17.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Карл Маннергейм бейіті мен «Батырлар кресі» ескерткішіне гүл шоғын қою рәсіміне қатысты

17.10.2018

Елбасы Финляндияға ресми сапарының қорытындысы бойынша БАҚ өкілдеріне брифинг өткізді

17.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Финляндия Республикасының Президенті Саули Ниинистёмен кездесті

17.10.2018

Дзюдодан ел чемпионаты Астанада өтеді

17.10.2018

Елеусінов Монте-Карлода жұдырықтасады

17.10.2018

Сенаторлар Түркістан облысының тұрғындарымен кездесті

17.10.2018

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында армиялық қоян-қолтық ұрыстың үздік жауынгерлері анықталды

17.10.2018

«Егеменнің» тілшісі Хамит Есаман жүлдегер атанды

17.10.2018

Алматы облысында екі ауданға жаңа әкім тағайындалды

17.10.2018

Альварес Головкинмен қайта жұдырықтасуға қарсы емес

17.10.2018

Маңғыстауда Қарақия ауданының 45 жылдығы тойланды

17.10.2018

Мемлекет басшысының Финляндия Республикасына ресми сапары жалғасуда

17.10.2018

Kazakhstan Fashion Week сән апталығы басталды

17.10.2018

«Орда» бағдарламасы-әлеуметтік жағынан аз қорғалған отбасылардың үлкен үміті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу