Қ. Тоқаев: Интеграция – Еуразияның болашағы

Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев «Астана Клубының» Үлкен Еуразияның саяси, экономикалық және мәдени трансформациялану мәселелеріне арналған отырысына қатысты.

Егемен Қазақстан
14.11.2017 2578
2

Қ.Тоқаев 13 қарашада «ЕО – Үлкен Еуразия: ынтымақтастық пен даму векторлары» сессиясы аясында сөз сөйледі. Оған Түркияның бұрынғы президенті Абдулла Гюль, Чехияның бұрынғы президенті Вацлав Клаус және Словенияның бұрынғы президенті Данило Тюрк те қатысқан болатын.

Еуразиядағы интеграциялық үдерістердің дамуында Қытайдың «Бір белдеу, Бір жол» бастамасы маңызды орынға ие. Қ.Тоқаевтың пікірінше, Қазақстан қатыспаса, бұл ұзақ мерзімді, жақсы үйлестірілген стратегияның нәтижелі жүзеге асуы мүмкін емес. Қытай жоспарларының жүзеге асуы Еуразияда ғана емес, бүкіл дүние жүзіндегі саяси күштер мен экономикалық факторлардың арақатынасын елеулі түрде өзгертуі мүмкін.

Сенат басшысы Еуразия Экономикалық Одағын құрлықтағы интеграциялық үдерістерге толықтай тарту қажеттігін, оған саяси себептер, атап айтқанда санкциялық қарсылықтар кедергі болып отырғанын айтты. Қазақстан АҚШ, Еуроодақ және Ресей ұстанымдарын жақындатуға ықпал ете алады: «Әрине, бұл қиын міндет. Біз оны оңайлатпаймыз. Ол мақсатқа қол жеткізу үшін көптеген уақыт кетеді, бірақ, ол мәселелер шешілмейінше, ең болмаса, әлемнің осы бөлігінде еркін сауда туралы айту оңай болмайды».

14 қарашада пікірсайыс «Еуразиядағы Геоэкономика: ұсақталған мозаика немесе жобалардың ортақтығы» сессиясы аясында жалғасын тапты. Қазақстан Парламенті жоғарғы Палатасының Төрағасы өз сөзінде көптарапты, оның ішінде әскери-саяси сипаттағы алуан бірлестіктердің өзара іс-қимылына жан-жақты тоқталды.

Қ. Тоқаев Қазақстан және Орталық Азиядағы басқа елдер бір кездерде Құрама Штаттар қарулы күштерінің Ауғанстанға бағыт алғанын қолдағанын еске салды. Сенат Төрағасының айтуынша, бұл шешім сол аймақтағы Талибан экспансиясының жолын кесуде оң рөл атқарды.

Бүгінде Шанхай ынтымақтастық ұйымы Азия құрлығындағы қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі факторы болып табылады. Бұл альянс трансформацияланып, іс жүзіндегі ядролық мемлекеттер Үндістан мен Пәкістанның қосылуы есебінен ұлғайып отыр. Қ.Тоқаев алуан түрлі күн тәртібі бар ШЫҰ діни экстремизм, халықаралық терроризм және сепаратизмге қарсы бірлескен күресте әмбебап ұйым ретінде зор әлеуетке ие екені туралы пікірін білдірді.

Еуразиядағы саяси қарсы тұрушылықтар ықтималдығы туралы айта келіп, Қ.Тоқаев «Біз ҚХР-дың экономикалық тұрғыда қатысуынан қауіптенбеуіміз керек, өйткені ол Орталық Азия мемлекеттерінің мүдделеріне жауап беріп отыр», - деді. Төрағаның пікірінше, Еуразияда Ресей де зор рөл атқаратын болады, бұл ауқымды мемлекетті ешқашан төмендетуге болмайды әрі ол мүмкін де емес. Қазақстан туралы айтқанда, біздің еліміз өзінің Ресей алдындағы одақтастық міндеттемелерінен еш айнымайды және барлық саладағы өзара іс-қимылды жалғастыра беруге ниетті.

Төрағаның сөзінде Қытай, Ресей, АҚШ және Еуропалық Одақ секілді ірі қатысушылар мүдделерінің тепе-теңдігі қамтамасыз етілуі қажет екені аталып өтілді. Қ.Тоқаев жетекші елдер арасындағы бәсекелестік болмауы мүмкін емес, бірақ Еуразиядағы адал бәсекелестік табыстың кепілі болады және біздің құрлыққа бұрынғы айбынын қайтаруға көмектеседі, деп санайды.

Сол күні Қ.Тоқаев Финляндия Парламентінің депутаты, ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының бітімгершілік жөніндегі Арнаулы өкілі Илкка Канерваны қабылдады.

И.Канерва «Астана Клубы» аясында өткен пікірсайыстардың нәтижелі әрі мазмұнды болғанын, сондай-ақ осы шараға халықаралық тұрғыда баса назар аударылып отырғанын айта келіп, Президент Н.Назарбаевтың ерекше маңызды сөзін айрықша атап өтті. Жүздесушілер парламентаралық өзара іс-қимылға қарқын беруге, парламенттік достық топтарының әлеуеттерін күшейтуге, сондай-ақ ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясы аясында сындарлы жұмыстар жүргізуге уағдаласты.

Парламент жоғарғы Палатасының басшысы «ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесіне белсене қатысқаны үшін Финляндия басшылығына алғысын білдірді және И.Канерваны алдағы жылдың қазанында өтетін Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің алтыншы Съезіне шақырды.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.10.2018

Астанада халықаралық ақындар айтысы өтіп жатыр

21.10.2018

Ұлттық палатада туризмді дамыту бағдарламасы таныстырылды

21.10.2018

Соңғы үш жылда ақтөбелік мектептерді жөндеуге 1,8 млрд теңге қаржы бөлінді

21.10.2018

Қостанайда биылғы күздің алғашқы жәрмеңкесі өтті

21.10.2018

Қостанайда алғашқы жылы аялдама пайдалануға берілді

21.10.2018

Жаңа мектептің салынуы - уақыт талабы     

21.10.2018

Данияр Елеусінов америкалық Мэтт Доэртиді нокаутпен жеңді

20.10.2018

Журналист Джамаль Хашагджиді өлтірген арабтар екені белгілі болды

20.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ресей және Өзбекстан басшыларымен кездесті

20.10.2018

Үндістандағы пойыз апатынан зардап шеккендер арасында қазақстандықтар жоқ

20.10.2018

Қостанай облысында 750 мың теңге пара алған аудан прокуроры ұсталды

20.10.2018

Маңғыстау облысының кәсіпкерлер палатасында  семинар өтті

20.10.2018

Данияр Елеусінов АҚШ-та салмақ өлшеу рәсімінен өтті

20.10.2018

Мектеп туризмі отансүйгіштікке бастайды

20.10.2018

Павлодарда ТҮРКСОЙ жастар камералық хоры өнер көрсетті

20.10.2018

Ақтауда ана мен бала орталығы ашылады

20.10.2018

Сенаторлар Батыс Қазақстан облысын аралады

20.10.2018

Маңғыстау облысына ирандық делегация келді

20.10.2018

Қазақстан 2019 жылы медициналық қызметтерді көрсетудің электронды форматына толық көшеді

20.10.2018

Ғылыми-әдеби интеграция артып келеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу