Тиімді тәсілдің бірі – әдістемелік базаны дамыту

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

Ақтөбе аймағында латын графикасына көшу мәселелерінің таяудағы тактикасы мен серпінді стратегиясын белгілеуге арналған келелі басқосу өткізілді. 

Егемен Қазақстан
16.11.2017 279

«Бұл – біз үшін кезекті іс-шараның бірі емес, үлкен тарихи міндет. Сондықтан да қазақ тілін латын графикасына ауыстыру ісінің арқалайтын жүгі салмақты, жауапкершілігі мол. Рас, жаңа алфавитті бір демде, бір сәтте енгізе салудың ешқандай қиындығы жоқ. Алайда гәп басқада. Мұның өзі оның тиімді жолдары мен тұтқаларын табу болып табылады. Біз бүгін сол үшін де жиналып отырмыз», деді жиынға төрағалық еткен Ақтөбе облысының әкімі Бердібек Сапарбаев. 

Бұдан кейінгі кезекте қазақ тілі әліп­биін латын графикасына ауыстыру қа­жеттілігін атап көрсеткен Мемлекет бас­шысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласы жария­лан­ғаннан кейін өңірде құрылған ақ­параттық-түсіндіру топтарының қызметі әлі күнге дейін жалғасып келе жатқаны ай­тылды. Тек ендігі кезекте оның соны си­паты мен уақыт ерекшелігіне сай жаңа тұжырымдарға басымдық берілмек. 

Ақтөбе облыстық тілдерді дамыту бас­қармасының басшысы Гүлайым Төлебаеваның айтуынша, аймақта латын графикасына көшуге байланысты ха­лықтың ой-пікірін айқындау жөнінде ти­істі іс-шаралар кешені белгіленіп, жү­зеге асқан. Әлеуметтік сауалнама қо­ры­тындылары облыс тұрғындарының түгелге дерлік бөлігі аталған реформаны қолдағанын көрсеткен. Ал қазіргі кез­де мұнда жаңа қазақ әліпбиінің нақ­ты қандай нұсқада көрініс табатыны жөнінде кең ауқымды пікірталастар өріс­теп келеді. 

Басқосу кезінде жаңа алфавитті енгізу жұмыстары кезең-кезең бойынша қолға алынуына байланысты бірінші кезекте мұғалімдердің біліктілігін арт­ты­руға көңіл бөлінуі қажеттігі аталып өтті. Сонымен бірге латын графикасын енгізудің тағы бір тиімді тетігінің бірі  әдістемелік базаны дамыту болмақ. Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік мем­лекеттік университеті, филология факультетінің деканы, филология ғылымдарының докторы Гүлзат Са­ди­рова өз ойын осы тұрғыдан өрбітті. Жи­ын барысында ортаға тасталған тағы бір маңызды мәселенің бірі – мемлекеттік тіл тө­ңірегіндегі реформа­ларды БАҚ арқылы көр­сету мен жариялауға қатысты туындады. Бұл орайда «Шамшырақ-Ақтөбе» ЖШС басшысы Раукен Отыншин және «Қазақстан РТРК» АҚ филиалының директоры Ернұр Бурахан осы бағытта қолға алынған жұмыстар туралы баяндап берді. Атап айтқанда, Р.Отыншин Пре­зиденттің бағдарламалық мақа­ла­с­ы жарияланғаннан кейінгі алғашқы күндерден бастап-ақ түсіндіру жұмыс­та­ры серіктестікке қарасты барлық ақ­па­раттық ресурста кеңінен жүргізіле бас­тағанын баяндап, бұл шара қазіргі кү­ні де жалғасып келе жатқанын айтып берсе, Е.Бурахан жаңа телемау­сымда «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» идеясын негізге алған сегіз теле­бағдарлама жарыққа шыққанын жет­кізді. Жалпы алғанда Мемлекет бас­шысының бағдарламалық мақаласы «Ақтөбе» телеарнасының барлық жаңа жобаларында көрініс таба бастады деді ол. 

Кездесу қорытындысында қазақ тілінің латын жазуына ауысуы халық­ара­лық стандарттар талаптарына сай жүр­гізіліп отырғаны жөнінде түйін жасалды. Өз кезегінде жоғарыда айтылған ти­істі талаптарға сай ақпараттық-тү­сіндіру жұмыстары да одан әрі жалғаса бер­мек. 

Темір Құсайын,
«Егемен Қазақстан»

АҚТӨБЕ

Суретте: басқосудан көрініс

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Қазақстанның футболшылары 6-топта өнер көрсетеді

12.12.2018

Сабина Бақатова Минскіде күміс медаль алды

12.12.2018

Дарын мемлекеттік жастар сыйлығының иегерлері марапатталды

12.12.2018

Маңғыстауда биыл 9 жаңа мектеп пайдалануға берілді

12.12.2018

Ақтауда «Саналы ұрпақ» жобалық кеңсесі және «Адалдық дүкені» ашылды

12.12.2018

Time журналы Жамаль Хашогги мен журналистерді «Жыл адамы» деп таныды

12.12.2018

Орал-Тасқала-РФ шекарасы бағытындағы күре жол пайдалануға берілді

12.12.2018

«Қамқоршысы жоқ қарт адамдарға көмек беру» акциясы ұйымдастырылды

12.12.2018

Шыңғыс Айтматовтың туғанына 90 жыл толды

12.12.2018

Франциядағы теракт кезінде 4 адам мерт болды

12.12.2018

«Русский силуэт» бәсекесінде жеңіске жетті

12.12.2018

Ұлттық ұлан өнерпаздары мерекелік концерт өткізді

12.12.2018

Алексей Ут­киннің жеке көр­­месі көрерменге жол тарт­ты

12.12.2018

Павлодар облысында 72 көше, 7 ауылдың атаулары өзгерді

12.12.2018

Атырауда ұн тартатын диірмен іске қосылды

12.12.2018

Жаратылыстану пәндерін ағылшын тілінде оқытатын мұғалімдерге қолдау артады

12.12.2018

Қостанайда Ғафу Қайырбековтың 90 жылдығы аталып өтті

12.12.2018

Қарапайым түсінік

12.12.2018

Ағысқа қарсы жүзген жазушы

12.12.2018

Қазақстан тарихы – әлемдік деңгейдегі тарих

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу