Тиімді тәсілдің бірі – әдістемелік базаны дамыту

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

Ақтөбе аймағында латын графикасына көшу мәселелерінің таяудағы тактикасы мен серпінді стратегиясын белгілеуге арналған келелі басқосу өткізілді. 

Егемен Қазақстан
16.11.2017 254

«Бұл – біз үшін кезекті іс-шараның бірі емес, үлкен тарихи міндет. Сондықтан да қазақ тілін латын графикасына ауыстыру ісінің арқалайтын жүгі салмақты, жауапкершілігі мол. Рас, жаңа алфавитті бір демде, бір сәтте енгізе салудың ешқандай қиындығы жоқ. Алайда гәп басқада. Мұның өзі оның тиімді жолдары мен тұтқаларын табу болып табылады. Біз бүгін сол үшін де жиналып отырмыз», деді жиынға төрағалық еткен Ақтөбе облысының әкімі Бердібек Сапарбаев. 

Бұдан кейінгі кезекте қазақ тілі әліп­биін латын графикасына ауыстыру қа­жеттілігін атап көрсеткен Мемлекет бас­шысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласы жария­лан­ғаннан кейін өңірде құрылған ақ­параттық-түсіндіру топтарының қызметі әлі күнге дейін жалғасып келе жатқаны ай­тылды. Тек ендігі кезекте оның соны си­паты мен уақыт ерекшелігіне сай жаңа тұжырымдарға басымдық берілмек. 

Ақтөбе облыстық тілдерді дамыту бас­қармасының басшысы Гүлайым Төлебаеваның айтуынша, аймақта латын графикасына көшуге байланысты ха­лықтың ой-пікірін айқындау жөнінде ти­істі іс-шаралар кешені белгіленіп, жү­зеге асқан. Әлеуметтік сауалнама қо­ры­тындылары облыс тұрғындарының түгелге дерлік бөлігі аталған реформаны қолдағанын көрсеткен. Ал қазіргі кез­де мұнда жаңа қазақ әліпбиінің нақ­ты қандай нұсқада көрініс табатыны жөнінде кең ауқымды пікірталастар өріс­теп келеді. 

Басқосу кезінде жаңа алфавитті енгізу жұмыстары кезең-кезең бойынша қолға алынуына байланысты бірінші кезекте мұғалімдердің біліктілігін арт­ты­руға көңіл бөлінуі қажеттігі аталып өтті. Сонымен бірге латын графикасын енгізудің тағы бір тиімді тетігінің бірі  әдістемелік базаны дамыту болмақ. Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік мем­лекеттік университеті, филология факультетінің деканы, филология ғылымдарының докторы Гүлзат Са­ди­рова өз ойын осы тұрғыдан өрбітті. Жи­ын барысында ортаға тасталған тағы бір маңызды мәселенің бірі – мемлекеттік тіл тө­ңірегіндегі реформа­ларды БАҚ арқылы көр­сету мен жариялауға қатысты туындады. Бұл орайда «Шамшырақ-Ақтөбе» ЖШС басшысы Раукен Отыншин және «Қазақстан РТРК» АҚ филиалының директоры Ернұр Бурахан осы бағытта қолға алынған жұмыстар туралы баяндап берді. Атап айтқанда, Р.Отыншин Пре­зиденттің бағдарламалық мақа­ла­с­ы жарияланғаннан кейінгі алғашқы күндерден бастап-ақ түсіндіру жұмыс­та­ры серіктестікке қарасты барлық ақ­па­раттық ресурста кеңінен жүргізіле бас­тағанын баяндап, бұл шара қазіргі кү­ні де жалғасып келе жатқанын айтып берсе, Е.Бурахан жаңа телемау­сымда «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» идеясын негізге алған сегіз теле­бағдарлама жарыққа шыққанын жет­кізді. Жалпы алғанда Мемлекет бас­шысының бағдарламалық мақаласы «Ақтөбе» телеарнасының барлық жаңа жобаларында көрініс таба бастады деді ол. 

Кездесу қорытындысында қазақ тілінің латын жазуына ауысуы халық­ара­лық стандарттар талаптарына сай жүр­гізіліп отырғаны жөнінде түйін жасалды. Өз кезегінде жоғарыда айтылған ти­істі талаптарға сай ақпараттық-тү­сіндіру жұмыстары да одан әрі жалғаса бер­мек. 

Темір Құсайын,
«Егемен Қазақстан»

АҚТӨБЕ

Суретте: басқосудан көрініс

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.09.2018

Жамбыл облысында оң экономикалық өсім бар

24.09.2018

Сиқыры мол сауда нарығы

24.09.2018

Машина жасаудың маңызды мәселелері талқыланды

24.09.2018

Ulaǵat pen muraǵat

24.09.2018

Аналарға құрмет

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу