Атырау театры – Түркияда

Махамбет атындағы Атырау облыстық қазақ драма театры іргетасы қаланған 1938 жылдан бастап бүгінге дейінгі аралықта 600-ге жуық пьесаны сахналады. Келер жылы 80 жылдық мерейтойы болатын театр ұжымы тек атыраулықтарға ғана емес, еліміздің әр түкпіріндегі, тіпті шетелдердегі көрерменге өнерлерін көрсетіп келеді. Бұған дейін Мәскеудегі Модерн теа­трына барып, тұңғыш рет қазақ тілінде спектакль қойған атыраулық әртістер одан кейінгі сапарды Македонияда жалғастырған еді. Енді Түркияның төрінде екі бірдей қойылымды көрермен назарына ұсынып отыр.

Егемен Қазақстан
24.11.2017 4677
2

Театр ұжымы алдымен­ Анкарадағы Билкент ха­лық­аралық зертханалық мектебінде белгілі жазушы-дра­ма­тург, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Ра­хымжан Отарбаевтың «Жасын ғұмыр» заманауи қойылымын сахналады. Бұл кездейсоқтық емес. Тағдыры спектакльге арқау болған Сүлеймен Ақдрашев осы мектепте білім алған. Төртінші сыныптан бастап Түркия мектебінде оқып, кейін осы елдегі және Англиядағы университеттерде білімін жетілдірген Сүлеймен 25 жыл ғана ғұмыр кешті. Бірақ көп нәрсеге үлгеріп кетті. «Дүниені жақсы­лық құтқарады» – дейді қойылымда Сүлейменнің әжесі. Ата-анасы мен әжесінің мейірім шуағына шомылып өссе де, өз басынан күллі адам­заттың тағдырын биік қойған, жастайынан ауыр дертке шалдықса да, өмірді өзгерткісі келген, ізгілік шырағын әр жанның кеудесіне жағып кетуге асыққан өрімдей жастың арзу-арманы көрерменді бейжай қалдырмайды.

Пьесаның авторы, театрдың көркемдік жетекшісі Рахымжан Отар­баев: «Заманауи тақы­рыпта бір дүние жазу көптен ойым­да жүрген еді, – дейді. – Кешегі тоқсаныншы жылдардағы бизнес әлемінің көрген қиын­дықтары, жеткен жетістіктері жөнінде жаңа ой айтқым келді. Сүлейменді өзім көрген жоқпын, бірақ өмірден өтіп кеткеннен кейін көп естідім. Жас азаматтың, болашақ үл­кен тұлғаның жиырмадан енді асқан жасында бес мың адамды жұмыспен қамтыған үлкен кәсіпорынды басқарғанының өзі көп нәрседен хабар бергендей болды. Шетелден оқып, көріп келген тәжірибесін туған жерінің игілігіне ар­науға асыққаны тағы бар. Кі­шіпейілділігін, адамдығын қарауында істегендер әуезе қылып айтады. Әкесі Ибрагим Ақдрашев та елге белгілі азамат. Қаншама болсам, толсам деген жастар осылай өкіндіріп кетіп жатыр. Шетелден оқып келген қаншама жас буынның әрқайсысының өзіндік тағды­ры бар. Осыларды ортақ образ қылып алдым», дейді. 

Спектакльге Сүлейменнің Түр­киядағы достары мен ұс­таз­дары арнайы келді. Фран­цуз тілінен сабақ бер­ген­ мұғалімі Шадие Түлү «Сабақты мен айтайыншы» деп үнемі қолын көтеріп отыратын елгезек қазақ баласының кейпі есінде қалғанын айтады. «Түсінбей қалғанын сұраудан именбейтін. Білгісі келіп тұратын. Мұғалімдері Сүлейменнің осы қасиетін жоғары бағалайтын еді. Өмір­ден өткені жайлы әлеуметтік желі­ден оқып, қайғырып қал­­дық. Өте өкінішті жайт. Қойылымды көріп отырып, ақылды оқушыммен бір сәтке болса да қауышқандай әсерде болдым. Дүниеде жақсылық ұмытылмайды, жақсы адам­дардың аты өшпейді. Осындай жас ғұмырдың үзілгеніне қайғырып, өнер туындысына арқау еткендеріңізге тәнті болдым», деді ол.

«Жасын ғұмырды» Анка­радағы Гази универ­ситетінде қазақ әдебиетінен дәріс бе­ретін академик Жәмила Кы­на­джы да тамашалады.­ «Түркия мен Қазақстан ара­сын­дағы әдеби-мәдени бай­ланыстардың тамыры жыл санап тереңдеп келеді, – дейді жас ғалым. – Қазақ әде­биетінің шоқтығы биік тұл­ға­ларының шығармалары түрік тіліне аударылды. Қа­зақ­тың ұлттық бейнесін көркем әдебиетінен де, театрдағы қойылымдардан да анық аңғаруға болады. Бүгінгі спектакльден болашағынан зор үміт күттірген жас аза­маттың тағдырын, бизнес әле­міндегі ішкі қайшылықтар мен келісімдерді көрдік».

Махамбет атындағы Атырау облыстық қазақ драма театрының жас та талантты режиссері Жанат Телтаевтың қолтаңбасы ол сахналаған әр қойылымнан анық көрініс табады. Бұл жолы да солай болды. Суретші Темірбек Мұқтаровтың, Сүлеймен рөлінде ойнаған Нұрбек Съезхан, бас­ты рөлдердегі Сәбит Қожабеков, Гауһар Қабиева және Сүлейменнің бала кезін шебер көрсете білген Нұржан Бақытжанұлының актерлік ойындары түркиялық көрерменді де тәнті қылды. 

Айта кетейік, Атырау теа­тры­ның өнер сапарына Қа­зақстанның Түркиядағы ел­шілігінде дипломатиялық қызметте жүрген Мәлік Отар­баевтың қосқан үлесі зор. Қазақ тілінде қойылған спек­такльдердің түрікше нұсқасы арнайы экран арқылы көр­сетіліп отырды. 

Сондай-ақ театр Түркияның Аф­шин қала­сында Мә­лік Отар­­баевтың драматур­гия­­дағы алғашқы ізденісі – «Баянды бақ» пьесасын қой­ды. Елбасының «Бола­шақ­қа бағдар: рухани жаңғыру» бағ­дарламалық мақаласы аясын­дағы «Жаһандағы қазақ­стан­дық мәдениет» жоба­сы бойынша жолға шыққан Аты­рау театры бір апта бойы Түркия қалаларында өнер көр­с­етеді. 

Бақытгүл БАБАШ,
«Егемен Қазақстан» –
Анкарадан (Түркия)

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.01.2019

Сыртқы істер министрлігіне жаңа вице-министр тағайындалды

16.01.2019

Елімізде әлеуметтік кәсіпкерліктің дамуына қолдау көрсетеді

16.01.2019

Қазақстандықтар азық-түлікке қанша жұмсайды

16.01.2019

Зәуреш Ақашева: үстел теннисінен Ресей суперлигасы үлкен тәжірибе сыйлады

16.01.2019

Биатлоннан Қазақстан кубогі: екінші жарыс күнінің нәтижесі

16.01.2019

Әзербайжан мен Армения Сыртқы істер министрлері кездесті

16.01.2019

«Татулық» орталығының пайдасын дауласқандар көреді

16.01.2019

Атыраулық кәсіпкерлерді не алаңдатады?

16.01.2019

Соңғы технологиялар темекімен күресте жеңіп шықты

16.01.2019

Салықтық рақымшылықты жүргізуді қарастыратын Заң күшіне енді

16.01.2019

Сақтағанның жұмыртқалары лайкқа зәру емес

16.01.2019

Ресей, Иран, Әзербайжан үшжақты саммитке дайындалып жатыр

16.01.2019

Асқар Мамин Түркістандағы құрылыс жұмыстарымен танысты

16.01.2019

Бақтияр Зайнутдинов «Ростов» сапында алғашқы ойынын өткізді

16.01.2019

ШҚО Риддер қаласында «Көшбасшы болғың келе ме?» атты шара өткізілді

16.01.2019

Алматыда сымбатты ескерткіш орнатылды

16.01.2019

Алматыда аудармашылар мен авторлар кездесті

16.01.2019

Жанкүйерлер «Астана Опера» балет труппасын Нұрсұлтан Назарбаев әуежайында қарсы алды

16.01.2019

Депутат «Астана-Арена» стадионындағы кемшіліктерді атап көрсетті

16.01.2019

Ең белсенді салық төлеуші 126 084 түбіртек жіберген

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ataý men aqaý

Dúken, meıramhana, qonaq úı, shashtaraz, sulýlyq, sán salondary, basqa da túrli nysandardyń ataýy mańdaıshaǵa japsyryla salǵan jáı ǵana jazý emes, ulttyq bolmysymyzdy, ulttyq rýhymyzdy, qoǵamdyq sanany qalyptastyratyn, tárbıelik máni zor mańyzdy faktor sanalady. Solaı degenmen ókinishke qaraı, bul qurǵyryń túbiri sýyrylmaı qalyp qoıatyn aramshópti qansha otaǵanyńmen qaıta-qaıta qaýlap shyǵa beretini sıaqty áli kúnge deıin sheshimin tappaǵan túıini kóp túıtkildiń birine aınalyp otyr.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу