Мысырдағы террорлық оқиға: ИГИЛ қайта күшіне енді ме?

Өткен жұмада Египеттің Бир әл-Абд қаласындағы әл-Рауда мешітінде жұма намазы кезінде 25-30 адамнан тұратын қаруланған топ ғибадат жасаушы бейбіт тұрғындарға оқ жаудырып, салдарынан 305 адам көз жұмып, 128 адам жарақат алған. Мешітке пулеметпен қаруланған қылмыскерлер бес бірдей жол таңдамайтын көлікпен келіп, мешіттің алдын және өзге кірістерін бақылауға алған. Шабуылдан аман қалған адамдардың айтуынша, терроршылар оқ боратпас бұрын қатты жарылыс болған. Одан кейін беттерін тұмшалаған, сақалы мен шаштары ұзын қаруланған топ мешіттегі адамдарға оқты қарша боратқан. Ресми деректерге сәйкес, кем дегенде бір қылмыскер мешітке ИГИЛ туын желбіретіп кірген.  

Егемен Қазақстан
28.11.2017 7522
Cурет: Slate.com

Биліктің реакциясы

Жұма күні кешке телеарналардан Египет президенті Әбдел Фаттаһ әс-Сиси террорлық шабуылды қатаң айыптайтын ресми мәлімдеме жасады. Ол қандықол қылмыскерлер  «жазасыз қалмайды» және оларға әуе шабуылы мен «жойқын күш» арқылы жауап береміз деп атап өтті. Сонымен қатар, президент әс-Сиси қайғылы оқиға байланысты елдегі «қаралы күн» үш тәулікке созылатын жариялады.

Египет әскерінің ресми өкілі Тамер Рифайдың өткен сенбідегі мәлімдемесіне сәйкес, мысырлық әскерилер күдікті терроршылар мінген бірнеше жол таңдамайтын көліктерге әуеден соққы беріп, олардың түгелдей көзін жойған. «Египеттің әуе күші терроршыларды ізіне түсе отырып, қанды шабуылды ұйымдастырушылар мінген бірнеше көлікті анықтады және оларды жермен жексен етті. Көлік ішіндегі терроршылардың бірін қалдырмай олардың көздерін жойды», деп көрсетілген ресми өкіл Рифайдың таратқан мәлімдемесінде.

«Синай» антитеррорлық кампаниясы

Америкалық Fox News-тің айтуынша, 2013 жылы әскери төңкеріс нәтижесінде билікке генерал Әбдел Фаттаһ әс-Сиси келгелі бері Синай түбегінде қантөгіс пен қарсылық акциялары арта түскен. Мохаммад Сабри атты мысырлық журналистке сілтеме жасай отырып, Fox News биліктің терроризмге қарсы күресті бірнеше жылдар бойы дұрыс жүргізбеген деп жазады.  Елдегі терроршылармен белсенді күресті желеу етіп, мысырлық әскердің жергілікті тұрғындардың құқықтарын шектеп, оларға қатыгездік танытып келген. Сонымен қатар, әс-Сиси мырзаның терроризмге қарсы күресте барлаушылық қызметтің қолдауына сүйене алмауы және бәдәуин мен түбектегі өзге де тайпалардың биліктің қатыгез іс-қимылдарынан көңілдерінің қалуы себепті ел әскерінің жақын арада табысты болуы екіталай. Осылайша, ИГИЛ-дің Синай түбегінде шабуыл ұйымдастыруы жергілікті халықтың зәресін ұшырып қана қоймай, олардың биліктің осы уақытқа дейін жихадшыларға қарсы күресінің тиімділігі туралы күдіктерін арттыра түсуі әбден мүмкін. Fox News-тің журналисті Жудитс Миллердің пікірін The Guardian басылымы редакторының орынбасары Симон Тисдалл да қостайды.

«ИГИЛ-дің ісі» ме?

Әзірше ешбір террористік ұйым шабуылды өз мойнына алған жоқ. Жақында президент әс-Сиси Ирак пен Сириядан қашып шыққан ИГИЛ жауынгерлерінің Египеттен пана іздеуі мүмкін екендігін айтып, алаңдаушылық білдірген. Кейбір сарапшылар аталған шабуылды ИГИЛ ұйымдастыру әбден мүмкін екендігін айтуда. Мәселен, Таяу Шығыс саясаты бойынша Тахрир инстиутының зерттеушісі Тимоти Калдас CNN-ге берген сұхбатында ИГИЛ-дің шабуылды ұйымдастыруда екі мақсатты көздеуі мүмкін екендігін атап өткен. Біріншіден, ИГИЛ сопыларды кәпір деп есептейтіндіктен, олардың мешіттерін шабуылдауды «заңдылық» санайды. Екіншіден, ИГИЛ аймақтағы Сауарках тайпасының египет билігімен бірге террористік ұйымның ұяшығы саналатын Уәллиат Синай тобына қарсы күрескендігі үшін кек алуды көздеуі мүмкін.

Ал Al Jazeera ақпарат агенттігімен бөліскен пікірінде Калдас мырза қайғылы оқиғаның ИГИЛ-дің бұған дейін жасаған шабуылдарына өте ұқсас екендігін атап өткен. «Егер ИГИЛ-дің Египеттегі христиан қауымына қарсы жасаған соңғы жылдардағы қанды шабуылдарын алып қарасақ, ұйымның бейбіт тұрғындарды нысанаға алуға ұмтылатынын көреміз», дейді зерттеуші Калдас. Сондай-ақ Independent басылымының хабарлауынша, Синай түбегі бойынша сарапшы Моханнад Сабри де шабуылды ИГИЛ ұйымдастырды деген пікірді ұстанады. Оның ойынша, «Әрбір белгі Синайдағы ИГИЛ-дің қолтаңбасынан хабар береді. Өйткені ИГИЛ соңғы бірнеше жыл бойы Синайдағы сопылар қауымына қастандық жасап, олардың ықпалды рухани ұстаздарын өлтірген».

Халықаралық қауымдастықтың реакциясы

Жұма күні АҚШ президенті Дональд Трамп Твиттерде террорлық оқиғаны «жан түршігерлік» және «қорқақтың ісі» деп айыптап, «әлем терроризмге төзімдік көрсете алмайды және біз оны әскери күшпен қарсы тұру керекпіз», деп жазды. Сондай-ақ Ұлыбританияның премьер-министрі Тереза Мэй Египет президенті әс-Сиси мырзамен телефон арқылы сөйлесіп, оған Ұлыбританияның «қанды шабуылдан кейін Мысырға қол ұшын созу үшін бар мүмкіндікті пайдалануға дайын» екенін жеткізген. Ресей президенті Владимир Путиннің көңіл айту хатында «Адамдарды ғибадат жасау кезінде өлтіру–қатыгездік пен арсыздықтың шектен шыққан түрі», делінген.

Қайғылы оқиғаға байланысты Қазақстан президенті Н. Назарбаев та көңіл айту жеделхатын жолдап, онда «қазіргі заманғы қауіп-қатерлерге қарсы күресте Қазақстан Мысырмен ынтымақтастықты жалғастыруға әрқашан дайын», деп жазылған. Ал ҚР Сыртқы істер министрлігі Мысырдағы террористік әрекетке байланысты мәлімдемесінде оқиғаны қатаң айыптап, БҰҰ аясында Ғаламдық контртеррористік коалиция құруды және Халықаралық терроризм жөніндегі жалпыға ортақ конвенцияны жедел түрде қабылдауға шақырған.

Шалқар НҰРСЕЙІТ

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.02.2018

Астанада ашылатын төртінші ауданға Байқоңыр атауын беру мақұлданды

25.02.2018

Павлодар облысында жергілікті ЖОО үшін 200  грант  бөлінді

25.02.2018

Алакөл жағасын абаттандыру жұмыстары биыл да жалғасады

25.02.2018

Берлин-2018 кинофестивалінің жеңімпаздары анықталды

25.02.2018

Олимпиада-2018: Ресей құрамасы тұңғыш рет хоккейден алтын алды

25.02.2018

Мәлік Мырзалин: Ақмола облысына 257 миллиард теңге инвестиция тартылып, 12 мың жаңа жұмыс орны құрылды

25.02.2018

2018 жыл Ақтөбе облысында «Бала жылы» деп жарияланды

25.02.2018

Оралда құсбегілердің республикалық «Қансонар-2018» турнирі өтіп жатыр (ФОТО)

24.02.2018

Премьер-Министрдің Бірінші орынбасары Асқар Мамин Түрікменстан Президентімен кездесті

24.02.2018

Заң бұзған мыңға жуық шетелдік елден шығарылды

24.02.2018

Олимпиада - 2018: Шаңғышы Денис Волотка жарыс жолынан шығып қалды

24.02.2018

Былтыр Маңғыстау облысының жергілікті атқарушы органдары халыққа 1 253 841 қызмет көрсеткен

24.02.2018

Францияның Ұлттық Ассамблеясында қазақстан-француз стратегиялық серіктестігінің болашағы талқыланды

24.02.2018

Минскіде Қазақстан мен Беларусь СІМ арасындағы саяси консультациялар өтті

23.02.2018

Сенатор Д.Назарбаева Сингапурда болды

23.02.2018

ШҚО әкімі тұрғындар алдында есеп берді

23.02.2018

Қазақстандық парламентшілер ЕҚЫҰ ПА қысқы сессиясына қатысты

23.02.2018

Энергетика министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісі өтті 

23.02.2018

Оралхан Бөкейдің ағылшын тілінде жарық көрген кітабының тұсаукесері өтті

23.02.2018

СҚО-да Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Елбасы Қорының күндері өтуде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе заманда емес, адамда...

  Адамның азаматтығы, жауап­кер­шілігі туралы қай кезде де кеңі­нен сөз болады емес пе? Сондай әңгіме барысында кейбіреулер әңгі­ме арқауына айналған жандарға ая­ныш білдіріп, «олар сатқындық жа­с­айын деді дейсің бе, амалдың жоқтығынан жасады ғой, бәріне заман кінәлі» дегені бар-тын. Сонда Ұшыға апам былай деген еді: «Күн де орнында, сол баяғыша шығады, сол қалпында батады. Ай да орнында сол бұрынғыша туады. Өзгерсе адамның пейілі, ниеті өзгерген. Заманға жауапкершілік жүктеудің жөні жоқ...».

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Эфирде бейбастақтыққа неге жол беріледі? 

Әуе толқынынан хабар тыңдап отырмын. Әңгіме бойтұмар жайында өрбуде. Радио хабарын жүргізуші әлемге танымал адамдардың бой­тұмар ретінде нені ұстайтынын айта келе Кэмерон Диазды мысалға алды.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу