Сириядан әскер шығарудың сыры

Ресей президенті Владимир Путин өзінің Сирияға жасаған сапары кезінде ресейлік әскер­лердің Сириядан шығарылатынын мәлімдеді. Ресей басшысының бұл мәлімдемесі саясаткерлер мен сарапшылардың назарын бірден аударды. Өйткені Ресей қарулы қақтығыстардың соңы азаматтық соғысқа ұлас­қан Сирияға әскерін кіргіз­ген ірі екі елдің бірі. Ел аума­ғын­да Ресейдің де, АҚШ-тың да әскерлері түрлі операцияларға қа­ты­с­ты.

Егемен Қазақстан
21.12.2017 7329
2

Шындығына келсек, ре­сейлік әскерлер мұздай қару­лан­ған террорлық топтар­ға қарсы күресумен қатар, пре­зидент Башар Асад­тың үкі­меттік әскери күш­теріне қол­дау көрсетті. АҚШ әскер­лері негізінен билік­ке оппо­зиция­дағы күш құрылым­дарымен «тығыз байланыста» жұмыс істеді. Ал алты-жеті жылға созылған қарулы қақтығыстар бәсеңдеп, Сирияны қалпына келтіру процесі басталар кезде Ресейдің өз әскерін «алып кетуінің» себебі неде?

Шетелдерде әскери база мен қарулы әскер ұстау кез кел­ген мемлекет үшін қыруар шығын. Бұл АҚШ-қа да, Ресей­ге де тікелей қатысты. Себе­бі бұрыннан бәсекелес болып келе жатқан бұл екі мем­лекет өздерінің әскери бюд­жетін ұлғайтудан жарысқа түс­кендей. Олар осы салаға бөлі­нетін қаражатты жыл сайын арттыруға мәжбүр. Оның біраз бөлігі шетелдердегі өз­дері­нің әскери базалары мен құры­лымдарына жұмсалатыны жасырын емес. Ал әрбір мемлекет қаражатсыз стратегиялық жоспарларын жүзеге асыра алмайтыны тағы бар.

Владимир Путин халық­ара­лық қоғамдастықты елең еткізген мәлімдемесін жасамас бұрын, яғни 6 желтоқсан­да ол Ефрат өзенінің қос жағалауы «Ислам мемлекеті» ұйымы содырларынан толық тазартылғанын айтқан еді. Ертесінде Ресей қорғаныс министр­лігі Сирияның бар­лық қалалары мен елді мекен­дері терроршылардан тазар­тыл­ғанын мәлімдеп, Ресейдің Сириядағы терроризмге қар­сы миссиясы аяқталғанын жария етті. Содан екі-үш күн өткенде Ирак­тың премьер-министрі «Ирактың үкіметтік күш­тері «Ислам мемлекеті» күштеріне қарсы күресте тарихи жеңіске қол жеткізді» деп мә­лімдеді. Осының алдын­да маз­мұн-мағынасы осы­ған ұқсас мәлімдемені Иран президенті Хасан Рухани да жасаған болатын.

Таяу Шығыстағы бірқатар елдер басшыларының жоға­рыд­ағыдай мәлімдемелері В.Путиннің өз әскери күштерін Сирия аумағынан алып кетуге жол ашты деген пікірлерге қосылуға болатындай. Бірақ Ресейдің қорғаныс министрі Сергей Шойгу журналистің «Ресейге Сириядан әскерін толықтай шығару үшін қанша уақыт керек?» деген сауалына «Бұл Сириядағы жағдайға байланысты» деп жауап беруі «әскер шығару» мәселесінің көпке ұзамайтынын білдірсе керек. Өйткені соңғы кезде Сириядағы қарулы қақтығыс тоқтады, терроршыл содырлар елден аластатылды.

Осы арқылы Ресей террор­лық топтардың содырларына қарсы күреске ерекше үлес қосқан ел ретінде өзі­нің ық­палын сақтап қалды. Екін­ші­ден, Батыс елдері Сирия мә­се­­­ле­сіне қатысты өткен кез­­десу­­лер мен келіссөздерде Мәс­­­кеу­мен санасуға мәжбүр бол­­­­ды. Үшіншіден Владимир Пу­тин бірнеше жыл бойы қыл үстін­де тұрған одақтасы Ба­шар Асадтың билігін сақтап қал­­ды. Сарапшылар мұны Пу­тин­­н­ің кезекті жеңісі деген пікір айтады. Ал Ресей та­ра­­­пы «Сирия ісіне», дәлірек айт­­қ­анда, «Ислам мемлекеті» тер­­­ро­­р­лық ұйымына қар­сы күрес­ке 2015 жылы аралас­қан еді. Араласқанда Сирия пре­­зи­денті Башар Асад бас­та­ған үкі­мет әскерлеріне қолдау көрсетті.

Желтоқсан айының бірінші жартысында Ресей президенті В.Путин мен Сирия басшысы Б.Асад ресейліктердің Сирия аумағындағы «Хмеймим» әскери базасында кездескені жөніндегі ақпарат сол күні-ақ әлемге тез тарады. Сол кездесуде Ресей президенті Сириядағы оппозициялық күштермен бейбіт келісімге келу үшін Иран және Түркиямен бірлес­кен жұмыстарды жалғасты­ратынын атап өтті. Естеріңізде болар, Сирия мәселесін реттеуге байланысты кездесулер өтетін «орын» мәселесі көтерілгенде В.Путин Астана қала­сы ең қолайлы екенін ата­ғаны. Содан бері елордамыз­да Сирия дағдарысына қатысты тара­п­тардың жеті кез­де­суі өтті. Елде қарулы қақ­тығыс­тың тоқтауына Астана про­цесінің айтарлықтай ықпал еткенін халықаралық қоғам­дастық жоғары бағалады. Енді 21-22 желтоқсанда Астана процесінің кезекті кездесуі өтпек.

Екі аптадай бұрын АҚШ президенті Дональд Трамп Иерусалим қаласын Израильдің астанасы деп мойындағанын жария еткені бар. Оның осы өрескел қателігі халықаралық қоғамдастықтың, бүкіл мұсылман әлемінің ашу-ызасын туғызды. Бұл Ислам Ынтымақтастығы Ұйымының Ыстанбұлда шақырылған төтенше саммитінде де сөз болды.Тіпті америкалық кейбір сенаторлар Д.Трампқа импичмент жариялау мәселесін де көтере бастады. Міне, бұл АҚШ президентінің беделіне нұқсан келтіреді, рейтингін төмендетеді.

Ал Ресей президенті В.Путиннің Сириядан әскерін шығару жөніндегі мәлімдемесі оның Орта және Таяу Шығыс елдері арасында оң ықпалын қалыптастырады. АҚШ-тың қорғаныс министрлігіндегі­лер Ресейдің өз әскерлерін Сирия аумағынан шығараты­нына күмәнмен қарайтын сияқты. Пентагонның атал­ған мәселеге байланысты жариялаған мәлім­демесіне қарағанда, Ресей Си­рия­­дан кейбір әскери күш­терін ғана шығаруы мүмкін. Содан кейін олар Құрама Штат­­­тар әскерлерінің сол елден кетуін талап етуі мүмкін. АҚШ Қорғаныс министрлігі өкілі­­нің айтуынша, коалиция күш­­тері террорлармен күрес­ті жал­ғастыра береді. Террор­­­шы­лар­дан тазартылған ай­мақ­­тағы тұрғындарды қор­ғай­ды және босқындардың өз мекенжайларына оралуына көмектеседі. 

Ресей президентінің жоға­ры­дағыдай ұйғарымға келуі келесі жылдың көктемін­де өтетін президенттік сайлауға да байланысты болса керек, себебі жақында, Владимир Путин президенттікке үміткер ретінде өзінің кандидатурасын ұсынатынын мәлімдеді. Сириядан ресейлік әскердің шығарылуы президенттік сайлау қарсаңындағы жоспар­ланған «тактикалық жүрістің» бірі болуы да ықтимал. Деген­мен, В.Путиннің Сирияға қатыс­ты бұл қадамы Ресейдің ха­лықаралық аренадағы беделін арттыруға ықпал ететіні анық.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Арыстанбек Мұхамедиұлы Димаш пен Данелияға сәттілік тіледі

17.02.2019

Ауған ардагерлері оқушылармен кездесті

17.02.2019

Өскеменде 37 көшеге жаңа атау берілді

17.02.2019

Геннадий Головкиннің ықтимал қарсыластары белгілі болды

17.02.2019

Талдықорғанда «Тайлақтың тақиясы» фильмінің тұсаукесері өтті

17.02.2019

Биатлоннан әлем кубогі: Роман Еремин із кесушілер сынында 48-ші орын алды

17.02.2019

Ғылыми жобалардың үздіктері анықталды

17.02.2019

Қыздар бесік жырын айтудан жарысқа түсті

17.02.2019

Үндістанда орын алған террористік әрекетке байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

​Иранда орын алған террористік әрекеттерге байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Қ.Тоқаев Мюнхен конференциясына қатысты

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу