«Тәуелсіздік дәуірінің» дипломатиясы

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Тәуелсіздік дәуірі» атты жаңа кітабында Қазақстанның қазіргі заман тарихы мейлінше толық, ауқымды және қолжетімді баяндалады. Бұл кітапта жаңа қазақ мемлекеттілігінің пайда болып, қалыптасуы мен алғашқы қадамдарын қамтыған 26 күрделі жыл туралы бірінші жақтан әңгімеленеді. 

Егемен Қазақстан
25.12.2017 1677

Әрбір тараудан кейін ерік­сіз қойылатын сұрақтарға тап боласыз: Егер Қазақстан өзінің даму барысында басқа жолды таңдаса не болатын еді? Ал жауап бүкіл кітаптың өн бо­йында қамтылады: ширек ғасыр бойы еліміз Президент Н.Назарбаевтың ұзақ мерзімді пайымының логикасына сәй­кес дамыды. Менің ойым­ша, келісім мен реформалар осы пайымның екі негізгі құ­рамдасы болып табылады.

Президент елімізді жаң­ғыр­­­ту­дың үш толқынын кеңінен ашып көрсетеді. 1991 және 2017 жылдардағы Қазақ­стан­ды салыстырсақ, бұл эко­но­мика, оның халықаралық ұс­танымы, қоғамдық ментали­тет тұрғысынан алғанда мүл­дем екі түрлі мемлекет. Бү­гін халқымыз әлемдегі ең бе­дел­ді, қар­қынды дамып келе жат­қан ел азаматтары ретінде бо­ла­шақ­қа сеніммен қарайды, кең және мүлдем жаңаша ойлайды. «Біз әлемге және болашақ ұрпақтарға шынайы ұлы нәтиже – Қазақстанды тәуелсіз ел ретінде көрсете білдік», деді Президент. Сондықтан да бұл біз үшін ұлы дәуір болып са­налады», дейді Президент. Алайда Мемлекет басшысы үшінші жаңғыру миссия­сы жа­ңадан басталғанын және ал­дымызда үлкен жұмыс тұр­ғанын ескертеді.

Тәуелсіздік дәуірі халық­ара­лық қатынастардың алғы сах­­насына қазақстандық дип­ломатия феноменін ұсы­нды. Бұл әдеттегі сыртқы қа­ты­нас­тар туралы емес, яд­ро­лық қарусыздану мен ядро­лық қаруды таратпау са­ла­сын­да, өңірлік өткір дағ­да­рыстарды реттеуде, қау­іп­сіз­­дікті нығайтуда, ты­ғыз эко­­номикалық ынты­мақ­тас­тық­­ты орнатуда және ірі ха­лы­қ­­­аралық ұйымдарды бас­қа­ру­да өзін-өзі айқын көр­сет­кен жа­һандық дипломатия туралы әңгімелейді.

Президентіміздің кәміл се­німі бойынша еліміздің бо­ла­шағы континентіміздің жә­не бү­кіл әлемнің бола­ша­ғымен ты­ғыз байланысты. Сондықтан кіт­апта сыртқы және ішкі саясат арасындағы тығыз және ажы­рамас байланыс тізіле баян­далған: «Бейбітшілік пен келісім идеяларын сырт­қы саясатта ілгерілету осы идеялардың ішкі саясат­та үс­тем болғанының арқа­сын­да ғана мүмкін болды... Мем­ле­кетіміздің сыртқы саяси қыз­меті елдің дамуы мен Қазақ­стан халқының әл-ауқатын жақ­сарту болып табылатын негізгі мақсатымызды қам­т­а­­­масыз етуге толық бай­ла­ныс­­ты. Сәйкесінше, жаңа жағ­­дайларды ескере отырып, мен мынадай мақсат қой­дым: Қазақстанның сырт­қы саясатын ішкі саясаты сияқ­ты жаңарту қажет». Пре­зи­де­нт сыртқы саясатты жа­ңа кезеңге прагматикалық жә­­не белсенді, яғни дәйекті түр­­де ұлттық мүддеге бағ­дар­ланған және ілгерінді саясат ретінде ұсынады. Нұрсұлтан Әбішұлының пікі­рін­ше, дәл осындай бел­сен­ді және бастамашыл саяс­ат «Қазақстан-2050» Стра­те­гия­сын сәтті іске асыру жә­не әлем­нің 30 дамыған елде­рі­нің қатарына кіру үшін ма­ңызды шарты, қолайлы ортасы болады.

«Өзара тиімді шешімдерге, халықаралық проблемаларға деген новаторлық көзқарас­қа, диалогтың жаңа тетік­те­рін құруға, теңдік пен то­ле­рант­тылықты ілгері­ле­ту­де­гі дәй­ектілікке бағыт­та­луы қа­зақ­­стандық дипло­ма­­тияның ерек­шелігі болды. Бұл тәсіл­дер­ді Қазақстан БҰҰ-да және ЕҚЫҰ, ШЫҰ, ИЫҰ, ҰҚШҰ, ЕАЭО, Түркі кеңесін­де­гі төр­аға­лығы кезінде ұсынды. Бұл тәуелсіздік жылдарында жи­нақталған маңызды дип­ло­матиялық капитал Қазақ­стан Республикасын БҰҰ Қау­іпсіздік Кеңесінің тұрақ­ты емес мүшесі ретінде тағай­ын­да­луының алғышарты болды», деп атап өтті Елбасы.

«2017 жылы Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің күнделікті жұмысына толық кі­ріс­ті. Осы жаңа тәжірибе Қазақ­станның бітімгерлік әлеу­­етін одан әрі нығайта түс­е­тініне күмәніміз жоқ». Мем­лекет басшысы Қазақ­стан­ның негізгі әріп­тес­тері­мен қарым-қаты­нас­та­ры­ның си­патын нақты және түсі­нік­ті түрде айқындайды. «Қа­зақ­стан Республикасының Ре­сей Федерациясымен та­ту көр­шілік, одақтастық қа­ты­­настары сыртқы конъю­нк­ту­ра­ға және ғаламдық жағ­дай­лар­ға қарамастан аса ба­ғалы. Оған қоса, бұл қаты­нас­тар Еуразиядағы, демек, бүкіл әлемдегі саяси ахуалға оң әсерін тигізеді». Президент өз ойын жалғастыра келе: «Қазақстан мен Қытай мәңгі көрші елдер, сондықтан да маңызды стратегиялық әріптес болып қала бермек», деді. Сонымен қатар Н.Назарбаев Америка Құрама Штаттарымен стратегиялық әріптестікті дамыту және Еуропалық одақпен кеңейтілген әріптестікке қол жеткізу туралы жан-жақты баяндайды. «Өңірде және әлемде қандай жағдай болса да, түркітілдес мемлекеттермен және Орталық Азия елдерімен сенімді әрі достық қарым-қатынастар Қазақстан үшін бұлжымас басымдық болып қала бермек», деп ай­рықша атап өтті Елбасы.

Нұрсұлтан Назарбаевтың айтуынша, 2017 жылы, яғни Қазақстан Республикасының дипломатиялық қызметінің 25 жылдығына орай еліміздің сыртқы саясатында жаңа кезең басталды.

Сыртқы істер министрлігі ведомствоға жүктелген жауап­кер­шілікті толық сезінеді және үшінші жаңғыру шеңберінде Мемлекет басшысы қойған міндеттерді жүзеге асыруға белсенді түрде кірісті.

Сондықтан «Тәуелсіздік дәуірі» еңбегі барлық қазақ­стан­дық дипломаттар үшін Тәу­елсіздік тарихы туралы ең беделді басылым ретінде ға­на емес, сондай-ақ іс-қимыл жа­сауға арналған бағыт-бағдар мен нұсқама ретінде оқуға міндетті кітапқа айналмақ.

Қайрат ӘБДІРАХМАНОВ,

Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.08.2018

Астанада «Сергек» камераларының көмегімен 2 мыңға жуық әкімшілік құқық бұзушылық анықталған

14.08.2018

Құқықтық талапты сақтаса шетел телеарналарына шектеу жоқ - Дәурен Абаев

14.08.2018

БҰҰ Бас хатшысы Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы конвенцияға қол қоюын құптайды

14.08.2018

Үкімет басшысы қалалар мен ауылдарды интернетке қолжетімділікпен қамтамасыз етуді тапсырды

14.08.2018

Қара жолдың қасиеті

14.08.2018

Бұқар жырау Қалқаманұлының 350 жылдығына арналған көрме-байқауы өтті

14.08.2018

Қажымұқан көтерген тас

14.08.2018

Арал аумағында атқарылар шаруа көп

14.08.2018

«Хрущевкалардан» құтылудың тиімді тетігі

14.08.2018

Оқулық шығаруда олқылықтарға жол берілмеуі қажет

14.08.2018

Байзақ батыр кесенесі

14.08.2018

Жеті айдың қорытындысы бойынша экономикалық өсім 4% құрады — ҚР ҰЭМ

14.08.2018

Ұлы Абайдың туған күні тұңғыш рет Ташкентте тойланды

14.08.2018

Шәкәрімнің үш анығы

14.08.2018

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар саны өсуде

14.08.2018

Цифрлы қаржы: тез, арзан, тиімді

14.08.2018

Дулат Исабековтің кітапханасы ашылды

14.08.2018

Бекболат Әдетов шыққан белестер

14.08.2018

Бес елдің мөрімен бекітілген құжат

14.08.2018

Курчатовта төрт жолақты бассейн салынады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Халық санының артуы – елге құт

Халық санының артуы Қазақстан сияқты жер көлемі үлкен, халық саны аз мем­лекеттерге ежелден маңызды мәселе­лердің бірі болып келеді. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу