«Тәуелсіздік дәуірінің» дипломатиясы

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Тәуелсіздік дәуірі» атты жаңа кітабында Қазақстанның қазіргі заман тарихы мейлінше толық, ауқымды және қолжетімді баяндалады. Бұл кітапта жаңа қазақ мемлекеттілігінің пайда болып, қалыптасуы мен алғашқы қадамдарын қамтыған 26 күрделі жыл туралы бірінші жақтан әңгімеленеді. 

Егемен Қазақстан
25.12.2017 1786
2

Әрбір тараудан кейін ерік­сіз қойылатын сұрақтарға тап боласыз: Егер Қазақстан өзінің даму барысында басқа жолды таңдаса не болатын еді? Ал жауап бүкіл кітаптың өн бо­йында қамтылады: ширек ғасыр бойы еліміз Президент Н.Назарбаевтың ұзақ мерзімді пайымының логикасына сәй­кес дамыды. Менің ойым­ша, келісім мен реформалар осы пайымның екі негізгі құ­рамдасы болып табылады.

Президент елімізді жаң­ғыр­­­ту­дың үш толқынын кеңінен ашып көрсетеді. 1991 және 2017 жылдардағы Қазақ­стан­ды салыстырсақ, бұл эко­но­мика, оның халықаралық ұс­танымы, қоғамдық ментали­тет тұрғысынан алғанда мүл­дем екі түрлі мемлекет. Бү­гін халқымыз әлемдегі ең бе­дел­ді, қар­қынды дамып келе жат­қан ел азаматтары ретінде бо­ла­шақ­қа сеніммен қарайды, кең және мүлдем жаңаша ойлайды. «Біз әлемге және болашақ ұрпақтарға шынайы ұлы нәтиже – Қазақстанды тәуелсіз ел ретінде көрсете білдік», деді Президент. Сондықтан да бұл біз үшін ұлы дәуір болып са­налады», дейді Президент. Алайда Мемлекет басшысы үшінші жаңғыру миссия­сы жа­ңадан басталғанын және ал­дымызда үлкен жұмыс тұр­ғанын ескертеді.

Тәуелсіздік дәуірі халық­ара­лық қатынастардың алғы сах­­насына қазақстандық дип­ломатия феноменін ұсы­нды. Бұл әдеттегі сыртқы қа­ты­нас­тар туралы емес, яд­ро­лық қарусыздану мен ядро­лық қаруды таратпау са­ла­сын­да, өңірлік өткір дағ­да­рыстарды реттеуде, қау­іп­сіз­­дікті нығайтуда, ты­ғыз эко­­номикалық ынты­мақ­тас­тық­­ты орнатуда және ірі ха­лы­қ­­­аралық ұйымдарды бас­қа­ру­да өзін-өзі айқын көр­сет­кен жа­һандық дипломатия туралы әңгімелейді.

Президентіміздің кәміл се­німі бойынша еліміздің бо­ла­шағы континентіміздің жә­не бү­кіл әлемнің бола­ша­ғымен ты­ғыз байланысты. Сондықтан кіт­апта сыртқы және ішкі саясат арасындағы тығыз және ажы­рамас байланыс тізіле баян­далған: «Бейбітшілік пен келісім идеяларын сырт­қы саясатта ілгерілету осы идеялардың ішкі саясат­та үс­тем болғанының арқа­сын­да ғана мүмкін болды... Мем­ле­кетіміздің сыртқы саяси қыз­меті елдің дамуы мен Қазақ­стан халқының әл-ауқатын жақ­сарту болып табылатын негізгі мақсатымызды қам­т­а­­­масыз етуге толық бай­ла­ныс­­ты. Сәйкесінше, жаңа жағ­­дайларды ескере отырып, мен мынадай мақсат қой­дым: Қазақстанның сырт­қы саясатын ішкі саясаты сияқ­ты жаңарту қажет». Пре­зи­де­нт сыртқы саясатты жа­ңа кезеңге прагматикалық жә­­не белсенді, яғни дәйекті түр­­де ұлттық мүддеге бағ­дар­ланған және ілгерінді саясат ретінде ұсынады. Нұрсұлтан Әбішұлының пікі­рін­ше, дәл осындай бел­сен­ді және бастамашыл саяс­ат «Қазақстан-2050» Стра­те­гия­сын сәтті іске асыру жә­не әлем­нің 30 дамыған елде­рі­нің қатарына кіру үшін ма­ңызды шарты, қолайлы ортасы болады.

«Өзара тиімді шешімдерге, халықаралық проблемаларға деген новаторлық көзқарас­қа, диалогтың жаңа тетік­те­рін құруға, теңдік пен то­ле­рант­тылықты ілгері­ле­ту­де­гі дәй­ектілікке бағыт­та­луы қа­зақ­­стандық дипло­ма­­тияның ерек­шелігі болды. Бұл тәсіл­дер­ді Қазақстан БҰҰ-да және ЕҚЫҰ, ШЫҰ, ИЫҰ, ҰҚШҰ, ЕАЭО, Түркі кеңесін­де­гі төр­аға­лығы кезінде ұсынды. Бұл тәуелсіздік жылдарында жи­нақталған маңызды дип­ло­матиялық капитал Қазақ­стан Республикасын БҰҰ Қау­іпсіздік Кеңесінің тұрақ­ты емес мүшесі ретінде тағай­ын­да­луының алғышарты болды», деп атап өтті Елбасы.

«2017 жылы Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің күнделікті жұмысына толық кі­ріс­ті. Осы жаңа тәжірибе Қазақ­станның бітімгерлік әлеу­­етін одан әрі нығайта түс­е­тініне күмәніміз жоқ». Мем­лекет басшысы Қазақ­стан­ның негізгі әріп­тес­тері­мен қарым-қаты­нас­та­ры­ның си­патын нақты және түсі­нік­ті түрде айқындайды. «Қа­зақ­стан Республикасының Ре­сей Федерациясымен та­ту көр­шілік, одақтастық қа­ты­­настары сыртқы конъю­нк­ту­ра­ға және ғаламдық жағ­дай­лар­ға қарамастан аса ба­ғалы. Оған қоса, бұл қаты­нас­тар Еуразиядағы, демек, бүкіл әлемдегі саяси ахуалға оң әсерін тигізеді». Президент өз ойын жалғастыра келе: «Қазақстан мен Қытай мәңгі көрші елдер, сондықтан да маңызды стратегиялық әріптес болып қала бермек», деді. Сонымен қатар Н.Назарбаев Америка Құрама Штаттарымен стратегиялық әріптестікті дамыту және Еуропалық одақпен кеңейтілген әріптестікке қол жеткізу туралы жан-жақты баяндайды. «Өңірде және әлемде қандай жағдай болса да, түркітілдес мемлекеттермен және Орталық Азия елдерімен сенімді әрі достық қарым-қатынастар Қазақстан үшін бұлжымас басымдық болып қала бермек», деп ай­рықша атап өтті Елбасы.

Нұрсұлтан Назарбаевтың айтуынша, 2017 жылы, яғни Қазақстан Республикасының дипломатиялық қызметінің 25 жылдығына орай еліміздің сыртқы саясатында жаңа кезең басталды.

Сыртқы істер министрлігі ведомствоға жүктелген жауап­кер­шілікті толық сезінеді және үшінші жаңғыру шеңберінде Мемлекет басшысы қойған міндеттерді жүзеге асыруға белсенді түрде кірісті.

Сондықтан «Тәуелсіздік дәуірі» еңбегі барлық қазақ­стан­дық дипломаттар үшін Тәу­елсіздік тарихы туралы ең беделді басылым ретінде ға­на емес, сондай-ақ іс-қимыл жа­сауға арналған бағыт-бағдар мен нұсқама ретінде оқуға міндетті кітапқа айналмақ.

Қайрат ӘБДІРАХМАНОВ,

Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

23.01.2019

«Барыс» қонақта «Металлургті» ұтты

23.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Жастар жылының салтанатты ашылу рәсіміне қатысты

23.01.2019

Қызылорда қаласында 53 мыңға жуық отбасы жер кезегінде тұр.

23.01.2019

Дэвис кубогында Португалияға қарсы ойнаймыз

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

23.01.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында роталық-тактикалық топтардың тактикалық оқу-жаттығулары өтуде

23.01.2019

«Астана» футбол клубы 67-орында

23.01.2019

Елбасы тапсырма бермесе, тариф төмендемейтін түрі жоқ

23.01.2019

«Оскар» номинанттары белгілі болды

23.01.2019

Көтеріліп жатқан мәселелер мен олардың шешімі адам капиталын арттыруға жол ашады — сарапшы

23.01.2019

2018 жылы қазақстандықтарды елде болған қандай оқиғалар қызықтырды

23.01.2019

Мамлют ауданына жаңа әкім тағайындалды

23.01.2019

Жетісулық студенттер волонтер болуға бейілді

23.01.2019

Аралас жекпе-жектен ел чемпионаты алғаш рет Алматыда өтеді

23.01.2019

Н.Назарбаев: Жусан операциясы жалғаса береді

23.01.2019

Спорттық гимнастика: Токио олимпиадасына іріктеу турнирі қалай өтеді?

23.01.2019

Дзюдодан Қазақстан құрамасы аралас командалық турнирден іріктеу сынына қатысады

23.01.2019

Шорт-трекші Абзал Әжіғалиев жаттығу кезінде тобығын шығарып алды

23.01.2019

Седнева мен Еркебаева Ресейдегі халықаралық турнирде топ жарды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу