Болашақты бағдарлаған құжат

Елбасының «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы даму­дың жаңа мүмкіндіктері» атты Жол­дауы болашақты бағдарлаған, техно­кратиялық негізгі құжатымыз.

Егемен Қазақстан
12.01.2018 313
2

Әрине, жаңа Жолдаудың негізгі бағыты – қоғамдық дамудың барлық са­лаларына енетін экономиканың толық цифрлы деңгейге өтуі болып табылады. Онда цифрлы технологияларды индустрия саласында қолдануға баса назар аударылған. Мысалы, қазақстандық өндіріс орындарын цифрландыру бойынша маңызды жо­баны алуға болады. Қазақстандық эко-жүйені қалыптастыруға қаты­су­шы институттар қатары АХҚО және халықаралық ІТ-стартаптар техно­пар­кімен толықты.

Қазақстанда жүзеге асқан Назарбаев Университеті жобасы қазіргі таңда медицина және инжинирингтік әзірлемелердің орталығы, сондай-ақ халықаралық білім беру саласындағы ынтымақтастық үшін маңызды хаб болып отыр. Инновациялық технологиялар паркі жастар бастамаларын жинақтаудың басты орталығы болу әлеуетіне ие.

Қоғамда цифрлы ғасырға аяқ басуымен қатар, киберқауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңыздылығы арта түсуде. «WannaCry» және «BadRabbit» вирустық бағдарламаларының таралу тәжірибесін ескерсек, одан қорғануға ешкімнің иммунитеті жоқ деп айтуға болады. Сонымен бірге олар компаниялар мен банктерге үлкен шығын әкеледі. Оларды ақ­па­рат­тық қауіпсіздік және криптография сала­сындағы мамандар анықтайды, осыған байланысты ақпаратты қорғау және тиісті мамандарды дайындау мәсе­лелері өзекті болып табылады. Сон­дықтан Мемлекет басшысы Жолдауында киберқауіпсіздік сала­­сындағы шаралар Қазақстанның Ұлт­тық қауіпсіздік стратегиясы деңгейіне көтерілуі тиіс екенін атап өтуі кездейсоқтық емес.
Цифрлы экономика басқару жүйелерін және модельдерін түбегейлі өзгертеді. Ең алдымен, ол өзіміздің электронды өнімдеріміз бен өндірістік технологиямызды кеңейту қажеттілігі туралы ойлауға итермелейді.

Біз бүгінгі таңда шет мемлекет­тер­дің цифрлы технологиялары мен өнім­дерін, оның ішінде танымал мес­сенджерлерді, пошталық серверлерді, браузерлерді, әлеуметтік желілерді тұтынушы ғана болып келеміз.

Қазақстан өзінің математикалық, инженерлік ізденістер, информатика, есептеу техникалары салаларын­да айтарлықтай тарихи базаға ие. Мұ­ның бәрі жаңа сапаға айналуы мүмкін және өзгеруі тиіс. Егер назар салар болсаңыз, біздің жастары­мыз жасампаздықтың ең жоғары мүм­кін­діктерін көрсетуде. Мысалы, «Руха­ни жаңғыру» жобасы аясындағы 100 жаңа есім ұлттық байқауының жеңім­паздары арасында бионикалық қол про­тезін ойлап тапқан жас өнертап­қыш бар, оның өнімі қазірдің өзінде-ақ адамдардың игілігіне айналып отыр.

Жолдау сапалы өзгерістерге әкелетін тапсырмалар мен міндеттерге толы. Мәселен, бірінші кезекте өскелең ұрпақты мектепке дейінгі балалар мекемелерінен бастап дамытуды қамтамасыз ету ісі маңызды. Адамдардың қабілеттерінің 80%-ы 5 жасқа дейін қалыптасады. Сондықтан осы аралық шығармашылық тұл­ға­ны қалыптастырудың белсенді кезеңі. Осы орайда ата-аналардың қаты­суы, педагогтардың, білім беру меке­ме­лерінің және отбасының өзара әріптестігі болуы керек. Екіншіден, орта білімді «технологияландыру» бойынша іс-шаралар, оның ішінде жаратылыстану ғылымдары және математика пәндерін оқытудың сапасын арттыру, жанбасылық қаржыландыру, педагогикалық факультеттер мен кафедраларды дамыту және ең негізгісі өз инфрақұрылымы, компьютерлері, зертханасы және 3D принтерлері бар балалар саябақтары мен бизнес-инкубаторлардың желісін дамыту маңызды.

Үшіншіден, бұл жоғары оқу орындарының академиялық еркін­діктерін кеңейту, цифрлы технологиялар мен озық ғылыми салалардағы шетелдік сарапшылар мен оқыту­шыларды тарту мүмкіндіктері болып табылады. Сондықтан қазіргі заманғы дағдылар және білімді қолдануды көздейтін жаңа кәсіби стандарттарды әзірлеу қажет.

Төртіншіден, электронды еңбек биржасын қалыптастыру, үйден шық­пай-ақ жастардың білім алуына, бі­ліктілігін арттыруға қажетті ақпаратты алуға мүмкіндіктер жасалуы тиіс. 

Бесіншіден, қашықтық диагнос­тиканы қолдану арқылы созылмалы ауруларды басқару жүйесін енгізу маңызды. Тағы бір маңызды мәселе – қауіпсіз және табысты қоғам үшін негіз ретінде қоғамдық денсаулық және саламатты өмір салты стандарттары мен критерийлерін насихаттау маңызды.
Алтыншыдан, әлеуметтік және білім беру саясаты барынша праг­матикалыққа айналуда және барлық адам ресурстарын экономикалық айналымға енгізуге бағыттайды. Осы орайда Жолдауда айтылған I топтағы ересек мүгедек балаларға қамқоршы бо­ла­тын ата-аналарға әлеуметтік жәр­дем­ақы төлеу туралы шешім әлеу­мет­тік саясаттың жетістігі мен жеңісі болды.

Жетіншіден, мемлекеттік салаға жаңа басқарушылардың келуіне жағ­дай жасау қажет. Олардың үлесі фак­тор­лық-балл жүйесі арқылы баға­ла­нуы тиіс.
Сонымен қатар цифрлы экономиканы дамыту бойынша барлық іс-шаралар жас энергияға, жастар мен өскелең ұрпақтың экономикалық және әлеуметтік белсенділігіне деген сұранысты арттыруға бағытталған. Қазақстан дарындылар мен таланттарды барынша ерте, мектепке дейінгі және жалпы білім беру мектептері кезеңдерінде анықтауы қажет.

Біз кадрларға деген жаһандық бәсеке­лестік дәуіріне кірдік. Осы орайда цифрлы технологиялар сала­­сын­да бізге екі үрдісті дамыту керек. Бір жағынан, кадрларды даяр­лау ісін, ақпараттық-коммуника­ция­­лық технологиялар саласында маман­­дар дайындайтын университет­тері­мізді нығайтуға тиіспіз. Екінші жағы­нан, біздің мамандар дағды­ларын жетіл­діріп, жоспарларын жүзеге асыруға жол ашатын инфра­құ­ры­лымды дамыту қажет. Инновация­лық алаңдар, хакатондар болуы керек. Тиісінше, электронды инфрақұры­лым­ды дамыту арқылы осы мамандарға деген сұранысты қалыптастырғанымыз абзал.

Қазіргі таңда тек әлеуметтік желі­лерге байланған жастардың ау­қым­ды энергиясын өнертапқыштыққа бағдарлап, әлеуметтік желілер мен интернетте жай саяхаттаудың орнына электронды сауда мен инновациялық жаңалықтар арқылы пайда табу дағдыларын дамыту мүмкіндігі туын­дап отыр. 2017 жылғы Оксфорд сөзді­гінің негізгі сөзі «жастар сілкінісі» болуы кездейсоқтық емес. Бұл миллениал ұрпақтың, яғни 2000-шы жылдардан кейін туған ұрпақтың оянуын білдіреді. Осы ұрпақ бұған дейінгі жастардан көптеген параметрлер бо­йынша ерекшеленеді. 

2019 жылдан бастап 10-11-сыныптарда жеке пәндерді ағылшын тілінде оқытуды бастау жоспарланып отыр. Ағылшын тілінің цифрлы әлемде үстем жағдайға ие екендігін ескеретін болсақ, оны үйрену еліміздегі цифр­лы технологиялардың жылдам дамуына ықпал етеді.

Қорыта айтқанда, жаңа Жолдау Ел­басының 2017 жылдың қаңтарында жария еткен Үшінші жаңғырту ба­сым­дықтарымен, сондай-ақ «Бола­шақ­қа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласымен сәтті үндеседі. Президенттің жаңа Жолдауы бізді жігерлендіреді және болашақ үшін жауапкершілікті арттырады.

Зарема ШӘУКЕНОВА, 
Президент жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының директоры

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев Қарағандыда жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Амангелді Кеңшілікұлының «Қазақты сүю» атты шығармашылық кеші өтті

19.10.2018

«Әзірет Сұлтан» қорық-музейінің 40 жылдығы аясында тарихи кітаптардың тұсауы кесілді

19.10.2018

Америкалық еріктілер оқушыларға ағылшын тілін үйретіп жүр

19.10.2018

Мемлекет басшысы Еуропалық комиссия төрағасы Жан-Клод Юнкермен кездесті

19.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитіне қатысты

19.10.2018

Мүмкіндігі шектеулі жандарға мүгедектер арбасын сыйлайды

19.10.2018

Президент «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитінде кездесулер өткізді

19.10.2018

Владимир Путин: Өзбекстан Ресейдің сенімді серіктесі

19.10.2018

Сенатор Рысқали Әбдікеров Қарағанды облысында жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Атырауда мамандандырылған ХҚКО құрылысы аяқталуы жақын

19.10.2018

Мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтің туғанына - 120 жыл

19.10.2018

Павлодар-Семей тасжолында көліктер өртеніп, бір адам мерт болды

19.10.2018

TWESCO дүниежүзілік мәдениет форумына қатысты

19.10.2018

Ресей қорғаныс министрлігінің апатқа ұшыраған Л-39 ұшағының құлаған жері белгілі болды

19.10.2018

Түркі кеңесінің Экономика министрлерiнiң 8-шi кездесуi 2018 жылдың 17 қазанында Бішкекте өттi

19.10.2018

Багам аралдарында Бағытбергеновтың бағы жанды

19.10.2018

Ұлттық банк халықтың құқығын бұзған банктерді атады

19.10.2018

Ресей, Қазақстан, Өзбекстан жаңа ғарыш жобасын бастамақ

19.10.2018

Нәтижесі көңілімізден шығады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(7)

Арина Матвеева (12.01.2018 17:15:01)

Это очень здорово! Сейчас такой век, что без техники и интернета далеко не пойдешь. Надеюсь, все, что правительство планирует сбудется и продвинет нас в экономике!

Ильяс (12.01.2018 17:02:27)

Весь наш мир вступает в новую эпоху информационных технологий и Казахстан не должен отставать от других стран в этом. Поэтому Елбасы хочет, чтобы во все сферы жизни внедрили информационные технологии.

Назира (12.01.2018 16:59:16)

Внедрение новых технологий позволит Казахстану не отставать от продвинутых Западных стран. Также это все делается для народа, чтобы им было легче.

Азима (12.01.2018 16:38:39)

Бұл жолдауды орындау біздің міндет, келер жастарымыз бізге рахыметін айтады деп санаймын, бұл жолдау болашаққа нық басудің көрінісі.

Адинай (12.01.2018 14:52:58)

Основным направлением нового Послания является переход к полноценной экономике всех секторов социального развития. Но основное внимание уделяется использованию цифровых технологий в отрасли. и это совершенно правильный выбор потому что 21 век-век технологий.

Асель (12.01.2018 14:04:36)

Жақсы стратегиляқ құрылым,бағыт бардары тиіст жолмен жасалғаны күмәнсіз. Кадрларды даяр­лау ісін, ақпараттық-коммуника­ция­­лық технологиялар саласында маман­­дар дайындайтын университет­тері­мізді нығайту, біздің мамандар дағды­ларын жетіл­діріп, жоспарларын жүзеге асыруға жол ашатын инфра­құ­ры­лымды дамыту жақсы шешімдердің бірі болып табылады. Себебі, ол қазір қажетті заттардың бірі болып табылады.

Төребек (12.01.2018 11:28:08)

10 бағыт бойынша ел дамуы екшеленді

Пікір қосу