Әз-Жәнібек ханның дулығасы Нью-Йорктегі музейде сақталған

Нью-Йорк Метрополитен өнер музейінде  Алтын Орданы билеген Әз-Жәнібек ханның дулығасы сақталған. Бұл туралы Президенттің АҚШ-қа ресми сапарындағы делегацияның құрамында болған «Егемен Қазақстан» АҚ басқарма төрағасы Дархан Қыдырәлі өзінің Facebook-тегі парақшасында жариялады. 

Егемен Қазақстан
16.01.2018 4588

«Күллі Дәшті қыпшақ жұрты әулие тұтып, әзиз, Әз деп құрметтеген әйгілі Жәнібек xанның айбарлы дулығасы көзімізге оттай басылды», деп жазған газет басшысы Алтын Орданың ұлық қағаны атақты Өзбек xанның ұлы Әз-Жәнібек xанның мұсылманша аты Жалал-ад-дин екені де түсіндірме парағында көрсетілгенін айтады.

Яғни жәдігердің түсіндірмесінде: «Тибетте табылған, пішіні мен жазуы сирек кездесетін бұл дулыға Орталық немесе Батыс Азияда жасалған болуы мүмкін. Бұл Орталық Азия мен Таяу Шығыстың ислам мәдениеттері арасындағы маңызды байланысты көрсетеді. Дулығаның қаптамасы күмістен жасалған және онда арабша былай деп жазылған: «Ұлы мәртебелі, қолбасшы жауынгер Сұлтан Махмуд Жәні Бек ханның бұйрығымен жасалды». ХIV ғасырда жасалған Моңғол тиындарындағы жазулармен салыстырып қарағанда, бұл моңғолдардың Көк Орда мен Алтын Ордасын 1342 мен 1357 жылдар аралығында басқарған Жәнібек ибн Өзбек немесе  Жалал-әл-Дин Жани Бек ибн Өзбек деген атпен танымал билеушісіне тиесілі болуы мүмкін. Егер бұл дәлелдер дұрыс болса, дулыға Моңғол билеушісінің есімін иеленген бірден бір жәдігер болып табылады», делінген.

    

Әлемдегі ең көп көрілетін төртінші музейдің негізі 1870 жылы қаланған екен. Ал оған жақұт жәдігердің қалай барғаны әзірге жұмбақ. Сондай-ақ, газет басшысы онда Мысыр Мәмлүктерінің атақты билеушісі Қайтпай сұлтанның сауыты, Үндістандағы Бабыр негізін қалаған Ұлы моғолдар империясының батыр бектеріне тиесілі қалқан, сауыт, ер-тұрманы және үш құрлықта ат ойнатқан Осман мемлекетінің әскери мұралары да сақталғанын жазады.

Суреттер Дархан Қыдырәлінің Facebook-тегі парақшасынан алынды.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.08.2018

Азиада-2018: Су добынан Қазақстан қыздар командасы күміс алды

21.08.2018

Атырау облысының шалғайдағы елді мекендеріне газ тартылады

21.08.2018

Азиада-2018: Таэквондошы Жансель Дениз ел қоржынына күміс жүлде салды

21.08.2018

Қазақстандық таэквондошы Руслан Жапаров қола медаль жеңіп алды

21.08.2018

Азиада-2018: Қазақстандық Кирилл Казанцев қола медаль жеңіп алды

21.08.2018

Қазақстанның үш облысында ауа райына байланысты ескерту жарияланды

21.08.2018

Өзбекстанның Премьер-министрі жол апатына ұшырады

21.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Астанадағы «Әзірет Сұлтан» мешітіне барды

21.08.2018

Астанада дәрігерлерге арналған жатақханалар салынады

21.08.2018

АҚШ-тың Мемхатшысы Құрбан Айт мерекесімен құттықтады

21.08.2018

Астанаға Түркия Жандармериясының басшылығымен арнайы делегация ресми сапармен келді

21.08.2018

Кооператив күш біріктіреді

21.08.2018

Шыңғыстаудағы Шәкәрім тойы

21.08.2018

Егемен ашқан есімдер: Егіз өрім

21.08.2018

72 сағатта 35 метр бөкебай тоқыған

21.08.2018

«Тақиялы періштені» төрткүл дүние көреді

21.08.2018

Жаңа жобаларды меңгеріп жатыр

21.08.2018

Шындық жұтқан тағдыр

21.08.2018

Шариғат жайлы шығарма

21.08.2018

Бұқар жырындағы бүгінгі тұрпат

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Өмір – әділ

Біреулер өмірді қарғап-сілеп жатады. Оның әділетсіз екендігін айтады. Рас-ау дейсің кейде. Егер өмір әділ болса, неге адам баласы әртүрлі? Біреу – бай, біреу – кедей. Біреу – сұлу, біреу – көріксіз. Біреу – ауру, біреу – сау. Расында да өмір дегенің күн мен түн, ыстық пен суық секілді қа­рама-қайшылықтардың ортасы екен ғой.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Уикипедияның үйретері не?

Бүгінде адамдар қолдарына кітапты жиі ала бермейді. Оған себеп – интернет. Халық қажет деген мәліметтерді компью­терді ақтарып, уикипедиядан іздейді. Мұның өзі өскелең уақыттың талабы. Бі­­рақ сол ақпараттық технологияңыз уақыт­­тың талабымен үндескенімен, нақты ақпарат алып, тарихи шындыққа көз жет­кізгісі келген талғампаз адамдардың талабына сай келе бере ме? Міне, мәселенің осы жағына келгенде үлкен күмән туындай­тын тәрізді.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу