Тарих • Кеше

Абай мұрасы мен «Қыз Жібек» операсы: Қазақстан ЮНЕСКО тізіміне қандай жаңа номинацияларды жолдады?

Үкімет ЮНЕСКО және ИСЕСКО аясында мәдени мұраны сақтау және ілгерілетудің 2026-2028 жылдарға арналған кешенді жоспарын бекітті. Оның жеке бөлімі «Әлем жады» бағдарламасы шеңберіндегі деректі мұраға арналған. ЮНЕСКО тізіміне қандай нысандар енгізілгені және Қазақстаннан қандай номинациялар жіберілгені туралы Ұлттық академиялық кітапханасының директоры Күміс Сейітова айтып берді, деп жазады Egemen.kz.

Тарих • 21 Наурыз, 2026

Жүз жыл бұрынғы жыр

Осыдан тура 100 жыл бұрын, «Еңбекші қазақ» газетінің 1926 жылы 22 наурыздағы санында Бейімбеттің «Наурыз күні» деген өлеңі жарияланды. Дәл осы жылдан бері Наурыз мерекесі «ескіліктің қалдығы» саналып, оны тойлауға тыйым салынды. 1988 жылдан бастап Наурыз қайтадан тойлана бастады. Осыған байланысты «Социалистік Қазақстан» газетінің 1989 жылғы 22 наурыздағы №68 санында Бейімбеттің «Наурыз күні» өлеңі қайта басылды.

Тарих • 14 Наурыз, 2026

«Қазақстанды» кімдер қаржыландырды?

1911 жылғы 16 наурызда қазақтың алғашқы басылымдарының бірі «Қазақстан» газеті оқырманға жол тартты. Биыл газеттің жарыққа шыққанына 115 жыл толады. Басылымда қазақ, орыс және татар тілдеріндегі мақалалар жарияланды. Газеттің орысша нұсқасына Елеусін Бұйрин, ал қазақша нұсқасына Ғұмар Қараш жауапты болды.

Тарих • 11 Наурыз, 2026

Ұлт көсемі ұрпағының беймәлім суреттері

Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік кино-фотоқұжаттар мен дыбыс жазбалары архиві – еліміздегі аудиовизуалды құжаттарды сақтауға маманданған бірегей мекеме. Архив қорында ел тарихының маңызды кезеңдерін қамтитын 100 мыңнан астам фотосурет, киноқұжат пен дыбыс жазбасы жинақталған.

Тарих • 07 Наурыз, 2026

Қазақ әйелдерінің шежіресі

Биыл қыз-келіншектерге арналған алғашқы қазақ басылымы «Әйел теңдігі» журналының жарық көргеніне 100 жыл толды. Журналдың алғашқы саны 1926 жылғы қаңтар айында сол кездегі астана – Қызылорда қаласында басылды.

Тарих • 05 Наурыз, 2026

«Сусағанның түсіне су кіреді»: Әлихан Бөкейханов қазақ қоғамының саяси бейнесін қалай сипаттады?

Бүгін қазақ халқының көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, ғалым, публицист, ұлт азаттығы жолындағы күрестің көшбасшысы Әлихан Бөкейхановтың туғанына 160 жыл толып отыр. ХХ ғасырдың басындағы қазақ халқы үшін күрделі әрі шешуші кезеңде елдің ертеңі үшін күрескен тұлға өз еңбектерінде халықтың саяси құқықтары, жер мәселесі, ұлттық теңдік туралы батыл пікірлер айтты. Мақалаларында патшалық биліктің отаршыл саясатын сынап, қазақ халқының мүддесін қорғады. Бөкейхановтың қазақ қоғамының саяси жағдайын ашып көрсететін маңызды публицистикалық еңбегінің бірі − «Қазақ» газетінің 1913 жылғы 30 қарашадағы санында жарияланған «Сусағанның түсіне су кіреді» мақаласы.

Тарих • 04 Наурыз, 2026

Думаға сайланған депутаттар

1905 жылы Ресейде басталған саяси серпіліс жаңа бастамаларға жол ашты. Мұсылман қайраткерлері соны өзгерісті өз пайдасына жаратуға тырысып, 1906 жылы бір жыл ішінде екі рет мұсылмандар съезін өткізді. Биыл осы съездердің өткеніне 120 жыл толып отыр.

Тарих • 28 Ақпан, 2026

Зиялылық заңғары

Әр дәуірдің, тіпті әр жылдың топ жарғандары болады. Олардың атқарған ісі, өнегесі өлшеусіз. Тіршілігінде биіктігімен, кемелдігімен көрінеді. Алдыңғы толқын мақтан етсе, тұстастары тұғырының мықтылығына сүйсінеді. Кейінгі толқын үлгі етсе, жастар ұқсап бағуға талпынады. Болмысы бүтін жаратылған азаматтың бойында мұндай құбылыс білім мен білік ұштасқанда, шын дарын жан-жақты ісімен толысып танылғанда шоқ жұлдыздай жарқырап шығады.

Тарих • 27 Ақпан, 2026

«Сталинге хаттың» сабағы

1989 жыл. Алматыдағы Жастар театрында Шерхан Мұртазаның «Сталинге хат» драмасы қойылады. Режиссері – ­­Райымбек Сейітметов. Замана зобалаңын сахнадан көреміз де­ген ха­лық­тың ынта-ықыласында шек болған жоқ. Аншлаг. Содан жұрт назары ауған спектакльді республика басшы­лы­ғы­на көр­сету жөнінде идея туады. Ақыры театрға Орталық коми­тет­тің бірінші хатшысы Геннадий Колбин келетін болады...