«Тәуелсіздік дәуірі». Тәуелсіз елдің ренессанстық тарихы

Кезінде бүгінгі Түркия мем­ле­кетінің іргетасын қалаған Ататүрік тарихи зерттеулерде объек­тив­тілік қағидасын ұстанудың маңыз­дылығын: «Тарихты жазу, тарихты жасаудай маңызды. 

Егемен Қазақстан
17.01.2018 1132

Жаз­ған Жасағанға адал болмаса, өзгер­мейтін ақиқат адамды таң­ғал­­ды­ратын сипат алады» деген сөз­дерімен түсіндірген. Ата­түріктің осы аксиомасы Ұлы Дала кеңістігінде Елбасының еңбегімен дәлелденуде.

Қазақ елінің тәуелсіздік алған­нан бергі кезеңі – еліміздің мың­жыл­дықтар тарихының шын мә­нін­дегі қайта өрлеу, яғни «ренес­санстық» дәуірі болды.

Көшпелілер өркениеті мен оты­рық­шылық мәдениеттің тоғы­сын­дағы Ұлы Дала тарихын тәуелсіз санамен, ұлттық ұстанымда саралау тек тәуелсіздік кезеңінде ғана іске асты. Бұл жерде тәуелсіз тарих жасаудағы тұлғалық фактор басым болды.

Мемлекет тарихын көрнекті тұлғалар арқылы зерделеу – қазақ­тың байырғы таным-түсінігінде ертеден қалыптасқан дәстүр. Қазақтың шежірелік зердесінде тарих ұдайы жеке тұлғалардың өмір дерегі арқылы танылып отырады.

Ақиқатында ұлт болып қалып­тасуы­мыздағы ұлы тұлғалардың ай­рық­ша орын алатындығы сан ғасыр­лық тарих парақтарында қатталып жатыр. Бұдан шығатын түйін: «Тарихты тұлғалар жасайды!».

Қазақстанның тарих ғылымы мектебі кеңестік кезеңде қалып­тасты десек те, тарихымызды ұлт­тық көзқараста қайта тұжырымдау, отандық тәуелсіз тарих ғылы­мын қалыптастыру Қазақстанның бірінші жаңғыру кезеңінде, яғни тәуелсіз мемлекетіміздің дүниеге келуі­мен жүзеге асқан үдеріс. Елба­сының тарихқа, саясатқа, мемлекет дамуына, экономикаға байланысты еңбектері ұлттық тарихты зерделеудің жаңа методо­логиялық базасы десек артық айтпаспыз.

Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары жаңадан еңсе тіктеген жас мемлекет үшін сын сағаттар мен сын­дарлы сәттерге, болашақты бол­жап болмайтын, бірақ тарих беттеріне қатталып жатқан тағ­дыр­шешті қадамдарға толы болды. Осындай сәтте мемлекеттің жауап­кер­шілігін мойнына алатын, тәуе­келі жететін тұлғаның қолын­да болуы тиіс екендігін сол кезең­нің шындығы дәлелдеп берді. Мем­ле­кеттің басқару жүйесін рефор­ма­лау, президенттік биліктің өкі­лет­ті­лігін нығайту – Елбасының тари­хи күрделі кезеңде қолға алған нәтижелі шешімі. Мысалы, тәуел­сіздік ая­сында – 1990 жылдан бас­тап 2000 жылға дейінгі аралықта Қа­зақ­­­стан Республикасының Пре­зи­­­денті Н.Назарбаевтың бас­шы­­­­лы­­­ғы­мен елімізде 5000-нан ас­там акті қабылданды, оның ішін­де – 970 заң, 2700 жарлық, 370-тен астам қаулы, 900-ден ас­там өкім бар. Сондай-ақ Елбасы 10 мем­­­лекет­тік бағдарламаға қол қой­­ған. Осы қа­был­­данған ма­ңызды құжат­­тар сол бір күрделі кезең­де мем­ле­­кет­­ті­лі­міздің тұрақ­талуына негіз жасады.

Елбасының тәуелсіздік алған­нан бергі кезеңдегі дүниеге әкел­­ген «Әділеттің ақ жолы», «Тарих толқынында», «Ғасырлар то­ғы­сында», «Қазақстан жолы» ең­бектері шын мәнінде отан­дық тарих ғылымына жаңа методо­логиялық серпін берді. Президент Отанымыздың қазіргі замандағы аса күрделі, сонымен бірге нәти­желі дамуына қатысты тарихты кезінде отандастарымыздан үлкен бағасын алған «Қазақстан жолы» еңбегінде тұжырымдады. Ал бүгінгі қалың оқырманға, оның ішінде ел болашағы жастарға жол тартқан «Тәуелсіздік дәуірі» туындысы – еліміздің бүгінгі дамуын жан-жақты қамтыған, өзек­ті тұжырымдар жасалған Қазақ­­станның қазіргі заман тарихы.

Тәуелсіз Қазақстан жағдайында Елбасы Н.Назарбаев азат елдің азат тарихын жасаушы һәм жазушы тұлға. Мұның айқын дәлелі ретінде жоғарыда аталған мемлекетіміздің қалыптасу кезеңдерінде толғамды тұжырымдары мен орамды ойлары кестеленген іргелі еңбектерін айта кеткеніміз абзал.

Әлемдік тәжірибеде өз елінің тарихына канондық негізде туынды арнаған ұлт көшбасшылары жоқ емес. Мәселен, Джавахарлал Неру, Ли Куан Ю, Уинстон Чер­чилль, Махатхир Мохамад сынды әлемдік саясатта өз елдерін өрге сүйреген қайраткерлер ұлт­тық жетістіктерін тарих парағына таңбалап қалдырды.

Осы тұрғыда Елбасының «Тәуел­­сіздік дәуірі» туындысын парақ­таудан түйген ойларымды негіздей кетсем.

Біріншіден, аталған іргелі ең­бекте мемлекетшілдік ұстаным, елдік сана, ұлттық рух ұтымды үйлесім тапқан. Қазақстанның тәуел­сіздік шежіресіне көз жүгірт­кен әр адамға бұл кітап жол бас­таушы болары сөзсіз.

Екіншіден, гуманитарлық ғылым­дар, оның ішінде отандық тарих ғылымының алдағы мін­деттерін айқындау, методоло­гиялық тұрғыдан жаңару Елбасы еңбегінен басталуы тиіс.

Үшіншіден, мемлекетіміздің саяси бағдары, дипломатия, халық­ара­лық байланыстар және әлемдік қоғам­­дастықтағы Қазақстан беделі сын­ды маңызды мәселелер тари­хи-та­ным­дық тұрғыда ай­шық­талған.

Төртіншіден, Елбасы­ның жоралы жолдаулары мен үн­деулері, мемлекеттік маңызы бар бағ­дар­лама­лар және олардың орындалуы мен нәтижелі көрініс­теріне осы еңбектен куә боламыз.

Бесіншіден, дербес мемлекет­тердің ішінде ел астанасын ауыс­ты­рып, жаңадан астана салу сын­ды батыл қадамға барған елдер сирек. Ал Елбасы бұл күр­меуі қиын күрделі істі сонау 90-жыл­дар­дың басында-ақ қолға алды. Бүгін­де еліміздің жүрегі Астана бар­лық жетістіктеріміздің бастауы­на айналды. Бұл – Мемлекет басшы­сы­ның есімімен тікелей байланысты тарихи шешім. Елбасы еңбегінде осы игілікті істі әсерлі суреттеген.

«Мемлекетіміздің дүниеге келуі. Қазақстанның бірінші жаң­ғы­­руы (1991-1995 жылдар)», «Ұлы бетбұрыс. Қазақстанның екін­ші жаңғыруының басталуы (1996-1999 жылдар)», «Қияға құ­лаш сермеу. Қазақстанның екін­ші жаңғыруы (2000-2010 жылдар)», «Қалыптасқан мемлекет. Қазақстанның үшінші жаңғыруы (2010 жылдар)» сынды төрт тарау­­­дан тұ­ратын еңбекте тәуелсіздік ше­­­жі­ресін айқындаушы деректер мен мәліметтер кеңінен қамтылған.

«Тарихты таразылай отыра, ақылға сала отыра, асыра сая­си­лан­дырудан сақтануымыз керек... Менің терең пайымдауымша, Қазақ­станның ұлттық тари­хы біз­дің қоғамды біріктіру, көрші елдер­мен достық және өзара түсі­ністік қағидаттарына негіз­делуі тиіс». Бұл – Елбасының тағы­лым­ды еңбегінде айтылған тұжы­рым. Демек, Президент еңбегінде негіз­делген маңызды мәселелер отан­дық тарихымыздың дамуына бағыт-бағдар болатыны анық.

Мейір ЕСКЕНДІРОВ,
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің ректоры

СЕМЕЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

17.08.2018

Тау туризмін дамыту қажет

17.08.2018

Еңбек ері – ұрпаққа үлгі

17.08.2018

Тарихи текетірес:Олжабай ма, Жаяу Мұса ма?

17.08.2018

Мемлекет басшысы «Агрофирма Эксимнан» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

«Нұрлы жер» аясында миллионнан астам шаршы метрі пайдалануға берілді

17.08.2018

Өзбекстанға Қазақстан арқылы өтетін автокөлік ағыны көбейді

17.08.2018

Озық идеядан – өндіріске

17.08.2018

Қазақстан және Германия Сыртқы істер министрлері екі елдің ынтымақтастығын талқылады

17.08.2018

Балаларға лагерь, лагерьлерге қаражат жеткіліксіз

17.08.2018

Елбасы Ильичевка ауылындағы тұрғын үй құрылысымен танысты

17.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Тайынша май» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

17.08.2018

«Корея» синдромы

17.08.2018

Жақсы іс жалғасын табады

17.08.2018

ШҚО-да Шәкәрімнің160 жылдығы тойланып жатыр

17.08.2018

Шекарадағы құқық бұзушылық азайып келеді

17.08.2018

Сүт өнімдеріндегі баға теңсіздігі белең алып тұр

17.08.2018

Ауыл кооперативінің артықшылығы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу