Радиацияның өтінде болған қазақстандық солдаттардың мәселесі әділ шешілуі керек

Мәжілістегі «Нұр Отан» партиясы фракциясының мүшелері кезінде Семей ядролық сынақ полигоны аймағында әскери міндетін өтеп, радиацияның өтінде болған қазақстандық солдаттардың мәселесін айтып, бірнеше рет депутаттық сауал жолдады. 

Егемен Қазақстан
29.01.2018 1370
2

Атап айтқанда, 2009 жылғы 15 қазанда депутаттар С.Бычкова мен Н.Геллерт, 2016 жылдың 23 маусымында Г.Щегельский мен Н.Сабильянов Премьер-Ми­нистрдің атына, Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму, Қорғаныс министрлерінің назарына осы мәселені жеткізген болатын. Алайда, халық арасында «атом солдаттары» деген атау алған бұл жандардың мәселесі осы күнге дейін шешілмей, оларға әлеуметтік жеңілдіктер жасалмай келеді. Ал олармен бірге әскери қызметін өтеген бұрынғы КСРО-ның басқа республикалардың тұрғындары мұндай жеңілдіктерге баяғыда қол жеткізген.

Біздің әскерилеріміздің мем­ле­кеттік жеңілдіктерге қол жет­­кізбей жүргендігінің басты себебі – 1992 жылғы 18 жел­тоқ­­санда қабылданған «Семей яд­ролық сынақ полигоны ай­ма­ғындағы сынақтардан зар­дап шеккен азаматтарды әлеу­мет­тік қолдау» туралы Заңда мін­детті әскери қызметін өтеп жүрген жандар туралы нақты айтылмаған. Ал 1995 жылдың 28 сәуірінде қабылданған «Ұлы Отан соғысына қатысушы және оларға теңестірілген азаматтарға жеңілдіктер беру және әлеумет­тік қорғау» туралы Заңға да аталмыш категорияның азаматтары енгізілмеген. Сонымен қа­тар өзінің құзыретімен осы Заң­ның негізінде жеңілдіктер алатын жандарды белгілейтін өкілетті мемлекеттік органдар да осынау жандардың айрықша тәуекелде болғанына қарамай олар­д­ың тізімге енгізілуін нақ­ты атамаған. Осы заңның 6-бабында тек: «...ядролық сынақтар мен ойындарға тікелей қатысқан адамдар» деген сөздер жазылған. Ал енді осы заңның 10-бабында ядро­лық сынақтар мен ойын­дар­­­ға қатысқандығын адамдар анық­­­т­амалар, әскери билеттері ар­­­қы­лы дәлелдейді делінген. Мә­се­­ленің бәрі осы анықтамаға тіре­леді, өйткені оны беретін Ресей Қорғаныс министрлігінің Орталық архиві. Осы архивтің бұған дейін­гі жауабы былай: «Справки о непосредственном участии в испытаниях ядерного оружия граждан других государств выдаются на основании имеющихся в вой­сковой части 31600 архивных материалов Семи­палатинского полигона. Центральный архив министер­ства обороны Российской Фе­дерации в соответствии с директивой Министра обороны выдает справки только о прохождении службы и мес­те дислокации воинской части. Данными об участии воинских частей в испытаниях ядерного оружия архив не располагает».

Ал азаматтарымыз 31600-ші әскери бөлімнен анықтама әкел­се, оны біздің өкілетті органдарымыз жеңілдік беруге негіз болатын құжат деп қабыл­да­майды. Осының салдарынан ядро­лық сынақтардың өтінде болып, әскери міндетін атқарған біздің азаматтарымыз өздеріне тиесілі жеңілдіктер мен арнайы мемлекеттік өтемақыға ұзақ жыл­дар бойы қол жеткізе алмай жүр. Өкілетті орган оларға анық­т­ама әкел дейді, ал анықтама бере­тін архив әскери бөлімге сіл­тейді, ал әскери бөлімнің аны­қ­­тамасын біздікілер құжат деп қабылдамайды. Сөйтіп адамдарды «сен салар да, мен салар қылып» әуреге салып қойған.

Біз осы мәселелерді айтып, Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевтың атына кезекті рет депутаттық сауал жолдадық. Онда Еңбек және халықты әлеу­меттік қорғау және Қорғаныс министр­ліктері бірлесе отырып, осы мәселені шешетін тетікті әзірлеу керектігі ұсынылды. Бұл мәселенің шешімі – аса қауіпті тәуекелді ортада өздері­нің әскери міндетін өтеген қазақстандық жауынгерлердің алдында әділетті шешім болар еді.

Светлана БЫЧКОВА,

Мәжіліс депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев Қарағандыда жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Амангелді Кеңшілікұлының «Қазақты сүю» атты шығармашылық кеші өтті

19.10.2018

«Әзірет Сұлтан» қорық-музейінің 40 жылдығы аясында тарихи кітаптардың тұсауы кесілді

19.10.2018

Америкалық еріктілер оқушыларға ағылшын тілін үйретіп жүр

19.10.2018

Мемлекет басшысы Еуропалық комиссия төрағасы Жан-Клод Юнкермен кездесті

19.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитіне қатысты

19.10.2018

Мүмкіндігі шектеулі жандарға мүгедектер арбасын сыйлайды

19.10.2018

Президент «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитінде кездесулер өткізді

19.10.2018

Владимир Путин: Өзбекстан Ресейдің сенімді серіктесі

19.10.2018

Сенатор Рысқали Әбдікеров Қарағанды облысында жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Атырауда мамандандырылған ХҚКО құрылысы аяқталуы жақын

19.10.2018

Мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтің туғанына - 120 жыл

19.10.2018

Павлодар-Семей тасжолында көліктер өртеніп, бір адам мерт болды

19.10.2018

TWESCO дүниежүзілік мәдениет форумына қатысты

19.10.2018

Ресей қорғаныс министрлігінің апатқа ұшыраған Л-39 ұшағының құлаған жері белгілі болды

19.10.2018

Түркі кеңесінің Экономика министрлерiнiң 8-шi кездесуi 2018 жылдың 17 қазанында Бішкекте өттi

19.10.2018

Багам аралдарында Бағытбергеновтың бағы жанды

19.10.2018

Ұлттық банк халықтың құқығын бұзған банктерді атады

19.10.2018

Ресей, Қазақстан, Өзбекстан жаңа ғарыш жобасын бастамақ

19.10.2018

Нәтижесі көңілімізден шығады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу