Еліміздің тұғыры биікте

«Хаффингтон Постта»  Жаһандық қауіпсіздікті талдау институты Энер­ге­тика, табиғи ресурс­тар және геополитика орта­лы­ғының директоры, АҚШ Халықаралық қаты­настар кеңесінің және Стра­тегиялық зерттеулер халықаралық инсти­тутының (Лондон қаласы) мүшесі Ариэль Коэннің «Қа­зақстан Солтүстік Корея­ның ядролық мәселе­сін шешу үшін үлгі болып табылады» деген мақаласы жарияланған болатын. 

Егемен Қазақстан
30.01.2018 2180
2

«Вашингтон Таймста» «Ауғанстан проблемасын ше­шуд­ің жолын іздеу» мақаласы жария­ланып, онда АҚШ арнаулы мақсаттағы күштері тікұша­ғының бұрынғы ұшқышы Тодд Вуд былай деп атап өтеді: «Ау­ғанстанды қалпына келтіру үде­рісінде маңызды рөл атқа­ра алатын елдердің бірі Қазақ­стан болып табылады. Астана Ауғанстандағы созылмалы дертті халықаралық назар­дың алдыңғы жағына шыға­ру жөнінде міндеттеме алды. Және менің олардың бізге кө­мектесуіне мүмкіндік берейік дегім келеді».

«Daily Caller-де» АҚШ-тың бұ­рынғы елшісі Адам Эрелидің «Қазақстан АҚШ пен Ресейдің жа­қындасуына бітімгер бола ала ма?» деген мақаласы орналас­тырылған.

«The Hill» порталы АҚШ Са­раптама кеңесінің аға ғылыми қызметкері, АҚШ мем­хат­шы­сы көмекшісінің экс-орын­ба­са­ры және Ұлттық қауіп­сіз­дік кеңесіндегі Орталық Азия жө­ніндегі департамент­тің бұрын­ғы директоры Д.Мер­кельдің «Трамп­тың Қазақстан Пре­зиден­тімен кездесуі – ынты­мақтас­тықтың маңызды белгісі» деген мақаласын жариялады.

«The Wall Street Journal-да» сарапшы Джеймс Фриман Трамптың мәлімдемесінен үзінді келтіреді: «Қазақстан жағдайды жақсы жағына қарай өзгерте отырып, табысты іс-қимыл танытады; Қазақстан кейбір елдердің алдында көптеген басымдықтарға ие; ашығын айтқанда, оларда да қиын жағ­дайлар болып тұрады, бірақ Қазақстан Президенті үлкен құрметке ие және ауқымды жұмыстар атқарып келеді».

CNBC-ке берген сұхбатында АҚШ Ұлттық қауіпсіздік ке­ңе­сіндегі Ресей және Еуразия жө­ніндегі департаменттің бұ­рынғы директоры, Карнеги ­қорының аға ғылыми қызметкері П.Стронски: «Президент Д.Трамп Президент Н.Назар­баевты Ақ үйде оның ядролық қаруды таратпау жөніндегі бастамасын қолдау жолында атқарған ұзақ жылғы зор еңбегін мойындаудың белгісі ретінде қабылдады», деп мәлімдеді. Сондай-ақ «Орталық Азия – бұл Ауғанстанға айнал­ма­лы құрғақ жолды канал. Соны­мен қатар бізге Пәкістанмен проб­­­­­лемалар бар кезде алыс-бе­ріс­­тің басқа бағыттары қажет, сон­­­­дықтан Қазақстан аса маңыз­ды стратегияға айналады», деді ол.

Heritage Foundation қоры жанындағы Дэвис атындағы Ұлттық қауіпсіздік пен сыртқы саясат проблемаларын зерттеу институтының сарапшысы Люк Коффи «The Daily Signal» порталында «Қазақстан, АҚШ үшін көптеген жаһандық сын-қатерлер тоғысатын, ол энер­гетикалық қауіпсіздік, ядро­лық таратпау, өз күшін сезіне бас­таған Қытай, «қайта өрлеу үс­тіндегі Ресей», тұрақ­сыз Ау­ғанстан немесе өсе түсіп отыр­ған экстремизм қате­рі бола ма, өңірдің кіндік орта­лығында орналасқан», деп атап өтеді. «Егер АҚШ өзінің көптеген мүддесі бар Еура­зияда ай­тарлықтай ойыншы бол­ғы­сы келсе, Қазақстанға асқақ қарауына болмайды. АҚШ үшін ең ұтымды тәсіл осы проб­лемаларды еңсере бі­луі – бұл Қазақстанмен тығыз екі­жақты қарым-қатынасты жол­­ға қою. Назарбаевтың са­па­ры, міне, осы себепті маңыз­ды».

Америкалық БАҚ-тар жа­рия­лаған пікірлер мен коммен­тарийлердің ортақ үндестігін «Capitol Intelligence Group» тал­дау тобының сараптама қоры­тын­дысымен түйіндеуге болады. Осы топтың бағалауынша, «АҚШ Президенті Д.Трамп Қазақстан Президентін АҚШ-пен және оның қарсыластары – Ресеймен және Қытаймен ара­дағы жаңа Үлкен ойында «адал брокер» ретінде көрінуге үндеу үшін америкалық бизнесті ұтымды пайдалана білді».

Сіздің АҚШ-қа сапарыңызға қатысты аса оң бағалаулар «For­bes» басылымындағы «Қазақ­стан тәуір атқаруда, бірақ өңірде жағымсыз жағдай­лар пі­сіп-жетіліп келеді» деп атала­тын ма­қалада жинақ­талып қорытылған болатын. Оның авторы М.Кайлан «Назарбаевтың елдегі тәртіп пен тұрақтылықты жиырма жыл­ға жуық уақыт бойы сақ­­тап келе жатқан табысы – бұл шын мәнінде ғажап нәр­се» еке­ніне сенімді. «Н.Назарбаев ас­та­наны елдің геогра­фия­­лық орталығына ауыс­тырып, халық­тың әл-ауқатының айтар­лық­тай өсуіне ықпал етті. Осының бәрі бей-берекеттік пен қантөгіс ық­ти­­малдылығы жоғары екеніне, әсі­­ресе, алаңдатарлық ахуал туын­­датып, қаратүнек басқан көр­­ші елдер ықпалына қарамас­тан мүмкін болды», деп атап өтеді.

М.Кайланның пайымдауынша, «Бұрынғы кеңестік респуб­ликалар өздерін асқақ ұстаған жағдайда Мәскеудің Грузияда, Оңтүстік Осетияда, Абхазияда, Украинада, Қырымда, Донбаста не істегенін, Балтық елдеріне үздіксіз кибершабуылдар жасайтынын бәріміз білеміз. Осыған қа­рамастан, Қазақстан өзін мұ­ның бәрінен НАТО-ның, ЕО-ның немесе сыртқы достарының көме­гінсіз-ақ арашалап қала алып отыр. Сонымен Батыстың Назарбаевтың басқаруына қатыс­ты айтылатын барлық сынына осы уақытқа дейінгі ең үздік жауап өзін екіжүзділіктен арашалауы болып табылады. Осындай жағдайдағы таңғаларлық бейбіт прогресс пен өсіп-өркендеуге қа­нағат етіңдер... Мәскеудің әске­рін енгізіп, аумақтың үлкен бөлі­гін тартып алмағанына риза болыңдар. Қытай да экономи­калық тұрғыдан қатал емес. Назарбаев олардың бәріне тұрақ­тылық пен дәстүрлі бейта­рап­тықты сақтап тұру үшін негіз берді. Ол жақында ғана Сирия бо­йынша өткен басқосулар секілді Астананы халықаралық бейбіт келіссөздердің орталығына айналдырды. Ол Қытайға мұнай және газ құбырларын жүргізді. Ол Қазақстан отынының экспорты үшін Ресей құбырларын пайдаланып, Мәскеуге қосымша табыс беруде. Ол АҚШ-тың мұнай алыптарымен Теңіз кен орнындағы орасан зор қорларды игеру келісіміне қол қою үшін Вашингтонға келіп, сонысымен елден алыс жатқан жерлерге де зәкір тастау арқылы АҚШ-тың да Қазақстанның өсіп-өркендеуіне үлесін қостырып отыр. Осындай кең-байтақ өңірде Сингапур ұмтылуға қажетті дара әрі аса функционалды модель болып табылады және Назарбаев өзінің елін дұрыс бағытқа дәйек­тілікпен бастап келеді.

Ресей БАҚ-тарындағы комментарийлерде біршама скептицизм байқалғанымен, аса бедел­ді ресейлік сарапшылар оң көзқа­растағы шолуларымен ес­те қалды.

Ресейлік және америкалық сая­сат­танушы, Жаһандық мүд­делер орта­лы­ғының президенті (Вашингтон қаласы) Н.Злобиннің пікірі кеңінен көрініс тапты: «Қазақтар жарады. Президент Назар­баевтың АҚШ-қа 3 күн­дік (!) сапары – Америкамен істі қалай прагматикалы және тиім­ді жүргізудің, Вашинг­тонда идеологиялық стерео­­типтер мен жеке насихаты­на бас қатыр­май, өз эко­но­ми­ка­сының мүдде­сін табандылық­пен ілгері­ле­тудің және ұтымды шешім қа­был­дауға ықпал етудің үлгісі болды. Міне, посткеңестік мемле­кеттің көз бояй­тын алдамшы емес, нағыз табысты сыртқы сая­саты».

ТМД елдері институтының Ор­та­лық Азия мен Қазақстан бөлі­мінің жетек­шісі А.Грозиннің көзқарасынша, «Назарбаевтың АҚШ-қа сапарының басты қорытындысы – бұл Назарбаевтың Владимир Путин­мен де, Трамп­пен де және Си жол­дас­­пен де жақсы қарым-қаты­нас­та екені­нің жарқын көріні­сі, жал­пылай айт­қанда, Қазақ­стан­ның тұғы­ры биікте тұр». Жалпысында, Назарбаевтың би­лік­тің дамыған инстинктіне ие екені және ешкімге де: Ақ үйге, Кремльге немесе басқаға да өзі­нің алдын орап кетуге мүмкіндік бер­­мейтіні әуелден-ақ белгілі бола­­тын. Қазақстан басшысы – тіс­қақ­қан саясаткер, ол кімді болса да өз пайдасына жарата алады».

Саясаттанушы және журналист А.Дубновтың пікірінше, «Трамп­­тан шақырту алып, Вашинг­тонға келу, сонымен қатар мұндай сапардың бенефи­циары Ақ үй қожайынының өзі де болып табылатынын білдіреді. Бүгінде оның Аме­ри­ка билігі ғимаратының архи­тек­­ту­ра­сындағы орны осал көрі­не­тіні соншалықты, Трамп­тың беделді әлемдік саясаткермен кез келген кездесуі, қазіргі кезде Назарбаев дәл сондай саясаткер ретінде көрінеді, оған ұпай әпереді».

Орталық Азия мен Ауған­стан проблемаларын зерттеу орта­лығының директоры А.Казан­цев: «АҚШ-тың Қазақстанмен Ау­ғанстан желісі бойынша байла­нысқа мүдделі екені сөзсіз... АҚШ-тың барлық президент­терімен әркез жақсы қарым-қаты­наста болған және Ресей Президенті В.Путинмен дос болып табылатын Назарбаевтың өзі әрі қарай да Ресей мен АҚШ арасында бітім­гер­шілік желісін жүргізетін болады. Қа­зақстанның дәл Сирия бойынша, Ресей мен Түркия арасын­дағы қарым-қатынас және Ук­раи­на жанжалы бойынша бітімгер болғаны сияқты», деп санайды.

Саясаттанушы Л.Крутаков Америка – Қазақстан қарым-қаты­насының жылынуына тек Астана ғана емес, сондай-ақ Вашингтон да мүдделі екенін атап көрсетеді.

Украина БАҚ-тарындағы жарияланымдар арасынан әлеу­меттік желідегі белгілі Украина құқық қорғаушысы, ОСК-нің және Венеция комиссиясының экс-мүшесі М.Ставнийчуктің хабарламасын бөле-жара көрсеткен жөн. «Н.Назарбаевты Президент Д.Трамптың құрметпен қар­сы ал­ғаны дәйексөздерден көрі­неді. Келіссөздерден кейінгі бірлес­кен брифинг. Ортақ әңгіме, екі президенттің әлемдік геосая­сат проблемаларына қатысты сұрақтарға жауаптары. Инвес­ти­циялық саясаттың қорытындысы 50 млрд доллардан астам қаржы, перспективалар – 7 млрд доллардан астам. Бәрі хаттама бойынша. Байыпты, бір-біріне деген құрметпен! Ешқашан қандай да бір жеке нәрселерге қатысты іштарлық танытпаймын, ал мемлекетке деген осындай көзқарасқа, мемлекетті осы­лай дамытуға қызыға қарай­ты­нымды жасырмаймын. Әсіресе біздің Президенттің АҚШ Прези­дентімен кездесуінен кейін Ақ үй қақпасының алдында брифинг ұйымдастырып, жаман түйе­нің жабуындай желпілдеп жүр­гені еске түседі (Украина Пре­зидентінің өткен жылдың қыркүйегіндегі АҚШ-қа сапары кезінде)».

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.10.2018

Халықтың әл-ауқатын арттыру басты назарда

17.10.2018

Сенатор Б.Шелпеков Маңғыстау облысына іссапармен келді

17.10.2018

Финляндияның бірқатар компанияларымен контейнерлік тасымалды дамыту жөніндегі келісімге қол қойылды

17.10.2018

Агенттіктің аумақтық департаментінде өзгеше форматта кездесу өтті

17.10.2018

Йеменде 18 миллион адам азық-түлікке зәру

17.10.2018

Әміре Қашаубаев фестивалінің бас жүлде иегері 1 миллион теңге алады

17.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Карл Маннергейм бейіті мен «Батырлар кресі» ескерткішіне гүл шоғын қою рәсіміне қатысты

17.10.2018

Елбасы Финляндияға ресми сапарының қорытындысы бойынша БАҚ өкілдеріне брифинг өткізді

17.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Финляндия Республикасының Президенті Саули Ниинистёмен кездесті

17.10.2018

Дзюдодан ел чемпионаты Астанада өтеді

17.10.2018

Елеусінов Монте-Карлода жұдырықтасады

17.10.2018

Сенаторлар Түркістан облысының тұрғындарымен кездесті

17.10.2018

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында армиялық қоян-қолтық ұрыстың үздік жауынгерлері анықталды

17.10.2018

«Егеменнің» тілшісі Хамит Есаман жүлдегер атанды

17.10.2018

Алматы облысында екі ауданға жаңа әкім тағайындалды

17.10.2018

Альварес Головкинмен қайта жұдырықтасуға қарсы емес

17.10.2018

Маңғыстауда Қарақия ауданының 45 жылдығы тойланды

17.10.2018

Мемлекет басшысының Финляндия Республикасына ресми сапары жалғасуда

17.10.2018

Kazakhstan Fashion Week сән апталығы басталды

17.10.2018

«Орда» бағдарламасы-әлеуметтік жағынан аз қорғалған отбасылардың үлкен үміті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу