Қазақстан өз мүмкіндіктерін тиімді пайдалануда

Қытайдың «Бір жол – бір белдеу» бастамасы аясында Қазақстанға салған инвестициясы өзін-өзі ақтап, АҚШ және жаһандық басқа да инвесторлардың Орталық Азияға қызығушылығын оятты.

Егемен Қазақстан
12.02.2018 275
2

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 16 қаңтардағы Ақ үйге сапа­рында екі ел арасында қарым-қатынастың жаңа кезеңі басталғанын мәлім­деген-ді. Сол күні іскерлік дөңге­лек үстел барысында америкалық компаниялар Қазақстанмен құны 7,5 миллиард долларлық 20 коммерциялық келісімшарт жасады.

БАҚ-қа жасалған ортақ мәлімде­меде айтылған әріптестіктің маңыз­ды үш бағытының бірі – ауыл шаруа­шылығы. Қытай мен Қазақстанның бұл саладағы тауар айналымы өсіп келеді. Орталық Азияда өндірілген өнімдер Қытайға темір жол және бес жыл б­ұрын аймақтағы ауқымды даму бағ­дар­ла­масы аясында салынған құрғақ порт арқылы жеткізіледі.

«Қазақтар үшін Қытайда бидай, көкөніс және сиыр етіне арналған ауыл шаруашылығы нарығының ашылуы өте тиімді болды», дейді АҚШ-тың Атлан­тикалық кеңес зерттеу орт­алы­ғының бас сарапшысы Дэвид Мер­кель. Сон­дай-ақ ол «Бір жол – бір бел­деу» бас­тамасы аясында салынған инфра­құ­ры­лым­ның нәтижесінде инвестиция жасауға қолайлы нарық қалыптасты», дейді.

Оның айтуынша, Қазақстан тарапы Қытаймен байланыстағы табысын америкалық инвесторлар аймақ үшін ғана емес, Қытайдың және оның ай­наласындағы елдердің нарығына шығу жолы ретінде тиімді пайдаланады.

«Бір жол – бір белдеу» бастамасы аясында Қытай Сиань секілді бір­қа­тар қалаларда ішкі порттар салды. Олар Қазақстанмен темір жол ар­қ­ылы байланысқан және алдағы уақытта Еуропаға дейін ұзартылмақ. Транзиттік желі шығысқа қарай да созылған. Былтыр Қазақстан тарапы Орталық Азия мен Қытайдың шығыс жағалауын жалғап жатқан темір жол арқылы Вьетнамға бидайдың алғашқы партиясын жіберді.

«Бір жол – бір белдеу» бойынша ашылған темір жолдардың тиімділігін қытайлық кәсіпкерлер де көріп отыр. Қазақстан Үкіметінің деректеріне сай, кейінгі он жылда Қытай тарапы елге 14 миллиард доллар инвестиция құйған.

«Сиань Интернэшнл Инлэнд Порт Малтимодл Транспортэйшн» компаниясының маркетинг менеджері Жи Гайдың деректері бойынша, 2017 жылы Сиань қаласынан Орталық Азияға темір жол арқылы құны 1,3 миллиард юань (210 миллион доллар) болатын 170 000 тонна тауар тасымалданды. «Соның 75 пайызы Қазақстанға жіберілді», дейді Гай. Оның айтуынша, 2018 жылғы алғашқы үш аптада Сиань қаласынан Орталық Азияға шыққан алты пойыз құны 2,73 миллион юань болатын 11 тонна тауар әкеткен.

«Сиань Айжу Грейн энд Ойл Ин­дастри Групп» компаниясының вице-пре­зиденті Лю Дунминь өздерінің Қазақ­­станда мұнай зауытының негізін қала­­ғанын айтады. Компания елде «Айжу» иелік ететін және инвестиция құй­ған фир­малармен жұмыс істейді. «Биыл Қазақ­стандағы ауқымды ке­ңей­­­те­міз», деді ол CNBC-ге берген сұх­батында.

Оның компаниясы Қазақстан Үкі­метімен 11 шілдеде астық пен май­лы дақылдар тасымалы жөнінде жасал­ған келісімнен ұтқаны анық. Қазақ­стандағы өндірісті ұлғайтып, тауарды Қытайда өңдеп, оны қайтадан Орталық Азияға сату үшін жіберу арқылы компания шығындарын шамамен 20 пайызға қысқартты, деп атап өтті Лю. Оның айтуынша, биыл «Айжу» Қазақстаннан импорттаған майлы дақылдар мен бидай былтырға қарағанда 60 пайызға көп.

АҚШ Ауыл шаруашылығы ми­нистр­лігінің есебіне сай, Қазақстан 2017 жылғы шілдеде аяқталған іскер­лік жылында 150 300 тонна майлы дақылдар экспорттаған.

Бірқатар америкалық компаниялар Қазақстанға бұрыннан инвестиция салып келеді. Таяуда солардың бірі жаңа келісім туралы мәлімдеген-ді. «Дженерал Электриктің» еншісіндегі GE Transportation компаниясы елде 1990 жылдардан бері жұмыс істеуде. Олар биылғы 17 қаңтарда «Қазақстан темір жолы» мемлекеттік компаниясымен екі келісімшартқа қол қойғанын хабарлады. БАҚ-қа арналған хабарламаға сай, келісімнің құны – 900 миллион долларға тең. Сонымен қатар 300 маневр локомотивін жеткізу мен «Эво­люшн» сериясындағы 175 жолаушы вагонына 18 жылдық қызмет көрсету жөніндегі келісім жасалды.

«ҚТЖ»-мен жасалған жаңа келісім аймақта әлемдік деңгейдегі темір жол саласын құру жөніндегі Қазақстанмен әріптестікке әрдайым бейімділігімізді көрсетеді», деді өз сөзінде GE Transpor­ta­tion компаниясының директоры Рафаэль Сантана.

«Аймақ «Бір жол – бір белдеу» бастамасының қақ жүрегінде жатыр және Қытайдың құрлықтағы маңызды әріптесі саналады», дейді АҚШ-тың Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығының қызметкері Джонатан Хиллман. Әйтсе де, Қазақ­станның бастамаға қатысуы Қытайдың мақсатына қолдау дегенді білдірмейді.

Д.Хилман, сондай-ақ «Мұхитқа шығуға мүмкіндігі аз ел үшін «Бір жол – бір белдеу» бастамасы үлкен маңызға ие екеніне қарамастан, Қазақстан Қытаймен теңесуге талпынады», деп қосты Хиллман.

Қорыта айтқанда, шығысында Қытаймен, солтүстігінде Ресеймен шектесіп жатқан Қазақстан үшін АҚШ-пен әріптестікті нығайту тепе-теңдікті ұстап қалуға көмектеседі.

Эвелин ЧЕНГ,

журналист

(CNBC, Нью-Джерси, АҚШ)

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.11.2018

Маңғыстауда «Адал ұрпақ» ерікті мектеп клубтарының облыстық слеті өтті

19.11.2018

Маңғыстауда өткен тарихи турнир өз мәресіне жетті

19.11.2018

Энергия үнемдеу бойынша Қазақстан 32-ші орында

19.11.2018

Көкшетауда жылу ақысы арзандайды

19.11.2018

Теміртауда Президенттік пән олимпиадасы өтті

19.11.2018

Бітіруші түлектер мансап орталықтары арқылы жұмысқа орналасады

19.11.2018

Павлодар облысында кәсіпкер әйелдер 113 жоба жүзеге асырған

19.11.2018

Солтүстік Қазақстан облысының әкімі күнгейліктерді теріскейге шақырды

19.11.2018

Петропавлда жаңа шіркеу ашылды

19.11.2018

Қостанайда жол қозғалысы ережесінің бір күнде 375 рет бұзылғаны анықталды

19.11.2018

Солтүстік Қазақстанда 1 миллион тоннаға жуық майлы дақыл жиналды

19.11.2018

«Ко­рей хал­қының дәс­түрлі маскалары» көр­ме­сі ашы­лды

19.11.2018

Қасқырдан құтқарып қалды

19.11.2018

Алматыда инклюзивті білім берудің үздік оқытушылары анықталды

19.11.2018

Солтүстік Қазақстанда спорт кешеніне Батыр Баянның есімі берілді

19.11.2018

Батыс Қазақстанда жаңа портал жұмысын бастады

19.11.2018

Жолдау бәсекеге қабілеттілікті арттырады

19.11.2018

Қыс мезгіліне дайындықтың жай-жапсары қозғалды

19.11.2018

Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

19.11.2018

Жолдау-2018: Тұрмыс сапасына басымдық беріледі

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу