Балалар лейкозы емделеді

Ата-анаға бауыр еті баласының енді көктеп ке­ле жатқанында дертке шалдығуын көр­ген­нен артық ауыртпалық жоқ шығар. 

Егемен Қазақстан
13.02.2018 4322
2

Баласы қа­тер­лі ісікпен ауырып шарқ ұрған ата-ана ба­сын­дағы тауқыметті сөзбен айтып жеткізу оңай емес. Іштен жеген уайым, әлдеқалай бола­ды деген үміт сәулесі, аурумен күрес, дәрі­гер жүзіне сұраулы көзбен қарау, күн­нен күнге кеміп бара жатқан бала­пан­­­ды көріп, Жаратқаннан шипа сұрап жа­лы­ну дей­сіз бе, жан-жүректі сыздатар бала ауруы­ның қиындығын тек басынан кешкендер аны­ғырақ ұғар.

Әлемде жыл сайын 200 мың бала онколо­гия­лық ауруға шалдығып, тең жартысы көз жұ­мады екен. Қаншама қайғы, қаншама қа­сірет! Мысықтабандап, мысқалдап кіретін ауруды алғашқы кезеңінде анықтау қиын, дейді дәрігерлер. Көбіне дерт меңдеңкіреп, оннан бірінде ауру үшінші, ал сегіз пайыздайында төртінші кезеңінде ғана анықталып, емдеу де қиындап, дертті жеңіп шығу мүм­кін­дігі де азая түседі. Бірақ жыл өткен сайын бұл ауруға да тойтарыс беріле бастал­ған­дай.

«UMC» корпоративтік қорының Ана мен бала ұлттық ғылыми орталығында өткен «Мен – жеңімпазбын!» қайырымдылық жобасы бойынша қатерлі дертті жеңген балалар туралы түсірілген әлеуметтік ро­лик­тің таныст­ырылымында біраз жайтқа қа­нық болдық. Бастысы – бұл диагноз үкім емес, оны жеңіп шығуға болады деген тұжы­рым­ның орнығуы.

– Алдымен осы роликке түсуге ата-аналардың келісімін алу да қиынға түсті, – дейді «Help Today» қоғамдық қорының төрайымы Альмира Әлиева. Бірі басынан өткен қиындығын қайта еске түсіргісі келмесе, бірі бұл өз отбасының қиындығы, оны елдің бәрі неге білуі тиіс дейді, енді бірі тіл-көз тиеді деп қашқақтады. Алайда өзге балалардың да дертті жеңгенін қалаймын деп құлшына келісімін бергендер табылды. Соның арқасында бірнеше ролик түсірілді. Мәселен, 6 жасар Ақерке – Тараз қаласының тұрғыны. Ол 9 ай бойына химия терапия алудың арқасында лейкозды жеңді. Өзі сондай ақылды, ерік-жігері мықты, өнерлі бала екен. Ата-анасы баласын дер кезінде әуелі Тараз дәрігерлеріне көрсетіп, олардың лейкоз болуы мүмкін деген күдігімен Алматыдағы Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми орталығына жіберуі дұрыс шешім болды. Ақеркенің диагнозы дұрыс қойылып, ем басталады. Нәти­жесінде жеткіншек ауруды жеңіп қана қой­май, әлеуметтік маңызы бар роликке түсті. Ақерке ауырған балалардың жазылып шыққанын қалайды. Екінші кейіпкер лей­козды екі рет басынан өткерген жан. Алғашында 3 жасында ауырып жазылып шықса, кейін 9 жасында тағы қайталанып, ақы­рында дертті күндері жайсыз көрген түстей артта қалған 18 жастағы алматылық бозбала Абдолла Алин пауэрлифтинг спорты­нан чемпион атанған.

Балалардың қатерлі науқасқа ұшырауы бойынша келтірілген көрсеткіштер ойландырады. Жылына орта есеппен алғанда 600-ге таяу бала ауыр дертке ұшырап, дәрігерлер көмегіне жүгінеді екен. Ал 2017 жылы 558 бала онкологиялық ауруларға шалдықса, оның 230-ы лейкоз, яғни ақ қан ауруы болыпты.

Жоғарыда айтқандай, ауру белгілерін бірден тап басу қиын. Қан мен лимфа арқылы өзге органдарды да шырмап, сауығуды қиындататын ауруды неғұрлым те­зірек анықтауда ата-ананың сергектігі өте маңызды. Егер бала тамақ ішпей, жиі-жиі респираторлық ауруларға шалдыға бер­се, әлсірейтін болса, қол-аяғы ауыраты­нына шағымданып, денесінде кейде көгіс дақ көрінсе бірден дәрігерге қарату керек. Сонымен бірге бұл ауруды жеңуде нау­қастың жазылуға деген сенімі мен эмо­циналдық көңіл күйі өте маңызды. Дәрігер, науқас бала, ата-ананың үштік одағы мінсіз жұмыс атқарса ауру жеңіледі. Оны өмірдің өзі дәлелдеді.

Еліміздегі Денсаулық сақтау министрлігі мәселенің байыбына үңіле пациенттердің сенімін ұялатуға қажет қадамдарға қолдау көрсетуді ұйғарып, арнайы жол картасы шеңберінде «Мен – жеңімпазбын!» қайы­рым­дылық жобасына грант бөліп отыр. «Ден­саулыққа қатысты әрбір мәселе тек диагноз қою мен емдеумен шектел­мей­ді. Аурудың алдын алуға, онымен күреске қоғам көзқарасының дұрыс болуы да ма­ңызды. Бұл ретте үкіметтік емес ұйым­дар­­дың белсенділігінің рөлі ерекше. Дертті жеңу­де науқастың психо-эмоциналды жай-күйінің қандай әсері барлығын дәрігерлер жақсы білеміз. Қазақстан Үкіметі лейкозбен ауыратын балаларды бұрынғыдай шетел асырмай, елімізде сүйек кемігін транс­плантациялаудың мүмкіндігін жасады. Бұл өте ауқымды жұмыс болғанымен, жақсы нәтижелерге қол жеткіздік. Енді алдағы бір-екі жылдың аясында қажеттілікті толық өтейтіндей дәрігерлердің де, барлық медицина қызметкерлерінің де даярлығы болатынына нық сенім бар. Осы Ұлттық ғылыми орталықта алғашында Алматыдағы орталыққа түскен салмақты жеңілдету үшін бір бөлімше ашылса, қазір оның саны үшеуге жетті. Көптеген жас та, дарынды дәрігер қатары қалыптасып үлгірді», дейді Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов.

Министр айтса айтқандай, дәл сол күні орта­лықта сүйек кемігін трансплан­та­ция­лау­дың 55-ші операциясы жүзеге асырылды. 55-ші ата-ана шетелге бармай, өз елінде мем­лекет көмегімен қымбат операцияны те­гін жасатты. Баласының ертеңіне деген үміті пайда болды.

Дертті жеңуде үмітпен қатар дәрігерлердің се­бепкер болуымен ғажайыптар да болып жатады. Остеосаркоманың соңғы дәрежесіне келіп, метастаза өкпесіне жетіп, елдің бәрінің үміті үзілердей шаққа таянғанында науқас баланың әкесі күні-түні намазға жығылып, сәтін салғанда айығып кеткендер де бар. Қазір ол Тараз университетінде оқып жүр. Сон­дықтан баланың өмірден күдерін үзбей, дерт­пен күресуінде маңайындағы барлық жақын­дарының атқарар рөлі мықты.

Жеңімпаз балалар түскен роликтерді кө­руге көпшілікпен бірге осы орталықта емделіп жатқан балалар да келіпті. Бастарына тарт­қан орамалдары, қуаң жүздері, аялы көз­деріндегі үмітті оты көңілді толқытады екен.

Қоғамның ізгіленуі әрбір адам жасаған кішкентай бір қадамнан басталады. Альмира бастаған ұйым жоғарыдағыдай ролик түсіріп, ауру балаларға үміт отын жағуға көмектессе, «Асыл бала» қоғамдық ұйымынан Гүлнәр Құнарбаева еріктілерді жинап, балалардың онкобөлімшесіне тегін жөндеу жұмысын жүр­гізіпті. Қабырғаларына балаларға лайық­талған түрлі суреттер салынған бөлімше дәлізі кірсе шыққысыз, көңілге ерекше күй сыйлады. Үш апта бойына тегін жұмыс атқару үшін балаларды сүйетін жүрек керек, дейді Гүлнәр.

Ұлттық орталықтан ауыр дертті ауыз­дық­тай білген қайсар балалардың ерлігін, дәрігерлердің жанкешті еңбегін көрдік. Алғаш диагнозды естігенде есеңгірегендей күй­де болдық. Бірақ бізге дәрігерлермен қа­тар орталықтағы психологтар көмек көр­сет­ті. Жеңіске жету үшін мықты болуымыз керектігін түсіндірді. Егер сіздер мүжілсеңіз балаңыз дертпен күресе алмайды деген соң тас-түйін болуға тура келді. Қазір ем жақсы жүруде, баламыз жөндеуден өткен сынып бөлмесінде сабаққа да қатысып жүр, дейді есімін айтпауды өтінген ата-ана.

Бір ойлап қарағанда балалардың түрлі онко­ауруларға ұшырауы жиілегендей көрінеді. Осы сауалды маманға қойғанда: Қазір диагноз қойылып, ауруды анықтау деңгейі жоғарылады десек дұрыс болады. Бұрын дертті баланың диагнозы анық­тал­май, қатерлі ісіктен көз жұмғанын ата-анасы, тіпті дәрігер де білмей қалатын еді. Қазір диагностика әлдеқайда жақсарды. Осыдан 20 жыл бұрын лейкоз үкім сияқты естілетін, ал қазір неғұрлым ерте анықталса, соғұрлым тез жазылатын ауру деді.

Балалардың дертпен күрестегі жобасына Денсаулық сақтау министрлігі, Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми орталығы, Ана мен бала ғылыми орталығы, «UMC» корпоративтік қоры, «KazDesign Production» продюссерлік компаниялары, «Еларна» киноканалы, «Questoria» агенттігі қолдау білдірді. Ізгі шаралар жалғасын тауып, балалар дертінен айыға берсін деген тілекпен сыртқа аяңдадық.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.10.2018

Әлеуметтік желінің жастар психологиясына әсері (видео)

23.10.2018

Өскемендегі көрмеде құнды фотосуреттер ұсынылды

23.10.2018

Жапония мен Еуропалық Одақ арасындағы экономикалық диалог

23.10.2018

Қызылорда ауруханасы тегін қызметке ақы алып келген

23.10.2018

Астанада жолаушылар автобусы оқушыны қағып кетті

23.10.2018

«Егеменді» отыз жыл оқыған оқырман

23.10.2018

Рудныйда Орал Мұхамеджановқа ескерткіш тақта ілінді

23.10.2018

Атырауда халықаралық күй фестивалі өтіп жатыр

23.10.2018

Қостанайда «Татуласу: сотқа дейін, сотта» атты конференция өтті

23.10.2018

Қайрат Қожамжаров Қазақстан дзюдо федерациясының президенті болып сайланды

23.10.2018

Бақытжан Сағынтаев облыстардың әкімдеріне жеке инвестицияларды тарту жұмысын күшейтуді тапсырды

23.10.2018

Асқар Мамин Ереванда өткен «Еуразия апталығы» халықаралық форумына қатысты

23.10.2018

Лондонда Елбасының ағылшын тіліндегі "Тәуелсіздік дәуірі" кітабының тұсауы кесілді

23.10.2018

Алматыда деректі фильмдер фестивалі өтті

23.10.2018

Үкіметте көлік пен логистиканы цифрландыру мәселесі қаралды

23.10.2018

«Алтай» әлем чемпионатына қатысады

23.10.2018

Петропавлда қонақ үй және мейрамхана кешені тұрғызылды

23.10.2018

Роналду "Олд Траффордқа" оралды

23.10.2018

«Барыс» Минскінің «Динамосын» ұтты

23.10.2018

«Брексит» келісімі 95%-ке дайын

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Tulǵalardy mansuqtaýda qandaı maqsat bar?

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamalyq maqalasy – halyq tarapynan úl­ken qoldaý tapqan, kópshiliktiń yqylasy zor bolǵan bastama. Baǵdarlamanyń arqasynda hal­qymyzdyń mol rýhanı murasy qaıta jańǵyryp, tarıhymyz túgendeldi. Osy jobanyń aıasynda tól ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń shetelderde nasıhattalýy, sheteldiń túrli saladaǵy eń mazmundy kitaptarynyń aǵylshynshadan tikeleı qazaq­shaǵa aýdarylyp, qalyń oqyrmanǵa tabystalýy da buryn-sońdy bolmaǵan is.

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу