Балалар лейкозы емделеді

Ата-анаға бауыр еті баласының енді көктеп ке­ле жатқанында дертке шалдығуын көр­ген­нен артық ауыртпалық жоқ шығар. 

Егемен Қазақстан
13.02.2018 4219

Баласы қа­тер­лі ісікпен ауырып шарқ ұрған ата-ана ба­сын­дағы тауқыметті сөзбен айтып жеткізу оңай емес. Іштен жеген уайым, әлдеқалай бола­ды деген үміт сәулесі, аурумен күрес, дәрі­гер жүзіне сұраулы көзбен қарау, күн­нен күнге кеміп бара жатқан бала­пан­­­ды көріп, Жаратқаннан шипа сұрап жа­лы­ну дей­сіз бе, жан-жүректі сыздатар бала ауруы­ның қиындығын тек басынан кешкендер аны­ғырақ ұғар.

Әлемде жыл сайын 200 мың бала онколо­гия­лық ауруға шалдығып, тең жартысы көз жұ­мады екен. Қаншама қайғы, қаншама қа­сірет! Мысықтабандап, мысқалдап кіретін ауруды алғашқы кезеңінде анықтау қиын, дейді дәрігерлер. Көбіне дерт меңдеңкіреп, оннан бірінде ауру үшінші, ал сегіз пайыздайында төртінші кезеңінде ғана анықталып, емдеу де қиындап, дертті жеңіп шығу мүм­кін­дігі де азая түседі. Бірақ жыл өткен сайын бұл ауруға да тойтарыс беріле бастал­ған­дай.

«UMC» корпоративтік қорының Ана мен бала ұлттық ғылыми орталығында өткен «Мен – жеңімпазбын!» қайырымдылық жобасы бойынша қатерлі дертті жеңген балалар туралы түсірілген әлеуметтік ро­лик­тің таныст­ырылымында біраз жайтқа қа­нық болдық. Бастысы – бұл диагноз үкім емес, оны жеңіп шығуға болады деген тұжы­рым­ның орнығуы.

– Алдымен осы роликке түсуге ата-аналардың келісімін алу да қиынға түсті, – дейді «Help Today» қоғамдық қорының төрайымы Альмира Әлиева. Бірі басынан өткен қиындығын қайта еске түсіргісі келмесе, бірі бұл өз отбасының қиындығы, оны елдің бәрі неге білуі тиіс дейді, енді бірі тіл-көз тиеді деп қашқақтады. Алайда өзге балалардың да дертті жеңгенін қалаймын деп құлшына келісімін бергендер табылды. Соның арқасында бірнеше ролик түсірілді. Мәселен, 6 жасар Ақерке – Тараз қаласының тұрғыны. Ол 9 ай бойына химия терапия алудың арқасында лейкозды жеңді. Өзі сондай ақылды, ерік-жігері мықты, өнерлі бала екен. Ата-анасы баласын дер кезінде әуелі Тараз дәрігерлеріне көрсетіп, олардың лейкоз болуы мүмкін деген күдігімен Алматыдағы Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми орталығына жіберуі дұрыс шешім болды. Ақеркенің диагнозы дұрыс қойылып, ем басталады. Нәти­жесінде жеткіншек ауруды жеңіп қана қой­май, әлеуметтік маңызы бар роликке түсті. Ақерке ауырған балалардың жазылып шыққанын қалайды. Екінші кейіпкер лей­козды екі рет басынан өткерген жан. Алғашында 3 жасында ауырып жазылып шықса, кейін 9 жасында тағы қайталанып, ақы­рында дертті күндері жайсыз көрген түстей артта қалған 18 жастағы алматылық бозбала Абдолла Алин пауэрлифтинг спорты­нан чемпион атанған.

Балалардың қатерлі науқасқа ұшырауы бойынша келтірілген көрсеткіштер ойландырады. Жылына орта есеппен алғанда 600-ге таяу бала ауыр дертке ұшырап, дәрігерлер көмегіне жүгінеді екен. Ал 2017 жылы 558 бала онкологиялық ауруларға шалдықса, оның 230-ы лейкоз, яғни ақ қан ауруы болыпты.

Жоғарыда айтқандай, ауру белгілерін бірден тап басу қиын. Қан мен лимфа арқылы өзге органдарды да шырмап, сауығуды қиындататын ауруды неғұрлым те­зірек анықтауда ата-ананың сергектігі өте маңызды. Егер бала тамақ ішпей, жиі-жиі респираторлық ауруларға шалдыға бер­се, әлсірейтін болса, қол-аяғы ауыраты­нына шағымданып, денесінде кейде көгіс дақ көрінсе бірден дәрігерге қарату керек. Сонымен бірге бұл ауруды жеңуде нау­қастың жазылуға деген сенімі мен эмо­циналдық көңіл күйі өте маңызды. Дәрігер, науқас бала, ата-ананың үштік одағы мінсіз жұмыс атқарса ауру жеңіледі. Оны өмірдің өзі дәлелдеді.

Еліміздегі Денсаулық сақтау министрлігі мәселенің байыбына үңіле пациенттердің сенімін ұялатуға қажет қадамдарға қолдау көрсетуді ұйғарып, арнайы жол картасы шеңберінде «Мен – жеңімпазбын!» қайы­рым­дылық жобасына грант бөліп отыр. «Ден­саулыққа қатысты әрбір мәселе тек диагноз қою мен емдеумен шектел­мей­ді. Аурудың алдын алуға, онымен күреске қоғам көзқарасының дұрыс болуы да ма­ңызды. Бұл ретте үкіметтік емес ұйым­дар­­дың белсенділігінің рөлі ерекше. Дертті жеңу­де науқастың психо-эмоциналды жай-күйінің қандай әсері барлығын дәрігерлер жақсы білеміз. Қазақстан Үкіметі лейкозбен ауыратын балаларды бұрынғыдай шетел асырмай, елімізде сүйек кемігін транс­плантациялаудың мүмкіндігін жасады. Бұл өте ауқымды жұмыс болғанымен, жақсы нәтижелерге қол жеткіздік. Енді алдағы бір-екі жылдың аясында қажеттілікті толық өтейтіндей дәрігерлердің де, барлық медицина қызметкерлерінің де даярлығы болатынына нық сенім бар. Осы Ұлттық ғылыми орталықта алғашында Алматыдағы орталыққа түскен салмақты жеңілдету үшін бір бөлімше ашылса, қазір оның саны үшеуге жетті. Көптеген жас та, дарынды дәрігер қатары қалыптасып үлгірді», дейді Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов.

Министр айтса айтқандай, дәл сол күні орта­лықта сүйек кемігін трансплан­та­ция­лау­дың 55-ші операциясы жүзеге асырылды. 55-ші ата-ана шетелге бармай, өз елінде мем­лекет көмегімен қымбат операцияны те­гін жасатты. Баласының ертеңіне деген үміті пайда болды.

Дертті жеңуде үмітпен қатар дәрігерлердің се­бепкер болуымен ғажайыптар да болып жатады. Остеосаркоманың соңғы дәрежесіне келіп, метастаза өкпесіне жетіп, елдің бәрінің үміті үзілердей шаққа таянғанында науқас баланың әкесі күні-түні намазға жығылып, сәтін салғанда айығып кеткендер де бар. Қазір ол Тараз университетінде оқып жүр. Сон­дықтан баланың өмірден күдерін үзбей, дерт­пен күресуінде маңайындағы барлық жақын­дарының атқарар рөлі мықты.

Жеңімпаз балалар түскен роликтерді кө­руге көпшілікпен бірге осы орталықта емделіп жатқан балалар да келіпті. Бастарына тарт­қан орамалдары, қуаң жүздері, аялы көз­деріндегі үмітті оты көңілді толқытады екен.

Қоғамның ізгіленуі әрбір адам жасаған кішкентай бір қадамнан басталады. Альмира бастаған ұйым жоғарыдағыдай ролик түсіріп, ауру балаларға үміт отын жағуға көмектессе, «Асыл бала» қоғамдық ұйымынан Гүлнәр Құнарбаева еріктілерді жинап, балалардың онкобөлімшесіне тегін жөндеу жұмысын жүр­гізіпті. Қабырғаларына балаларға лайық­талған түрлі суреттер салынған бөлімше дәлізі кірсе шыққысыз, көңілге ерекше күй сыйлады. Үш апта бойына тегін жұмыс атқару үшін балаларды сүйетін жүрек керек, дейді Гүлнәр.

Ұлттық орталықтан ауыр дертті ауыз­дық­тай білген қайсар балалардың ерлігін, дәрігерлердің жанкешті еңбегін көрдік. Алғаш диагнозды естігенде есеңгірегендей күй­де болдық. Бірақ бізге дәрігерлермен қа­тар орталықтағы психологтар көмек көр­сет­ті. Жеңіске жету үшін мықты болуымыз керектігін түсіндірді. Егер сіздер мүжілсеңіз балаңыз дертпен күресе алмайды деген соң тас-түйін болуға тура келді. Қазір ем жақсы жүруде, баламыз жөндеуден өткен сынып бөлмесінде сабаққа да қатысып жүр, дейді есімін айтпауды өтінген ата-ана.

Бір ойлап қарағанда балалардың түрлі онко­ауруларға ұшырауы жиілегендей көрінеді. Осы сауалды маманға қойғанда: Қазір диагноз қойылып, ауруды анықтау деңгейі жоғарылады десек дұрыс болады. Бұрын дертті баланың диагнозы анық­тал­май, қатерлі ісіктен көз жұмғанын ата-анасы, тіпті дәрігер де білмей қалатын еді. Қазір диагностика әлдеқайда жақсарды. Осыдан 20 жыл бұрын лейкоз үкім сияқты естілетін, ал қазір неғұрлым ерте анықталса, соғұрлым тез жазылатын ауру деді.

Балалардың дертпен күрестегі жобасына Денсаулық сақтау министрлігі, Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми орталығы, Ана мен бала ғылыми орталығы, «UMC» корпоративтік қоры, «KazDesign Production» продюссерлік компаниялары, «Еларна» киноканалы, «Questoria» агенттігі қолдау білдірді. Ізгі шаралар жалғасын тауып, балалар дертінен айыға берсін деген тілекпен сыртқа аяңдадық.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.08.2018

Мыңнан аса астаналық веложарысқа қатысуда

18.08.2018

ҚМДБ еліміз қалалары бойынша айт намазының уақытын жариялады

18.08.2018

Демалыс күндері елімізде ауа райы тұрақты болады

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

17.08.2018

Тау туризмін дамыту қажет

17.08.2018

Еңбек ері – ұрпаққа үлгі

17.08.2018

Тарихи текетірес:Олжабай ма, Жаяу Мұса ма?

17.08.2018

Мемлекет басшысы «Агрофирма Эксимнан» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

«Нұрлы жер» аясында миллионнан астам шаршы метрі пайдалануға берілді

17.08.2018

Өзбекстанға Қазақстан арқылы өтетін автокөлік ағыны көбейді

17.08.2018

Озық идеядан – өндіріске

17.08.2018

Қазақстан және Германия Сыртқы істер министрлері екі елдің ынтымақтастығын талқылады

17.08.2018

Балаларға лагерь, лагерьлерге қаражат жеткіліксіз

17.08.2018

Елбасы Ильичевка ауылындағы тұрғын үй құрылысымен танысты

17.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Тайынша май» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

17.08.2018

«Корея» синдромы

17.08.2018

Жақсы іс жалғасын табады

17.08.2018

ШҚО-да Шәкәрімнің160 жылдығы тойланып жатыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу