Журналист неге жазықты болды?

Жұрт көкейінде жүрген елдік, мемлекеттік мәсе­лені газет бетінде көтер­гені үшін өскемендік әріп­тесіміз жұмыстан шы­ғарыла жаздады. Абырой болғанда, мәселеге жур­на­листер, зиялы қау­ым­ өкілдері, қоғам бел­сен­ділері мен облыс әкімдігі дер кезінде араласып, жағдай біршама реттелгендей болды.

Егемен Қазақстан
14.02.2018 2009

Түсінікті болу үшін басынан бастап айтайық. Өске­менде жарық көретін облыс­тық «Дидар» газетінің биыл­ғы 18 қаңтардағы нөмірінде жур­на­лист Мұратхан Кенже­ханұлының «Өскемен қашан рухани жаңғырады?» деген мақаласы шыққан-ды. Мақалада облыс орталығындағы ономастика мәселесі сөз болып, Өскемендегі 706 көшенің тек 82-сі, яғни 12 пайызы ғана қа­зақ­­ша атауларға ие екендігі тілге тиек етіліп, қаладағы Па­ро­­воз, Трактор деген секіл­ді мән-ма­ғынасы жоқ кө­ше­лер­дің ор­нына Әлихан Бөкейханов, Қалихан Ысқақ, Дидах­мет Әшім­ханов, Серік Ғабдуллин, Ғалым Байбатыров, Мү­сі­лім Құмарбеков, Қанипа Бі­т­і­баева, Рүстем Есдәулетов се­кіл­ді еліміз мен өңірімізге ең­бегі сіңген тұлғалардың есі­мі берілсе деген ұсыныс ай­тылған болатын.  Биыл 100 жыл­дық мерейтойы аталып өті­летін әйгілі батыр Қасым Қай­­сеновтің кеуде мүсіні жанар­май құю стансасының ауласын­да елеусіз орын тепкені, керісінше Кировтың ескерткіші саябақ ішінде асқақтап тұрғаны да тіл­ге тиек етілген-ді. Бұл мә­се­ле­лер республикалық және жер­гі­лікті БАҚ-тарда бұ­ған дейін де бірнеше мәрте көтеріл­ген еді. 

Алайда мақала ав­то­ры М.Кенжеханұлы 8 ақ­пан­­да өзінің фейсбуктегі па­рақ­­­шасында осы мақаланы жазғаны үшін басшылық тарапынан сөгіс алғанын күйі­не жазғанда, әлеуметтік же­лі қолданушыларының көпшілігі қатты алаңдаушылық таныт­қа­нын аңғардық. Жазбадан қыс­­қаша үзінді келтірейік. «Оқыр­мандарға ұнаған дүние бас­шы­мызға ұнамай жатыр. Ири­на Якунина деген «Шығыс-Ақпарат» ЖШС-нің директоры осы мақаладан кейін ізіме шам алып түсті. Мақаланы анда апарып, мұнда апарып саралатты, ішінен кемшілік іздеді. «Ақыры ешкімнен пікір келтірмегенсің» деп шүйлікті. Мен Өскемен қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінен алғызған, қала әкімі орынбасарының қолы қойылған жазбаша жауа­бым­ды көрсетсем, «бұл оно­мас­тиканың басшысы емес» деп теріс қарады. Түсініктеме жазу­дан мен де бас тарттым. Ұлт­тық рух жайында жаз­ған дү­нием мемлекеттік тілді біл­мейтін басшыға ұнама­ғанына күйіндім», деп жазған-ды ол өзінің фейсбуктегі жазбасында. Автордың бұл жазбасы әлеу­меттік желіде қызу тал­­­қ­ы­ланып, зиялы қауым өкіл­­дері, ақсақалдар, жастар ел­дік мәселені көтергені үшін журналистің жазаланғаны әділетсіз шешім екендігін айтып, өз наразылықтарын білді­ріп, жұртшылықты журналисті қолдауға шақырған болатын.

Содан не керек, журналис­тің жанайқайы ақыры облыс әкімдігіне жетіп, 9 ақпан күні об­лыс әкімінің орынбасары Әсем Нүсіпова «Дидар» газе­тінің редакциясына арна­йы келіп, жағдайдың мән-жа­йын түсіндірді. Мақалада еш­қандай ұлт араздықты қоз­дыру фактілерінің жоқ екен­ді­гін, керісінше өте өзекті, ел көкей­інде жүрген мәселе қозғал­ғанын айтып, Өскемен­дегі ор­та­лық көшелерге еліміз­ге, мем­­л­екетімізге еңбегі сің­­ген тұ­л­ға­лардың есімі бері­луі ке­рек­­тігіне тоқталды. «Шы­нын­да да, Орджоникидзе, Киров, Дзер­жинский, Питер коммунарлары секілді көшелердің аттары ауыстырылып, елге еңбегі сіңген тұлғаларымыз Өскемен көшелерінен лайықты орын алуы керек. Қасым Қайсенов секілді батырларымыз жанар­май бекетінің жанында тұр­мауы қажет», – деді облыс әкі­мі­нің орынбасары. Және м­ақа­ланы облыстық Ішкі саясат басқармасының басшысы дұрыс түсінбей, «Шығыс-Ақпарат» ЖШС директорынан түсініктеме алғанын, ал «Шы­ғыс-Ақпарат» басшысы мақаладағы мәселелердің мән-жайына толық үңілмей жур­налисті жазалағаны дұрыс емес­тігін айтып, оған берілген сө­гісті алып тастауды тапсырды. 

Байқағанымыз, осындай келеңсіздіктің орын алуына об­лыстық Ішкі саясат бас­қар­масы басшысы мен «Шығыс-Ақпарат» ЖШС директорының мемлекеттік тілді білмеуі басты себеп болған секілді. «Дидар» газетінің журналистері де кездесу кезінде басшының мем­лекеттік тілді білмеуі жұмыс барысында қиындық тудыратынын айтты. Қоғам белсендісі Әділ Қаратай мен Өскемендегі драма театрдың көркемдік жетекшісі Сахан Әкелеев жиында облыс әкімінің орынбасарына өңірдегі ең үлкен қос газет «Дидар» мен «Рудный Алтайды» қазақ-орыс тілдерін жетік білетін басшы басқаруы керектігін жеткізді.

Газет журналистерінің жаз­ған мақаласы үшін сөгіс алуы, жалпы журналистер қауым­ына шығармашылық ер­кін­дік берілмеуі өңірдегі ар­дагерлерді де алаңдатып отыр. «Егеменнің» тұрақты оқырмандарының бірі, қарт журналист Мұрат Әміренов жақында редакцияға хат жолдапты. «Жуықта «Еге­мен Қазақстан» газетінде жа­рияланған бір мақаланы оқиын деп редакцияға барайын. Сөйтсем, редакцияға бұл газет келмейді екен. Себебін сұрасам, «Ой, аға, жаңа директор келгеннен кейін «Егемен» сап тыйылған, ал «Казправда» баяғысынша келіп тұр» деп жігіттер қарап тұр. Күлерімді де, жыларымды да білмедім. Сонда деймін-ау, мемлекеттік тілде шығатын еліміздің бас газеті «Егемен Қазақстан» Якунина­ға неге керек болмай қалды екен? Ал қазақ журналистеріне ауадай қажет газет емес пе? Мұ­ны бір деп қойыңыз.

Екін­шіден, қазір «Дидардың» жур­налистері өз газетінде ұлт мүддесін көздейтін материалдар жариялаудан қаймығып қалған. Алда-жалда осы ұлттық тақырыпты көтерген мәселелер жарық көре қалса, директор ерін бауырына алып тулайтын көрінеді. Үшіншіден, биылғы жылдың басынан бері «Дидар» және «Рудный Алтай» газеттерінде ортақ қосымша ретінде телеарналардың бағ­дар­ламасы беріле бастады. Солар­дың ішінде отандық теле­ар­налар саны – 13, ресей­лік арналар – 38. «Отау тв» желі­сіндегі арналардың еш­бірі бағдарламада жоқ. Ди­рек­тордың айтуынша, аталмыш ресейлік арнаның бәрі министр­лікте тіркелген көрінеді», – деп жазады қарт журналист.

Шығыс Қазақстандағы 90 жылға жуық тарихы бар қара шаңырақ «Дидар» газетіндегі осындай келеңсіз жайттар басылым журналистерін ғана емес, республикадағы, өңірдегі зиялы қауым өкілдерін де алаңдатып отыр. Олар облыс әкімдігі, облыстық Ішкі саясат бас­қармасы тарапынан тиісті шешім қабылданып, түйткілді мәселелер оң шешім табарына сенеді. 

Азамат ҚАСЫМ, 
«Егемен Қазақстан»

ӨСКЕМЕН

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2018

Эфиопияда төтенше жағдай жарияланды

18.02.2018

18 ақпанға арналған ауа райы болжамы

18.02.2018

Өскеменнің әкімі грейдермен қар тазалады

17.02.2018

Асқар Жұмағалиев Шымкентте цифрландыру жобаларымен танысты

17.02.2018

Білім министрлігі балалардың әлеуметтік желілердегі белсендігін бақылауға шақырды

17.02.2018

Головкин - "Канело" екінші жекпе-жегіне арналған трейлер шықты

17.02.2018

Жанат Жақиянов кәсіби бокстағы карьерасын аяқтады

17.02.2018

Болгарияда Қазақстан туралы деректі фильмдер көрсетіледі

17.02.2018

Астанада тұңғыш рет инклюзивті спорт фестивалі өтеді

17.02.2018

Нұрсұлтан Назарбаевтың Қытайдың CCTV арнасына берген сұхбаты жарияланды (видео)

17.02.2018

Павлодарда Достық фестивалі өтті

17.02.2018

Мексиканың оңтүстігінде 7.2 балдық жер сілкінісі болды

17.02.2018

Белгілі жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев дүниеден өтті

17.02.2018

Н.Назарбаев: Мемлекеттер арасындағы сенім мәселесі өте маңызды

17.02.2018

17 ақпанға арналған ауа райы болжамы

16.02.2018

Елбасы Қытайдың «Бір белдеу-бір жол» бастамасына қосылудың пайдасын түсіндірді

16.02.2018

Қазақстан халқы 1 қаңтарда 18 млн 157 мыңға жетті

16.02.2018

Астанада Тұңғыш Президент Қоры сыйақысының лауреаттары марапатталды

16.02.2018

Сенатта жол-көлік оқиғаларының алдын алу бойынша уәкілетті органдармен кездесу өтті

16.02.2018

Қызылорда облысы: Жаңақорған ауданында 5 агроиндустриялық аймақ құрылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Пассионар

Гумилев анықтамасына жүгін­сек,­ пассионарлық – жұлдыздардың әсе­рімен, табиғат пен тарихаттың қи­лы­ дүмпулерімен қайталанып тұра­тын­ заңды құбылыс. Пассио­нарлар бой­­­ларында тасыған күш-қуат­ты, жү­рек­теріндегі жалын жі­гер­ді айнала тө­ңірегін, келе-келе күллі қауым-жұр­тын өзгерту ора­йын­дағы мақсатты жұ­мысқа жұм­сайды. Олай болса, пассио­нарларды қоғамдық қозғалыстың не­ғұрлым белсенді тегершіктері, жа­ңа­шылдар, жасампаздар десек те жа­раса­ды.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Айтушың қандай, ағайын?

«Айтушы ақылды болса, тыңдау­шы дана болады» дейді халық ма­қа­лы. Осы бір тәмсілдің өн бойында үл­кен ұлағат жатқанына шек кел­ті­ру­дің өзі күнә. 

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Блокчейн: сый мен сын

Таяуда Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы Қаржы министріне қарата айтқан сөзінде блокчейн технологиясын са­лық жинау жүйесінде қолдануды құп­таған болатын. Бұл – бүкіл әлем­ге сыйы мен сынын қоса әкеле жат­қан төртінші өнеркәсіптік рево­лю­цияның бір жаңалығы.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ұзаққа созылған келіссөз

Германия канцлері Ангела Меркель жетекшілік ететін Христиан демо­кра­­тиялық одағы және Христиан со­циа­лис­тік одағы Германия социал-демо­­кра­тиялық партиясымен ұзақ­қа созылған келіссөздерден соң, коали­ция­лық үкімет құру бойынша мәмілеге келді. Келіссөздер барысында, сондай-ақ ортақ бағдарлама да бекітілді. Ал Бундестаг (парламент) сайлауы 2017 жылдың 24 қыркүйегінде өткен болатын.

Дархан ӨМІРБЕК, «Егемен Қазақстан»

Қалтафондағы қауіпті қосымша

Бұған дейін хабарлағанымыздай, өткен аптаның соңында Ақпа­рат және коммуникациялар ми­нистр­лігі «Дербес деректер және олар­ды қорғау туралы» Заңға қай­шы келгені үшін GetContact мобильді қосымшасының еліміздегі қолданысына шектеу қой­ған еді. Бірер күн бұрын Әзер­бай­жан да қосымшаға тыйым салған бола­тын. Қазақстандық қалтафон қол­дану­шылары бар болғаны бір ғана күн пайдаланған бұл қосымша несімен қауіпті еді? Жеке ақпаратты саудалайтын мұндай қосымшаларға төтеп беруге бола ма?

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу